Giáo trình Hán ngữ HSK 5 Trọng điểm ngữ pháp 736: 动词/形容词+得+固定短语 – HSK 9 cấp – Tác giả Nguyễn Minh Vũ – ChineMaster EDU

ChineMaster EDU – HSK 5 – Giáo án chuyên sâu – Số 736
Tác giả Nguyễn Minh Vũ

01. Kiến thức toàn diện về trọng điểm ngữ pháp HSK 5: 动词/形容词+得+固定短语

Ngày thi kể chuyện khách đến gấp ba dự kiến. Trọng tâm của bài học không chỉ là ghi nhớ một công thức, mà còn là hiểu quan hệ ngữ nghĩa và thái độ diễn đạt trong từng trường hợp. Động từ hay tính từ có thể đi với 得+quán ngữ/cụm cố định để tô đậm mức độ hoặc trạng thái: 忙得不可开交, 累得筋疲力尽, 吓得目瞪口呆, 乐得合不拢嘴. Cần học nguyên cụm và điều kiện kết hợp. Người học phải xác định được vai trò của cấu trúc trong phát ngôn, những thành phần đi kèm và giới hạn kết hợp; không thể chỉ nhớ một bản dịch rồi áp dụng cho mọi trường hợp.

Muốn diễn đạt chính xác, cần đặt cấu trúc bên cạnh những mẫu gần nghĩa rồi tìm khác biệt thật sự: Khác 得不得了 là mức độ khái quát; cụm cố định nêu hình ảnh cụ thể. Không ghép một thành ngữ bất kỳ sau 得 vì loại từ, thái và ngữ nghĩa có thể không tương thích. Sự phân biệt ấy quyết định câu văn có tự nhiên hay không.

Bài học triển khai qua tình huống có diễn biến cụ thể: Một nhóm tổ chức cuộc thi kể chuyện có khách đến đông vượt dự kiến; sự cố khiến mọi người bận rộn, ngạc nhiên rồi vui mừng. Học viên sẽ theo dõi sự việc, giải thích từng lựa chọn ngôn ngữ, xử lý phương án bị phản đối rồi kể lại kết quả bằng lời của mình. Điều cần đạt là biết khi nào dùng 动词/形容词+得+固定短语, khi nào nên chọn cách diễn đạt khác và giải thích được vì sao.

比赛当天工作人员忙得不可开交。
Bǐ sài dāng tiān gōngzuòrényuán máng de bù kě kāi jiāo.
Ngày thi nhân viên bận tối mắt tối mũi.
On competition day, the staff were extremely busy.

02. Định nghĩa, hệ thống nghĩa và ranh giới áp dụng

Động từ hay tính từ có thể đi với 得+quán ngữ/cụm cố định để tô đậm mức độ hoặc trạng thái: 忙得不可开交, 累得筋疲力尽, 吓得目瞪口呆, 乐得合不拢嘴. Cần học nguyên cụm và điều kiện kết hợp.

Nghĩa cốt lõi: bổ ngữ trạng thái bằng cụm cố định. Nghĩa tiếng Anh tham chiếu: state complement with set expressions. Khi chuyển ngữ, xác định trước sự việc xảy ra, sau đó xem cấu trúc bổ sung quan hệ hướng, đối tượng, căn cứ, kết quả, so sánh hay đánh giá. Không chuyển nghĩa theo cách ghép từng chữ một.

Đối chiếu: Khác 得不得了 là mức độ khái quát; cụm cố định nêu hình ảnh cụ thể. Không ghép một thành ngữ bất kỳ sau 得 vì loại từ, thái và ngữ nghĩa có thể không tương thích.

03. Ý nghĩa Trung – Pinyin – Việt – Anh và ví dụ ngữ cảnh

动词/形容词+得+固定短语 – dòngcí/xíngróngcí + de + gùdìng duǎnyǔ – bổ ngữ trạng thái bằng cụm cố định – state complement with set expressions.

比赛当天工作人员忙得不可开交。
Bǐ sài dāng tiān gōngzuòrényuán máng de bù kě kāi jiāo.
Ngày thi nhân viên bận tối mắt tối mũi.
On competition day, the staff were extremely busy.

连续三天准备活动，大家累得筋疲力尽。
Lián xù sān tiān zhǔnbèi huódòng, dàjiā lèi de jīn pí lì jǐn.
Chuẩn bị sự kiện ba ngày liền, mọi người mệt rã rời.
After three days of preparation, everyone was completely exhausted.

看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。
Kàn dào bǐ sài jiéguǒ, tā jīng de mù dèng kǒu dāi.
Thấy kết quả cuộc thi, cô ấy kinh ngạc đến sững sờ.
She was stunned when she saw the results.

04. Phát âm, biến thanh, cấu tạo âm tiết và lỗi phiên âm

Phiên âm trọng tâm: dòngcí/xíngróngcí + de + gùdìng duǎnyǔ. Cần đọc theo từ hoặc cụm cố định, không tùy tiện tách một tổ hợp bốn chữ thành những đơn vị không mang nghĩa. Với 一、不, theo dõi biến thanh trước thanh bốn và trong số thứ tự; phân biệt 得 đọc de trong bổ ngữ với děi khi là động từ năng nguyện. Các chữ đa âm cần chọn cách đọc theo từng từ ở ví dụ, không dùng một cách đọc duy nhất cho tất cả ngữ cảnh.

Kiểm tra nói: nghe–đọc chậm, đọc liền mạch, ghi âm so sánh. Âm Hán Việt của từng thành tố chỉ nên ghi vào dữ liệu xuất bản sau khi được kiểm chứng, không được suy diễn từ Pinyin.

05. Giản thể, phồn thể và các hình thức cấu trúc

Đơn vị được đề cương liệt kê: 动词/形容词+得+固定短语. Hình thức ghi trong giáo án là chữ giản thể; các dấu A/B/X/Y và dấu chấm lửng là ký hiệu biến số cú pháp, không phải chữ Hán cần chép nguyên vào câu ví dụ. Với cụm đã cố định hóa, phải giữ đúng thứ tự thành phần và tránh tự tạo tổ hợp chưa được xác lập.

06. Bộ thủ, số nét và nhận diện chữ Hán liên quan

Đối với bài về giới từ, liên từ hoặc kết cấu nhiều chữ, trước hết phân tích chức năng của toàn cụm. Học viên khoanh từ hư trong mẫu câu, phân biệt với những chữ cùng hình nhưng khác từ loại, rồi luyện viết riêng từng chữ. Dữ liệu bộ thủ và số nét không được tự động đoán từ bộ phận hình chữ; cần kiểm định theo danh mục bộ thủ chính thức trước khi đưa vào bảng tra cứu.

07. Từ nguyên, lịch sử cách dùng và phương pháp giải thích không suy diễn

Có thể bắt đầu từ nghĩa sử dụng hiện đại của 动词/形容词+得+固定短语, đối chiếu hai phát ngôn có và không có cấu trúc để thấy sự thay đổi. Không dùng những câu chuyện tự tưởng tượng về nguồn gốc chữ Hán làm căn cứ học thuật. Trong giảng dạy, phân biệt rõ lời giải thích chức năng hiện đại với tư liệu từ nguyên thực chứng.

08. Cấu tạo từ và quy luật kết hợp của thành phần

Các nhóm cấu tạo cần xem xét: từ đơn, từ ghép, cụm giới từ, liên từ, trợ từ và cấu trúc cố định. Riêng 动词/形容词+得+固定短语, đặt trong bối cảnh bổ ngữ trạng thái với cụm từ cố định. Những kí hiệu trong các công thức dưới đây chỉ vị trí lựa chọn được kiểm soát, không có nghĩa mọi từ đều thay vào được.

Tổ hợp thường gặp: 忙得+不可开交.

Tổ hợp thường gặp: 累得+筋疲力尽.

Tổ hợp thường gặp: 惊得+目瞪口呆.

Tổ hợp thường gặp: 乐得+合不拢嘴.

09. Từ loại, chức năng cú pháp và phạm vi tác động

Phân loại trong đề cương: Bổ ngữ trạng thái với cụm từ cố định. Động từ hay tính từ có thể đi với 得+quán ngữ/cụm cố định để tô đậm mức độ hoặc trạng thái: 忙得不可开交, 累得筋疲力尽, 吓得目瞪口呆, 乐得合不拢嘴. Cần học nguyên cụm và điều kiện kết hợp. Hãy xác định chủ ngữ, động từ trung tâm, thành phần bổ nghĩa, đối tượng hoặc mệnh đề làm căn cứ; nếu đổi thứ tự, cần kiểm tra còn giữ được cùng quan hệ logic hay không.

Không lẫn chức năng trong bài này với một nghĩa khác của cùng chữ: Khác 得不得了 là mức độ khái quát; cụm cố định nêu hình ảnh cụ thể. Không ghép một thành ngữ bất kỳ sau 得 vì loại từ, thái và ngữ nghĩa có thể không tương thích.

10. Đặc điểm ngữ pháp chuyên sâu – phân tích tám chiều

Đặc điểm 1 – Chức năng và trọng tâm thông báo: Giải thích từ người nghe: Động từ hay tính từ có thể đi với 得+quán ngữ/cụm cố định để tô đậm mức độ hoặc trạng thái: 忙得不可开交, 累得筋疲力尽, 吓得目瞪口呆, 乐得合不拢嘴. Cần học nguyên cụm và điều kiện kết hợp. Phát ngôn đang kể sự việc, kết luận, đánh giá hay đưa phương án?

看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。
Kàn dào bǐ sài jiéguǒ, tā jīng de mù dèng kǒu dāi.
Thấy kết quả cuộc thi, cô ấy kinh ngạc đến sững sờ.
She was stunned when she saw the results.

Đặc điểm 2 – Thành phần và trật tự cú pháp: Đánh dấu chủ ngữ, cụm từ trọng tâm, vị ngữ và các bổ ngữ. Đổi vị trí chỉ khi không làm sai phạm vi tác động hoặc ngữ nghĩa.

孩子们拿到奖状，乐得合不拢嘴。
Háizǐ men ná dào jiǎng zhuàng, lè de hé bù lǒng zuǐ.
Bọn trẻ nhận giấy khen, vui đến cười tít mắt.
The children grinned from ear to ear when they got their certificates.

Đặc điểm 3 – Điều kiện xuất hiện: Cấu trúc phải có đối tượng, chuẩn so sánh, mốc thời gian hoặc bối cảnh tương ứng; không chèn theo thói quen khi câu không có nhu cầu diễn đạt đó.

听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。
Tīng shuō yǒu rén tōu tōu gǎi fēn shù, lǎoshī qì de huǒ mào sān zhàng.
Nghe tin có người lén sửa điểm, thầy giận bốc hỏa.
The teacher was furious to hear someone had secretly altered the grades.

Đặc điểm 4 – Giới hạn kết hợp: Phân biệt công thức có thể vận dụng và tổ hợp phải ghi nhớ nguyên khối. Khác 得不得了 là mức độ khái quát; cụm cố định nêu hình ảnh cụ thể. Không ghép một thành ngữ bất kỳ sau 得 vì loại từ, thái và ngữ nghĩa có thể không tương thích.

电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。
Diàn tī tūrán tíng xià, yóu kè xià de hún fēi pò sàn.
Thang máy bất ngờ dừng lại khiến du khách sợ mất vía.
The elevator stopped suddenly, terrifying the visitors.

Đặc điểm 5 – Sắc thái và lập trường: Quan sát thái độ người nói: trần thuật khách quan, phỏng đoán, phản biện, cảm thán, nhượng bộ hay tóm tắt. Không mặc nhiên biến suy luận thành sự thật.

她讲述失散的经历时，哭得泣不成声。
Tā jiǎng shù shī sàn de jīng lì shí, kū de qì bù chéng shēng.
Kể chuyện bị lạc người thân, cô ấy khóc nghẹn không thành tiếng.
She sobbed uncontrollably as she described being separated from her family.

Đặc điểm 6 – Phủ định, nghi vấn và tình thái: Hỏi nội dung có thể phủ định ở đâu, khi phủ định có còn giữ ý ban đầu không, và câu hỏi thực sự đang đòi xác nhận điều gì.

他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。
Tā mó fǎng nà wèi yǎn yuán de dòng zuò, dòu de dàjiā xiào de qián yǎng hòu hé.
Anh ấy bắt chước động tác diễn viên khiến mọi người cười nghiêng ngả.
His imitation of the actor made everyone roar with laughter.

Đặc điểm 7 – Quan hệ giữa các mệnh đề: Khi có hai mệnh đề, chỉ ra đâu là bối cảnh, đâu là sự kiện, đâu là kết quả hoặc nhận xét; tránh đảo lộn trình tự nhân quả.

听到修复成功的消息，研究人员激动得热泪盈眶。
Tīng dào xiū fù chéng gōng de xiāo xī, yánjiū rényuán jī dòng de rè lèi yíng kuàng.
Nghe tin trùng tu thành công, các nhà nghiên cứu xúc động rưng rưng nước mắt.
The researchers had tears in their eyes when they heard the restoration succeeded.

Đặc điểm 8 – Mức độ phù hợp với văn cảnh: Đối chiếu lời nói thân mật, phát biểu công khai và văn bản hành chính; từ này có thể thích hợp trong một ngữ cảnh nhưng kém tự nhiên ở ngữ cảnh khác.

老师说得有条有理，学生们一下就理解了。
Lǎoshī shuō de yǒu tiáo yǒu lǐ, xuésheng men yíxià jiù lǐjiě le.
Thầy nói có đầu có cuối, học viên lập tức hiểu.
The teacher spoke so logically that the students understood at once.

11. Các cách dùng và chiến lược giảng dạy chuyên biệt

Bối cảnh trung tâm: Một nhóm tổ chức cuộc thi kể chuyện có khách đến đông vượt dự kiến; sự cố khiến mọi người bận rộn, ngạc nhiên rồi vui mừng. Học viên cần kể lại từng bước diễn biến, đánh dấu thời gian, người thực hiện và đối tượng chịu tác động. Không dạy một mẫu câu tách khỏi ngữ cảnh của nó.

Cách dùng 1: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 动词/形容词+得+固定短语 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

比赛当天工作人员忙得不可开交。
Bǐ sài dāng tiān gōngzuòrényuán máng de bù kě kāi jiāo.
Ngày thi nhân viên bận tối mắt tối mũi.
On competition day, the staff were extremely busy.

Cách dùng 2: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 动词/形容词+得+固定短语 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

连续三天准备活动，大家累得筋疲力尽。
Lián xù sān tiān zhǔnbèi huódòng, dàjiā lèi de jīn pí lì jǐn.
Chuẩn bị sự kiện ba ngày liền, mọi người mệt rã rời.
After three days of preparation, everyone was completely exhausted.

Cách dùng 3: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 动词/形容词+得+固定短语 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。
Kàn dào bǐ sài jiéguǒ, tā jīng de mù dèng kǒu dāi.
Thấy kết quả cuộc thi, cô ấy kinh ngạc đến sững sờ.
She was stunned when she saw the results.

Cách dùng 4: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 动词/形容词+得+固定短语 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

孩子们拿到奖状，乐得合不拢嘴。
Háizǐ men ná dào jiǎng zhuàng, lè de hé bù lǒng zuǐ.
Bọn trẻ nhận giấy khen, vui đến cười tít mắt.
The children grinned from ear to ear when they got their certificates.

Cách dùng 5: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 动词/形容词+得+固定短语 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。
Tīng shuō yǒu rén tōu tōu gǎi fēn shù, lǎoshī qì de huǒ mào sān zhàng.
Nghe tin có người lén sửa điểm, thầy giận bốc hỏa.
The teacher was furious to hear someone had secretly altered the grades.

Cách dùng 6: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 动词/形容词+得+固定短语 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。
Diàn tī tūrán tíng xià, yóu kè xià de hún fēi pò sàn.
Thang máy bất ngờ dừng lại khiến du khách sợ mất vía.
The elevator stopped suddenly, terrifying the visitors.

Cách dùng 7: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 动词/形容词+得+固定短语 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

她讲述失散的经历时，哭得泣不成声。
Tā jiǎng shù shī sàn de jīng lì shí, kū de qì bù chéng shēng.
Kể chuyện bị lạc người thân, cô ấy khóc nghẹn không thành tiếng.
She sobbed uncontrollably as she described being separated from her family.

Cách dùng 8: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 动词/形容词+得+固定短语 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。
Tā mó fǎng nà wèi yǎn yuán de dòng zuò, dòu de dàjiā xiào de qián yǎng hòu hé.
Anh ấy bắt chước động tác diễn viên khiến mọi người cười nghiêng ngả.
His imitation of the actor made everyone roar with laughter.

Cách dùng 9: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 动词/形容词+得+固定短语 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

听到修复成功的消息，研究人员激动得热泪盈眶。
Tīng dào xiū fù chéng gōng de xiāo xī, yánjiū rényuán jī dòng de rè lèi yíng kuàng.
Nghe tin trùng tu thành công, các nhà nghiên cứu xúc động rưng rưng nước mắt.
The researchers had tears in their eyes when they heard the restoration succeeded.

Cách dùng 10: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 动词/形容词+得+固定短语 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

老师说得有条有理，学生们一下就理解了。
Lǎoshī shuō de yǒu tiáo yǒu lǐ, xuésheng men yíxià jiù lǐjiě le.
Thầy nói có đầu có cuối, học viên lập tức hiểu.
The teacher spoke so logically that the students understood at once.

12. Công thức câu và cấu trúc ngữ pháp – mô hình thực dụng và mười hai bài luyện triển khai

Phần A. Các công thức hoặc tổ hợp dưới đây đều cần được kiểm tra điều kiện kết hợp và giá trị ngữ nghĩa; một số là mẫu từ vựng cố định chứ không phải công thức tự do. Đối chiếu từng mẫu với ví dụ tương ứng, sau đó yêu cầu học viên tạo phản ví dụ không phù hợp. với các thành ngữ, ký hiệu A/B/X/Y chỉ lựa chọn có điều kiện, không mở rộng thành công thức tự do.

Công thức 1: 忙得+不可开交.

Khai thác: xác định vai trò của từng thành phần, thử nêu điều kiện bắt buộc, đối chiếu với câu ở dưới. Nếu câu minh họa dùng một biến thể gần nhưng không hoàn toàn trùng mẫu, hãy coi đó là bài luyện phân tích chứ không phải chứng minh rằng mọi ô trong mẫu đều tùy ý thay thế.

连续三天准备活动，大家累得筋疲力尽。
Lián xù sān tiān zhǔnbèi huódòng, dàjiā lèi de jīn pí lì jǐn.
Chuẩn bị sự kiện ba ngày liền, mọi người mệt rã rời.
After three days of preparation, everyone was completely exhausted.

Công thức 2: 累得+筋疲力尽.

Khai thác: xác định vai trò của từng thành phần, thử nêu điều kiện bắt buộc, đối chiếu với câu ở dưới. Nếu câu minh họa dùng một biến thể gần nhưng không hoàn toàn trùng mẫu, hãy coi đó là bài luyện phân tích chứ không phải chứng minh rằng mọi ô trong mẫu đều tùy ý thay thế.

看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。
Kàn dào bǐ sài jiéguǒ, tā jīng de mù dèng kǒu dāi.
Thấy kết quả cuộc thi, cô ấy kinh ngạc đến sững sờ.
She was stunned when she saw the results.

Công thức 3: 惊得+目瞪口呆.

Khai thác: xác định vai trò của từng thành phần, thử nêu điều kiện bắt buộc, đối chiếu với câu ở dưới. Nếu câu minh họa dùng một biến thể gần nhưng không hoàn toàn trùng mẫu, hãy coi đó là bài luyện phân tích chứ không phải chứng minh rằng mọi ô trong mẫu đều tùy ý thay thế.

孩子们拿到奖状，乐得合不拢嘴。
Háizǐ men ná dào jiǎng zhuàng, lè de hé bù lǒng zuǐ.
Bọn trẻ nhận giấy khen, vui đến cười tít mắt.
The children grinned from ear to ear when they got their certificates.

Công thức 4: 乐得+合不拢嘴.

Khai thác: xác định vai trò của từng thành phần, thử nêu điều kiện bắt buộc, đối chiếu với câu ở dưới. Nếu câu minh họa dùng một biến thể gần nhưng không hoàn toàn trùng mẫu, hãy coi đó là bài luyện phân tích chứ không phải chứng minh rằng mọi ô trong mẫu đều tùy ý thay thế.

听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。
Tīng shuō yǒu rén tōu tōu gǎi fēn shù, lǎoshī qì de huǒ mào sān zhàng.
Nghe tin có người lén sửa điểm, thầy giận bốc hỏa.
The teacher was furious to hear someone had secretly altered the grades.

Công thức 5: 气得+火冒三丈.

Khai thác: xác định vai trò của từng thành phần, thử nêu điều kiện bắt buộc, đối chiếu với câu ở dưới. Nếu câu minh họa dùng một biến thể gần nhưng không hoàn toàn trùng mẫu, hãy coi đó là bài luyện phân tích chứ không phải chứng minh rằng mọi ô trong mẫu đều tùy ý thay thế.

电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。
Diàn tī tūrán tíng xià, yóu kè xià de hún fēi pò sàn.
Thang máy bất ngờ dừng lại khiến du khách sợ mất vía.
The elevator stopped suddenly, terrifying the visitors.

Công thức 6: 吓得+魂飞魄散.

Khai thác: xác định vai trò của từng thành phần, thử nêu điều kiện bắt buộc, đối chiếu với câu ở dưới. Nếu câu minh họa dùng một biến thể gần nhưng không hoàn toàn trùng mẫu, hãy coi đó là bài luyện phân tích chứ không phải chứng minh rằng mọi ô trong mẫu đều tùy ý thay thế.

她讲述失散的经历时，哭得泣不成声。
Tā jiǎng shù shī sàn de jīng lì shí, kū de qì bù chéng shēng.
Kể chuyện bị lạc người thân, cô ấy khóc nghẹn không thành tiếng.
She sobbed uncontrollably as she described being separated from her family.

Công thức 7: 哭得+泣不成声.

Khai thác: xác định vai trò của từng thành phần, thử nêu điều kiện bắt buộc, đối chiếu với câu ở dưới. Nếu câu minh họa dùng một biến thể gần nhưng không hoàn toàn trùng mẫu, hãy coi đó là bài luyện phân tích chứ không phải chứng minh rằng mọi ô trong mẫu đều tùy ý thay thế.

他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。
Tā mó fǎng nà wèi yǎn yuán de dòng zuò, dòu de dàjiā xiào de qián yǎng hòu hé.
Anh ấy bắt chước động tác diễn viên khiến mọi người cười nghiêng ngả.
His imitation of the actor made everyone roar with laughter.

Công thức 8: 笑得+前仰后合.

Khai thác: xác định vai trò của từng thành phần, thử nêu điều kiện bắt buộc, đối chiếu với câu ở dưới. Nếu câu minh họa dùng một biến thể gần nhưng không hoàn toàn trùng mẫu, hãy coi đó là bài luyện phân tích chứ không phải chứng minh rằng mọi ô trong mẫu đều tùy ý thay thế.

听到修复成功的消息，研究人员激动得热泪盈眶。
Tīng dào xiū fù chéng gōng de xiāo xī, yánjiū rényuán jī dòng de rè lèi yíng kuàng.
Nghe tin trùng tu thành công, các nhà nghiên cứu xúc động rưng rưng nước mắt.
The researchers had tears in their eyes when they heard the restoration succeeded.

Phần B. Mười hai thao tác triển khai câu dùng để mở rộng năng lực nói và viết; đây là bài tập vận dụng, không phải mười hai “quy tắc cú pháp” mới.

Thao tác 1: Đặt câu vào một thời gian và địa điểm cụ thể. Bắt đầu từ ví dụ số 4; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 2: Đổi người kể sang người chịu ảnh hưởng. Bắt đầu từ ví dụ số 7; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 3: Thêm thông tin đã được xác nhận. Bắt đầu từ ví dụ số 10; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 4: Đối chiếu hai phương án có thật. Bắt đầu từ ví dụ số 3; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 5: Nêu lý do cho một hành động. Bắt đầu từ ví dụ số 6; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 6: Thêm lời phản biện có căn cứ. Bắt đầu từ ví dụ số 9; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 7: Giải thích giới hạn của cách dùng. Bắt đầu từ ví dụ số 2; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 8: Đặt một câu hỏi yêu cầu làm rõ. Bắt đầu từ ví dụ số 5; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 9: Viết lại thành lời thông báo lịch sự. Bắt đầu từ ví dụ số 8; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 10: Đổi thành bản báo cáo khách quan. Bắt đầu từ ví dụ số 1; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 11: Giới thiệu rủi ro hoặc ngoại lệ. Bắt đầu từ ví dụ số 4; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 12: Kết thúc bằng bài học có thể vận dụng. Bắt đầu từ ví dụ số 7; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

13. Khả năng kết hợp, tổ hợp từ và chuỗi biểu đạt thường dùng

Kết hợp 1: 忙得+不可开交. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 2: 累得+筋疲力尽. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 3: 惊得+目瞪口呆. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 4: 乐得+合不拢嘴. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 5: 气得+火冒三丈. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 6: 吓得+魂飞魄散. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 7: 哭得+泣不成声. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 8: 笑得+前仰后合. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

14. Từ ghép, họ từ và mạng lưới chủ đề giao tiếp

Tổ chức mạng lưới theo năm nhóm có thể học theo khối: đối tượng/nhân vật liên quan; hành động chính; điều kiện hay tiêu chuẩn; kết quả, tác động; phản hồi và phương án khác. Chủ đề thực hành là: Một nhóm tổ chức cuộc thi kể chuyện có khách đến đông vượt dự kiến; sự cố khiến mọi người bận rộn, ngạc nhiên rồi vui mừng.

Tư liệu ngữ cảnh 1: 比赛当天工作人员忙得不可开交。 – Ngày thi nhân viên bận tối mắt tối mũi. – On competition day, the staff were extremely busy.

Tư liệu ngữ cảnh 2: 连续三天准备活动，大家累得筋疲力尽。 – Chuẩn bị sự kiện ba ngày liền, mọi người mệt rã rời. – After three days of preparation, everyone was completely exhausted.

Tư liệu ngữ cảnh 3: 看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。 – Thấy kết quả cuộc thi, cô ấy kinh ngạc đến sững sờ. – She was stunned when she saw the results.

Tư liệu ngữ cảnh 4: 孩子们拿到奖状，乐得合不拢嘴。 – Bọn trẻ nhận giấy khen, vui đến cười tít mắt. – The children grinned from ear to ear when they got their certificates.

Tư liệu ngữ cảnh 5: 听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。 – Nghe tin có người lén sửa điểm, thầy giận bốc hỏa. – The teacher was furious to hear someone had secretly altered the grades.

Tư liệu ngữ cảnh 6: 电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。 – Thang máy bất ngờ dừng lại khiến du khách sợ mất vía. – The elevator stopped suddenly, terrifying the visitors.

Tư liệu ngữ cảnh 7: 她讲述失散的经历时，哭得泣不成声。 – Kể chuyện bị lạc người thân, cô ấy khóc nghẹn không thành tiếng. – She sobbed uncontrollably as she described being separated from her family.

Tư liệu ngữ cảnh 8: 他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。 – Anh ấy bắt chước động tác diễn viên khiến mọi người cười nghiêng ngả. – His imitation of the actor made everyone roar with laughter.

15. Hướng dẫn học chữ Hán theo bộ thủ và liên hệ cấu tạo

Đọc các thành tố trong trọng điểm, chỉ ra chữ nào là hư từ/chỉ chức năng, chữ nào là nội dung và chữ nào có thể thay đổi trong một tổ hợp cố định. Đối với số nét, bộ thủ và chữ phồn thể, chỉ chấp nhận dữ liệu đối chiếu chuẩn, không cho học viên học một cách nhớ hình chưa được kiểm chứng như một dữ kiện từ nguyên.

16. Mở rộng từ vựng và cách tự đặt câu theo mạng lưới

Nhóm 1: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

比赛当天工作人员忙得不可开交。
Bǐ sài dāng tiān gōngzuòrényuán máng de bù kě kāi jiāo.
Ngày thi nhân viên bận tối mắt tối mũi.
On competition day, the staff were extremely busy.

Nhóm 2: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

连续三天准备活动，大家累得筋疲力尽。
Lián xù sān tiān zhǔnbèi huódòng, dàjiā lèi de jīn pí lì jǐn.
Chuẩn bị sự kiện ba ngày liền, mọi người mệt rã rời.
After three days of preparation, everyone was completely exhausted.

Nhóm 3: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

Xem thêm diễn đàn tiếng Trung HSK 5.

看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。
Kàn dào bǐ sài jiéguǒ, tā jīng de mù dèng kǒu dāi.
Thấy kết quả cuộc thi, cô ấy kinh ngạc đến sững sờ.
She was stunned when she saw the results.

Nhóm 4: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

孩子们拿到奖状，乐得合不拢嘴。
Háizǐ men ná dào jiǎng zhuàng, lè de hé bù lǒng zuǐ.
Bọn trẻ nhận giấy khen, vui đến cười tít mắt.
The children grinned from ear to ear when they got their certificates.

Nhóm 5: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。
Tīng shuō yǒu rén tōu tōu gǎi fēn shù, lǎoshī qì de huǒ mào sān zhàng.
Nghe tin có người lén sửa điểm, thầy giận bốc hỏa.
The teacher was furious to hear someone had secretly altered the grades.

Nhóm 6: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。
Diàn tī tūrán tíng xià, yóu kè xià de hún fēi pò sàn.
Thang máy bất ngờ dừng lại khiến du khách sợ mất vía.
The elevator stopped suddenly, terrifying the visitors.

Nhóm 7: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

她讲述失散的经历时，哭得泣不成声。
Tā jiǎng shù shī sàn de jīng lì shí, kū de qì bù chéng shēng.
Kể chuyện bị lạc người thân, cô ấy khóc nghẹn không thành tiếng.
She sobbed uncontrollably as she described being separated from her family.

Nhóm 8: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。
Tā mó fǎng nà wèi yǎn yuán de dòng zuò, dòu de dàjiā xiào de qián yǎng hòu hé.
Anh ấy bắt chước động tác diễn viên khiến mọi người cười nghiêng ngả.
His imitation of the actor made everyone roar with laughter.

Nhóm 9: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

听到修复成功的消息，研究人员激动得热泪盈眶。
Tīng dào xiū fù chéng gōng de xiāo xī, yánjiū rényuán jī dòng de rè lèi yíng kuàng.
Nghe tin trùng tu thành công, các nhà nghiên cứu xúc động rưng rưng nước mắt.
The researchers had tears in their eyes when they heard the restoration succeeded.

Nhóm 10: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

老师说得有条有理，学生们一下就理解了。
Lǎoshī shuō de yǒu tiáo yǒu lǐ, xuésheng men yíxià jiù lǐjiě le.
Thầy nói có đầu có cuối, học viên lập tức hiểu.
The teacher spoke so logically that the students understood at once.

Nhóm 11: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

故事比赛当天来了三倍于预期的观众。
Gù shì bǐ sài dāng tiān lái le sān bèi yú yù qī de guānzhòng.
Ngày thi kể chuyện khách đến gấp ba dự kiến.
Three times the expected audience arrives for the storytelling contest.

Nhóm 12: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

接待人员忙得不可开交，甚至有人忘记了分发入场券。
Jiē dài rényuán máng de bù kě kāi jiāo, shèn zhì yǒu rén wàng jì le fēn fā rù chǎng quàn.
Nhân viên bận tối mắt, có người còn quên phát vé.
Reception staff are overwhelmed; some even forget to issue tickets.

Nhóm 13: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

芳玲主动调整排队路线，其他人负责核对座位。
Fāng líng zhǔ dòng diàozhěng pái duì lùxiàn, qítā rén fù zé hé duì zuò wèi.
Phương Linh chủ động đổi lối xếp hàng, người khác kiểm tra ghế.
Phuong Linh reorganizes the queue while others verify seats.

Nhóm 14: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

比赛顺利结束，孩子们乐得合不拢嘴。
Bǐ sài shùn lì jiéshù, háizǐ men lè de hé bù lǒng zuǐ.
Cuộc thi kết thúc suôn sẻ, bọn trẻ cười tít mắt.
The contest ends smoothly and the children beam with delight.

17. Đồng nghĩa, gần nghĩa, trái nghĩa và khả năng thay thế

Khác 得不得了 là mức độ khái quát; cụm cố định nêu hình ảnh cụ thể. Không ghép một thành ngữ bất kỳ sau 得 vì loại từ, thái và ngữ nghĩa có thể không tương thích.

Muốn nói hai cấu trúc tương đương, trước hết thử giữ nguyên thời gian, chủ thể, vai giao tiếp, tính xác thực và mức độ lịch sự. Nếu một thành phần thay đổi làm đảo sắc thái hoặc làm câu không tự nhiên, cần ghi rõ đó là trường hợp không thay được.

看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。
Kàn dào bǐ sài jiéguǒ, tā jīng de mù dèng kǒu dāi.
Thấy kết quả cuộc thi, cô ấy kinh ngạc đến sững sờ.
She was stunned when she saw the results.

他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。
Tā mó fǎng nà wèi yǎn yuán de dòng zuò, dòu de dàjiā xiào de qián yǎng hòu hé.
Anh ấy bắt chước động tác diễn viên khiến mọi người cười nghiêng ngả.
His imitation of the actor made everyone roar with laughter.

18. Phân biệt các cấu trúc dễ nhầm và bài học đúng–sai

Khác 得不得了 là mức độ khái quát; cụm cố định nêu hình ảnh cụ thể. Không ghép một thành ngữ bất kỳ sau 得 vì loại từ, thái và ngữ nghĩa có thể không tương thích.

Đối chiếu 1: Nếu bỏ hoặc thay trọng điểm trong câu sau, thông tin nào bị mất? Có chuyển từ câu được xác nhận sang câu phỏng đoán, hoặc từ kết quả sang trình tự thời gian không?

孩子们拿到奖状，乐得合不拢嘴。
Háizǐ men ná dào jiǎng zhuàng, lè de hé bù lǒng zuǐ.
Bọn trẻ nhận giấy khen, vui đến cười tít mắt.
The children grinned from ear to ear when they got their certificates.

Đối chiếu 2: Nếu bỏ hoặc thay trọng điểm trong câu sau, thông tin nào bị mất? Có chuyển từ câu được xác nhận sang câu phỏng đoán, hoặc từ kết quả sang trình tự thời gian không?

听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。
Tīng shuō yǒu rén tōu tōu gǎi fēn shù, lǎoshī qì de huǒ mào sān zhàng.
Nghe tin có người lén sửa điểm, thầy giận bốc hỏa.
The teacher was furious to hear someone had secretly altered the grades.

Đối chiếu 3: Nếu bỏ hoặc thay trọng điểm trong câu sau, thông tin nào bị mất? Có chuyển từ câu được xác nhận sang câu phỏng đoán, hoặc từ kết quả sang trình tự thời gian không?

电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。
Diàn tī tūrán tíng xià, yóu kè xià de hún fēi pò sàn.
Thang máy bất ngờ dừng lại khiến du khách sợ mất vía.
The elevator stopped suddenly, terrifying the visitors.

Đối chiếu 4: Nếu bỏ hoặc thay trọng điểm trong câu sau, thông tin nào bị mất? Có chuyển từ câu được xác nhận sang câu phỏng đoán, hoặc từ kết quả sang trình tự thời gian không?

她讲述失散的经历时，哭得泣不成声。
Tā jiǎng shù shī sàn de jīng lì shí, kū de qì bù chéng shēng.
Kể chuyện bị lạc người thân, cô ấy khóc nghẹn không thành tiếng.
She sobbed uncontrollably as she described being separated from her family.

Đối chiếu 5: Nếu bỏ hoặc thay trọng điểm trong câu sau, thông tin nào bị mất? Có chuyển từ câu được xác nhận sang câu phỏng đoán, hoặc từ kết quả sang trình tự thời gian không?

他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。
Tā mó fǎng nà wèi yǎn yuán de dòng zuò, dòu de dàjiā xiào de qián yǎng hòu hé.
Anh ấy bắt chước động tác diễn viên khiến mọi người cười nghiêng ngả.
His imitation of the actor made everyone roar with laughter.

19. Sắc thái ngữ nghĩa, cảm xúc và đánh giá trong lời nói

Với 动词/形容词+得+固定短语, sắc thái phải được suy ra từ ngữ cảnh và vai giao tiếp: Khác 得不得了 là mức độ khái quát; cụm cố định nêu hình ảnh cụ thể. Không ghép một thành ngữ bất kỳ sau 得 vì loại từ, thái và ngữ nghĩa có thể không tương thích. Một phát ngôn trực tiếp có thể thể hiện khen ngợi, phê bình, đề nghị hoặc thông tin; không gán chung một cảm xúc cho tất cả ví dụ chỉ vì cùng dùng từ trọng tâm.

接待人员忙得不可开交，甚至有人忘记了分发入场券。
Jiē dài rényuán máng de bù kě kāi jiāo, shèn zhì yǒu rén wàng jì le fēn fā rù chǎng quàn.
Nhân viên bận tối mắt, có người còn quên phát vé.
Reception staff are overwhelmed; some even forget to issue tickets.

比赛顺利结束，孩子们乐得合不拢嘴。
Bǐ sài shùn lì jiéshù, háizǐ men lè de hé bù lǒng zuǐ.
Cuộc thi kết thúc suôn sẻ, bọn trẻ cười tít mắt.
The contest ends smoothly and the children beam with delight.

20. Phạm vi, mức độ trang trọng và điều kiện lựa chọn

Kiểu văn bản cần thử: hướng dẫn khách, cuộc họp chuyên môn, trao đổi với học viên, báo cáo phân tích, đoạn kể chuyện. Bổ ngữ trạng thái với cụm từ cố định. Trong mỗi kiểu, học viên cân nhắc mức độ trực tiếp, có căn cứ và tính lịch sự rồi lựa chọn cách diễn đạt.

Tình huống kiểm thử: Một nhóm tổ chức cuộc thi kể chuyện có khách đến đông vượt dự kiến; sự cố khiến mọi người bận rộn, ngạc nhiên rồi vui mừng.

21. Khẩu ngữ, văn viết, chuyên ngành và tình huống thay đổi vai

Bài thực hành: cùng câu chuyện “Một nhóm tổ chức cuộc thi kể chuyện có khách đến đông vượt dự kiến; sự cố khiến mọi người bận rộn, ngạc nhiên rồi vui mừng.”, một người kể như nhân chứng, một người trình bày với lãnh đạo, một người giải thích cho người bị ảnh hưởng. Đối chiếu từ trọng tâm khi đổi giọng điệu. Không dùng khẩu ngữ cảm thán trong báo cáo nếu không phù hợp.

故事比赛当天来了三倍于预期的观众。
Gù shì bǐ sài dāng tiān lái le sān bèi yú yù qī de guānzhòng.
Ngày thi kể chuyện khách đến gấp ba dự kiến.
Three times the expected audience arrives for the storytelling contest.

22. Thành ngữ, quán ngữ và kết cấu cố định có liên quan

Giảng viên phân biệt thành ngữ nguyên khối, kết cấu cố định có tính năng suất hạn chế và công thức ngữ pháp có thể tự do thay thành phần. Không sáng tác những tổ hợp A/B mới chỉ để tăng số lượng. Các cụm dưới đây phải được học kèm tình huống.

Cụm hoặc mô hình: 忙得+不可开交.

Cụm hoặc mô hình: 累得+筋疲力尽.

Cụm hoặc mô hình: 惊得+目瞪口呆.

Cụm hoặc mô hình: 乐得+合不拢嘴.

Cụm hoặc mô hình: 气得+火冒三丈.

Cụm hoặc mô hình: 吓得+魂飞魄散.

Cụm hoặc mô hình: 哭得+泣不成声.

Cụm hoặc mô hình: 笑得+前仰后合.

23. Mẫu câu giao tiếp – 30 phát ngôn bốn ngôn ngữ và kỹ thuật phát triển nội dung

Nhóm A: 14 câu tình huống gốc theo chủ điểm. Nhóm B: 16 phát ngôn luyện mở rộng có tái sử dụng chất liệu từ câu gốc; đây không phải 30 tình huống độc lập hoàn toàn.

Mẫu câu 1:
比赛当天工作人员忙得不可开交。

Bǐ sài dāng tiān gōngzuòrényuán máng de bù kě kāi jiāo.

Ngày thi nhân viên bận tối mắt tối mũi.

On competition day, the staff were extremely busy.

Mẫu câu 2:
连续三天准备活动，大家累得筋疲力尽。

Lián xù sān tiān zhǔnbèi huódòng, dàjiā lèi de jīn pí lì jǐn.

Chuẩn bị sự kiện ba ngày liền, mọi người mệt rã rời.

After three days of preparation, everyone was completely exhausted.

Mẫu câu 3:
看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。

Kàn dào bǐ sài jiéguǒ, tā jīng de mù dèng kǒu dāi.

Thấy kết quả cuộc thi, cô ấy kinh ngạc đến sững sờ.

She was stunned when she saw the results.

Mẫu câu 4:
孩子们拿到奖状，乐得合不拢嘴。

Háizǐ men ná dào jiǎng zhuàng, lè de hé bù lǒng zuǐ.

Bọn trẻ nhận giấy khen, vui đến cười tít mắt.

The children grinned from ear to ear when they got their certificates.

Mẫu câu 5:
听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。

Tīng shuō yǒu rén tōu tōu gǎi fēn shù, lǎoshī qì de huǒ mào sān zhàng.

Nghe tin có người lén sửa điểm, thầy giận bốc hỏa.

The teacher was furious to hear someone had secretly altered the grades.

Mẫu câu 6:
电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。

Diàn tī tūrán tíng xià, yóu kè xià de hún fēi pò sàn.

Thang máy bất ngờ dừng lại khiến du khách sợ mất vía.

The elevator stopped suddenly, terrifying the visitors.

Mẫu câu 7:
她讲述失散的经历时，哭得泣不成声。

Tā jiǎng shù shī sàn de jīng lì shí, kū de qì bù chéng shēng.

Kể chuyện bị lạc người thân, cô ấy khóc nghẹn không thành tiếng.

She sobbed uncontrollably as she described being separated from her family.

Mẫu câu 8:
他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。

Tā mó fǎng nà wèi yǎn yuán de dòng zuò, dòu de dàjiā xiào de qián yǎng hòu hé.

Anh ấy bắt chước động tác diễn viên khiến mọi người cười nghiêng ngả.

His imitation of the actor made everyone roar with laughter.

Mẫu câu 9:
听到修复成功的消息，研究人员激动得热泪盈眶。

Tīng dào xiū fù chéng gōng de xiāo xī, yánjiū rényuán jī dòng de rè lèi yíng kuàng.

Nghe tin trùng tu thành công, các nhà nghiên cứu xúc động rưng rưng nước mắt.

The researchers had tears in their eyes when they heard the restoration succeeded.

Mẫu câu 10:
老师说得有条有理，学生们一下就理解了。

Lǎoshī shuō de yǒu tiáo yǒu lǐ, xuésheng men yíxià jiù lǐjiě le.

Thầy nói có đầu có cuối, học viên lập tức hiểu.

The teacher spoke so logically that the students understood at once.

Mẫu câu 11:
故事比赛当天来了三倍于预期的观众。

Gù shì bǐ sài dāng tiān lái le sān bèi yú yù qī de guānzhòng.

Ngày thi kể chuyện khách đến gấp ba dự kiến.

Three times the expected audience arrives for the storytelling contest.

Mẫu câu 12:
接待人员忙得不可开交，甚至有人忘记了分发入场券。

Jiē dài rényuán máng de bù kě kāi jiāo, shèn zhì yǒu rén wàng jì le fēn fā rù chǎng quàn.

Nhân viên bận tối mắt, có người còn quên phát vé.

Reception staff are overwhelmed; some even forget to issue tickets.

Mẫu câu 13:
芳玲主动调整排队路线，其他人负责核对座位。

Fāng líng zhǔ dòng diàozhěng pái duì lùxiàn, qítā rén fù zé hé duì zuò wèi.

Phương Linh chủ động đổi lối xếp hàng, người khác kiểm tra ghế.

Phuong Linh reorganizes the queue while others verify seats.

Mẫu câu 14:
比赛顺利结束，孩子们乐得合不拢嘴。

Bǐ sài shùn lì jiéshù, háizǐ men lè de hé bù lǒng zuǐ.

Cuộc thi kết thúc suôn sẻ, bọn trẻ cười tít mắt.

The contest ends smoothly and the children beam with delight.

Mẫu câu 15:
看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。 这说明我们不能只看事情的表面。

Kàn dào bǐ sài jiéguǒ, tā jīng de mù dèng kǒu dāi. zhè shuōmíng wǒmen bùnéng zhǐ kàn shìqíng de biǎo miàn.

Thấy kết quả cuộc thi, cô ấy kinh ngạc đến sững sờ. Điều này cho thấy không thể chỉ nhìn bề ngoài.

She was stunned when she saw the results. This shows why we cannot focus only on appearances.

Mẫu câu 16:
电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。 不过，最后的决定仍然需要负责人确认。

Diàn tī tūrán tíng xià, yóu kè xià de hún fēi pò sàn. bùguò, zuìhòu de juédìng réng rán xūyào fùzérén quèrèn.

Thang máy bất ngờ dừng lại khiến du khách sợ mất vía. Tuy vậy, quyết định cuối vẫn cần người phụ trách xác nhận.

The elevator stopped suddenly, terrifying the visitors. However, the final decision still needs approval from the person in charge.

Mẫu câu 17:
听到修复成功的消息，研究人员激动得热泪盈眶。 我们还要考虑其他人的实际需要。

Tīng dào xiū fù chéng gōng de xiāo xī, yánjiū rényuán jī dòng de rè lèi yíng kuàng. wǒmen hái yào kǎo lǜ qítā rén de shí jì xūyào.

Nghe tin trùng tu thành công, các nhà nghiên cứu xúc động rưng rưng nước mắt. Chúng ta còn cần tính nhu cầu thực tế của người khác.

The researchers had tears in their eyes when they heard the restoration succeeded. We must also consider other people’s practical needs.

Mẫu câu 18:
接待人员忙得不可开交，甚至有人忘记了分发入场券。 所以，大家先别急着作出判断。

Jiē dài rényuán máng de bù kě kāi jiāo, shèn zhì yǒu rén wàng jì le fēn fā rù chǎng quàn. suǒyǐ, dàjiā xiān bié jí zhe zuòchū pànduàn.

Nhân viên bận tối mắt, có người còn quên phát vé. Vì thế, mọi người đừng vội kết luận.

Reception staff are overwhelmed; some even forget to issue tickets. So nobody should rush to a conclusion.

Mẫu câu 19:
比赛当天工作人员忙得不可开交。 在解决问题之前，先弄清楚原因很重要。

Bǐ sài dāng tiān gōngzuòrényuán máng de bù kě kāi jiāo. zài jiějué wèntí zhīqián, xiān nòng qīngchǔ yuányīn hěn zhòngyào.

Ngày thi nhân viên bận tối mắt tối mũi. Trước khi giải quyết, hiểu rõ nguyên nhân rất quan trọng.

On competition day, the staff were extremely busy. Understanding the cause is essential before solving the problem.

Mẫu câu 20:
孩子们拿到奖状，乐得合不拢嘴。 如果条件改变，处理办法也可能不同。

Háizǐ men ná dào jiǎng zhuàng, lè de hé bù lǒng zuǐ. rúguǒ tiáojiàn gǎibiàn, chùlǐ bàn fǎ yě kěnéng bù tóng.

Bọn trẻ nhận giấy khen, vui đến cười tít mắt. Nếu điều kiện đổi, cách xử lý cũng có thể khác.

The children grinned from ear to ear when they got their certificates. If the conditions change, the solution may change as well.

Mẫu câu 21:
她讲述失散的经历时，哭得泣不成声。 我们需要把这个信息及时告诉相关人员。

Tā jiǎng shù shī sàn de jīng lì shí, kū de qì bù chéng shēng. wǒmen xūyào bǎ zhège xìnxī jíshí gào sù xiāngguān rényuán.

Kể chuyện bị lạc người thân, cô ấy khóc nghẹn không thành tiếng. Chúng ta cần báo thông tin này kịp thời cho người liên quan.

She sobbed uncontrollably as she described being separated from her family. We need to inform the relevant people promptly.

Mẫu câu 22:
老师说得有条有理，学生们一下就理解了。 接下来应该检查这一安排是否真的有效。

Lǎoshī shuō de yǒu tiáo yǒu lǐ, xuésheng men yíxià jiù lǐjiě le. jiē xiàlái yīnggāi jiǎnchá zhè yì ānpái shì fǒu zhēn de yǒu xiào.

Thầy nói có đầu có cuối, học viên lập tức hiểu. Tiếp theo nên kiểm tra sắp xếp này có thật hiệu quả không.

The teacher spoke so logically that the students understood at once. Next we should check whether this arrangement actually works.

Mẫu câu 23:
芳玲主动调整排队路线，其他人负责核对座位。 这并不意味着其他方案完全没有价值。

Fāng líng zhǔ dòng diàozhěng pái duì lùxiàn, qítā rén fù zé hé duì zuò wèi. zhè bìng bù yì wèi zhe qítā fāngàn wánquán méiyǒu jià zhí.

Phương Linh chủ động đổi lối xếp hàng, người khác kiểm tra ghế. Điều đó không có nghĩa phương án khác không có giá trị.

Phuong Linh reorganizes the queue while others verify seats. That does not mean the other approaches have no value.

Mẫu câu 24:
连续三天准备活动，大家累得筋疲力尽。 现在至少可以确定，前面的准备没有白费。

Lián xù sān tiān zhǔnbèi huódòng, dàjiā lèi de jīn pí lì jǐn. xiànzài zhì shǎo kěyǐ quèdìng, qiánmiàn de zhǔnbèi méiyǒu bái fèi.

Chuẩn bị sự kiện ba ngày liền, mọi người mệt rã rời. Giờ ít nhất có thể chắc việc chuẩn bị trước không vô ích.

After three days of preparation, everyone was completely exhausted. At least we now know that the earlier preparation was not wasted.

Mẫu câu 25:
听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。 这也是为什么我们需要保留完整记录。

Tīng shuō yǒu rén tōu tōu gǎi fēn shù, lǎoshī qì de huǒ mào sān zhàng. zhè yě shì wèishénme wǒmen xūyào bǎo liú wán zhěng jìlù.

Nghe tin có người lén sửa điểm, thầy giận bốc hỏa. Đây cũng là lý do cần giữ hồ sơ đầy đủ.

The teacher was furious to hear someone had secretly altered the grades. This is also why we need to keep complete records.

Mẫu câu 26:
他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。 我们可以把这次经验用到下一次活动中。

Tā mó fǎng nà wèi yǎn yuán de dòng zuò, dòu de dàjiā xiào de qián yǎng hòu hé. wǒmen kěyǐ bǎ zhè cì jīngyàn yòng dào xià yícì huódòng zhōng.

Anh ấy bắt chước động tác diễn viên khiến mọi người cười nghiêng ngả. Ta có thể dùng kinh nghiệm này cho hoạt động sau.

His imitation of the actor made everyone roar with laughter. We can apply this experience to our next event.

Mẫu câu 27:
故事比赛当天来了三倍于预期的观众。 但是，不同的情形可能需要不同的说法。

Gù shì bǐ sài dāng tiān lái le sān bèi yú yù qī de guānzhòng. dànshì, bù tóng de qíng xíng kěnéng xūyào bù tóng de shuō fǎ.

Ngày thi kể chuyện khách đến gấp ba dự kiến. Nhưng tình huống khác có thể cần cách nói khác.

Three times the expected audience arrives for the storytelling contest. Different situations may require different wording, however.

Mẫu câu 28:
比赛顺利结束，孩子们乐得合不拢嘴。 只有把信息核实清楚，大家才能放心。

Bǐ sài shùn lì jiéshù, háizǐ men lè de hé bù lǒng zuǐ. zhǐyǒu bǎ xìnxī hé shí qīngchǔ, dàjiā cái néng fàng xīn.

Cuộc thi kết thúc suôn sẻ, bọn trẻ cười tít mắt. Chỉ khi xác minh thông tin rõ mọi người mới yên tâm.

The contest ends smoothly and the children beam with delight. Only by checking the facts can everyone feel reassured.

Mẫu câu 29:
看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。 这件事提醒我们，沟通同执行一样重要。

Kàn dào bǐ sài jiéguǒ, tā jīng de mù dèng kǒu dāi. zhè jiàn shì tí xǐng wǒmen, gōu tōng tóng zhí xíng yíyàng zhòngyào.

Thấy kết quả cuộc thi, cô ấy kinh ngạc đến sững sờ. Việc này nhắc giao tiếp quan trọng như thực hiện.

She was stunned when she saw the results. This reminds us that communication matters as much as execution.

Mẫu câu 30:
电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。 我们还应当解释这样做可能带来的影响。

Diàn tī tūrán tíng xià, yóu kè xià de hún fēi pò sàn. wǒmen hái yīng dāng jiěshì zhè yàng zuò kěnéng dài lái de yǐngxiǎng.

Thang máy bất ngờ dừng lại khiến du khách sợ mất vía. Ta còn nên giải thích tác động có thể xảy ra.

The elevator stopped suddenly, terrifying the visitors. We should also explain the possible consequences.

Thực hành nâng cao: kể lại từng phát ngôn như một nhân chứng, nói lại cho người liên quan với giọng điệu lịch sự, nêu tình huống phản ví dụ và giải thích vì sao không thể tùy tiện đổi cấu trúc.

24. Đối chiếu và lựa chọn bản dịch Trung – Pinyin – Việt – Anh

Giá trị dịch cốt lõi: 动词/形容词+得+固定短语 / dòngcí/xíngróngcí + de + gùdìng duǎnyǔ / bổ ngữ trạng thái bằng cụm cố định / state complement with set expressions. Mọi bản dịch phải bảo toàn mức độ chắc chắn, người thực hiện và quan hệ thời gian, điều kiện hoặc đánh giá. Tiếng Việt và tiếng Anh có thể có hai cách diễn đạt nhưng không được làm mệnh đề giả định thành sự thật.

连续三天准备活动，大家累得筋疲力尽。
Lián xù sān tiān zhǔnbèi huódòng, dàjiā lèi de jīn pí lì jǐn.
Chuẩn bị sự kiện ba ngày liền, mọi người mệt rã rời.
After three days of preparation, everyone was completely exhausted.

听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。
Tīng shuō yǒu rén tōu tōu gǎi fēn shù, lǎoshī qì de huǒ mào sān zhàng.
Nghe tin có người lén sửa điểm, thầy giận bốc hỏa.
The teacher was furious to hear someone had secretly altered the grades.

她讲述失散的经历时，哭得泣不成声。
Tā jiǎng shù shī sàn de jīng lì shí, kū de qì bù chéng shēng.
Kể chuyện bị lạc người thân, cô ấy khóc nghẹn không thành tiếng.
She sobbed uncontrollably as she described being separated from her family.

老师说得有条有理，学生们一下就理解了。
Lǎoshī shuō de yǒu tiáo yǒu lǐ, xuésheng men yíxià jiù lǐjiě le.
Thầy nói có đầu có cuối, học viên lập tức hiểu.
The teacher spoke so logically that the students understood at once.

25. Lỗi thường gặp, phân tích nguyên nhân và cách chữa

Lỗi 1: Dịch từng chữ. Cách sửa: 动词/形容词+得+固定短语 phải được hiểu theo chức năng ngữ pháp: Động từ hay tính từ có thể đi với 得+quán ngữ/cụm cố định để tô đậm mức độ hoặc trạng thái: 忙得不可开交, 累得筋疲力尽, 吓得目瞪口呆, 乐得合不拢嘴. Cần học nguyên cụm và điều kiện kết hợp.

孩子们拿到奖状，乐得合不拢嘴。
Háizǐ men ná dào jiǎng zhuàng, lè de hé bù lǒng zuǐ.
Bọn trẻ nhận giấy khen, vui đến cười tít mắt.
The children grinned from ear to ear when they got their certificates.

Lỗi 2: Thay sai từ gần nghĩa. Cách sửa: Khác 得不得了 là mức độ khái quát; cụm cố định nêu hình ảnh cụ thể. Không ghép một thành ngữ bất kỳ sau 得 vì loại từ, thái và ngữ nghĩa có thể không tương thích.

听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。
Tīng shuō yǒu rén tōu tōu gǎi fēn shù, lǎoshī qì de huǒ mào sān zhàng.
Nghe tin có người lén sửa điểm, thầy giận bốc hỏa.
The teacher was furious to hear someone had secretly altered the grades.

Lỗi 3: Sai vị trí. Cách sửa: Xác định thành phần bổ nghĩa hoặc mệnh đề liên kết; không đảo vị trí khi làm đổi phạm vi phủ định hay điều kiện.

电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。
Diàn tī tūrán tíng xià, yóu kè xià de hún fēi pò sàn.
Thang máy bất ngờ dừng lại khiến du khách sợ mất vía.
The elevator stopped suddenly, terrifying the visitors.

Lỗi 4: Lạm dụng ký hiệu A/B/X/Y. Cách sửa: Chỉ dùng cách kết hợp đã tự nhiên và đúng loại từ, không coi biến số là chỗ thay mọi từ.

她讲述失散的经历时，哭得泣不成声。
Tā jiǎng shù shī sàn de jīng lì shí, kū de qì bù chéng shēng.
Kể chuyện bị lạc người thân, cô ấy khóc nghẹn không thành tiếng.
She sobbed uncontrollably as she described being separated from her family.

Lỗi 5: Thiếu bối cảnh. Cách sửa: Một câu ngắn có thể đúng ngữ pháp nhưng không phù hợp với thực tế nếu không có người, thời gian và điều kiện xác định.

他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。
Tā mó fǎng nà wèi yǎn yuán de dòng zuò, dòu de dàjiā xiào de qián yǎng hòu hé.
Anh ấy bắt chước động tác diễn viên khiến mọi người cười nghiêng ngả.
His imitation of the actor made everyone roar with laughter.

Lỗi 6: Lỗi Pinyin. Cách sửa: Kiểm tra từ đa âm, thanh nhẹ và biến thanh bằng cách đọc thành nhóm nghĩa, không chép Pinyin từng chữ.

听到修复成功的消息，研究人员激动得热泪盈眶。
Tīng dào xiū fù chéng gōng de xiāo xī, yánjiū rényuán jī dòng de rè lèi yíng kuàng.
Nghe tin trùng tu thành công, các nhà nghiên cứu xúc động rưng rưng nước mắt.
The researchers had tears in their eyes when they heard the restoration succeeded.

Lỗi 7: Bản dịch bỏ sắc thái. Cách sửa: Dịch cả thái độ, độ chắc chắn, mức độ hoặc quan hệ thông tin, không chỉ dịch chủ ngữ–động từ.

老师说得有条有理，学生们一下就理解了。
Lǎoshī shuō de yǒu tiáo yǒu lǐ, xuésheng men yíxià jiù lǐjiě le.
Thầy nói có đầu có cuối, học viên lập tức hiểu.
The teacher spoke so logically that the students understood at once.

Lỗi 8: Câu hỏi và phủ định sai. Cách sửa: Đặt câu hỏi vào thông tin cần xác nhận; không tự thêm phủ định vào thành ngữ làm thay đổi nghĩa cố định.

故事比赛当天来了三倍于预期的观众。
Gù shì bǐ sài dāng tiān lái le sān bèi yú yù qī de guānzhòng.
Ngày thi kể chuyện khách đến gấp ba dự kiến.
Three times the expected audience arrives for the storytelling contest.

26. Hệ thống 30 ví dụ bốn ngôn ngữ – tình huống gốc và phát ngôn phát triển

Ví dụ 1–14 thuộc 14 phát ngôn nền riêng theo chủ đề; ví dụ 15–30 là lời nói mở rộng để luyện quan hệ ngữ nghĩa, một phần lặp lại phát ngôn nền. Giáo viên nên yêu cầu học viên tự biên soạn thêm câu mới trong lớp.

Ví dụ 1:
比赛当天工作人员忙得不可开交。

Bǐ sài dāng tiān gōngzuòrényuán máng de bù kě kāi jiāo.

Ngày thi nhân viên bận tối mắt tối mũi.

On competition day, the staff were extremely busy.

Ví dụ 2:
连续三天准备活动，大家累得筋疲力尽。

Lián xù sān tiān zhǔnbèi huódòng, dàjiā lèi de jīn pí lì jǐn.

Chuẩn bị sự kiện ba ngày liền, mọi người mệt rã rời.

After three days of preparation, everyone was completely exhausted.

Ví dụ 3:
看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。

Kàn dào bǐ sài jiéguǒ, tā jīng de mù dèng kǒu dāi.

Thấy kết quả cuộc thi, cô ấy kinh ngạc đến sững sờ.

She was stunned when she saw the results.

Ví dụ 4:
孩子们拿到奖状，乐得合不拢嘴。

Háizǐ men ná dào jiǎng zhuàng, lè de hé bù lǒng zuǐ.

Bọn trẻ nhận giấy khen, vui đến cười tít mắt.

The children grinned from ear to ear when they got their certificates.

Ví dụ 5:
听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。

Tīng shuō yǒu rén tōu tōu gǎi fēn shù, lǎoshī qì de huǒ mào sān zhàng.

Nghe tin có người lén sửa điểm, thầy giận bốc hỏa.

The teacher was furious to hear someone had secretly altered the grades.

Ví dụ 6:
电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。

Diàn tī tūrán tíng xià, yóu kè xià de hún fēi pò sàn.

Thang máy bất ngờ dừng lại khiến du khách sợ mất vía.

The elevator stopped suddenly, terrifying the visitors.

Ví dụ 7:
她讲述失散的经历时，哭得泣不成声。

Tā jiǎng shù shī sàn de jīng lì shí, kū de qì bù chéng shēng.

Kể chuyện bị lạc người thân, cô ấy khóc nghẹn không thành tiếng.

She sobbed uncontrollably as she described being separated from her family.

Ví dụ 8:
他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。

Tā mó fǎng nà wèi yǎn yuán de dòng zuò, dòu de dàjiā xiào de qián yǎng hòu hé.

Anh ấy bắt chước động tác diễn viên khiến mọi người cười nghiêng ngả.

His imitation of the actor made everyone roar with laughter.

Ví dụ 9:
听到修复成功的消息，研究人员激动得热泪盈眶。

Tīng dào xiū fù chéng gōng de xiāo xī, yánjiū rényuán jī dòng de rè lèi yíng kuàng.

Nghe tin trùng tu thành công, các nhà nghiên cứu xúc động rưng rưng nước mắt.

The researchers had tears in their eyes when they heard the restoration succeeded.

Ví dụ 10:
老师说得有条有理，学生们一下就理解了。

Lǎoshī shuō de yǒu tiáo yǒu lǐ, xuésheng men yíxià jiù lǐjiě le.

Thầy nói có đầu có cuối, học viên lập tức hiểu.

The teacher spoke so logically that the students understood at once.

Ví dụ 11:
故事比赛当天来了三倍于预期的观众。

Gù shì bǐ sài dāng tiān lái le sān bèi yú yù qī de guānzhòng.

Ngày thi kể chuyện khách đến gấp ba dự kiến.

Three times the expected audience arrives for the storytelling contest.

Ví dụ 12:
接待人员忙得不可开交，甚至有人忘记了分发入场券。

Jiē dài rényuán máng de bù kě kāi jiāo, shèn zhì yǒu rén wàng jì le fēn fā rù chǎng quàn.

Nhân viên bận tối mắt, có người còn quên phát vé.

Reception staff are overwhelmed; some even forget to issue tickets.

Ví dụ 13:
芳玲主动调整排队路线，其他人负责核对座位。

Fāng líng zhǔ dòng diàozhěng pái duì lùxiàn, qítā rén fù zé hé duì zuò wèi.

Phương Linh chủ động đổi lối xếp hàng, người khác kiểm tra ghế.

Phuong Linh reorganizes the queue while others verify seats.

Ví dụ 14:
比赛顺利结束，孩子们乐得合不拢嘴。

Bǐ sài shùn lì jiéshù, háizǐ men lè de hé bù lǒng zuǐ.

Cuộc thi kết thúc suôn sẻ, bọn trẻ cười tít mắt.

The contest ends smoothly and the children beam with delight.

Ví dụ 15:
看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。 这说明我们不能只看事情的表面。

Kàn dào bǐ sài jiéguǒ, tā jīng de mù dèng kǒu dāi. zhè shuōmíng wǒmen bùnéng zhǐ kàn shìqíng de biǎo miàn.

Thấy kết quả cuộc thi, cô ấy kinh ngạc đến sững sờ. Điều này cho thấy không thể chỉ nhìn bề ngoài.

She was stunned when she saw the results. This shows why we cannot focus only on appearances.

Ví dụ 16:
电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。 不过，最后的决定仍然需要负责人确认。

Diàn tī tūrán tíng xià, yóu kè xià de hún fēi pò sàn. bùguò, zuìhòu de juédìng réng rán xūyào fùzérén quèrèn.

Thang máy bất ngờ dừng lại khiến du khách sợ mất vía. Tuy vậy, quyết định cuối vẫn cần người phụ trách xác nhận.

The elevator stopped suddenly, terrifying the visitors. However, the final decision still needs approval from the person in charge.

Ví dụ 17:
听到修复成功的消息，研究人员激动得热泪盈眶。 我们还要考虑其他人的实际需要。

Tīng dào xiū fù chéng gōng de xiāo xī, yánjiū rényuán jī dòng de rè lèi yíng kuàng. wǒmen hái yào kǎo lǜ qítā rén de shí jì xūyào.

Nghe tin trùng tu thành công, các nhà nghiên cứu xúc động rưng rưng nước mắt. Chúng ta còn cần tính nhu cầu thực tế của người khác.

The researchers had tears in their eyes when they heard the restoration succeeded. We must also consider other people’s practical needs.

Ví dụ 18:
接待人员忙得不可开交，甚至有人忘记了分发入场券。 所以，大家先别急着作出判断。

Jiē dài rényuán máng de bù kě kāi jiāo, shèn zhì yǒu rén wàng jì le fēn fā rù chǎng quàn. suǒyǐ, dàjiā xiān bié jí zhe zuòchū pànduàn.

Nhân viên bận tối mắt, có người còn quên phát vé. Vì thế, mọi người đừng vội kết luận.

Reception staff are overwhelmed; some even forget to issue tickets. So nobody should rush to a conclusion.

Ví dụ 19:
比赛当天工作人员忙得不可开交。 在解决问题之前，先弄清楚原因很重要。

Bǐ sài dāng tiān gōngzuòrényuán máng de bù kě kāi jiāo. zài jiějué wèntí zhīqián, xiān nòng qīngchǔ yuányīn hěn zhòngyào.

Ngày thi nhân viên bận tối mắt tối mũi. Trước khi giải quyết, hiểu rõ nguyên nhân rất quan trọng.

On competition day, the staff were extremely busy. Understanding the cause is essential before solving the problem.

Ví dụ 20:
孩子们拿到奖状，乐得合不拢嘴。 如果条件改变，处理办法也可能不同。

Háizǐ men ná dào jiǎng zhuàng, lè de hé bù lǒng zuǐ. rúguǒ tiáojiàn gǎibiàn, chùlǐ bàn fǎ yě kěnéng bù tóng.

Bọn trẻ nhận giấy khen, vui đến cười tít mắt. Nếu điều kiện đổi, cách xử lý cũng có thể khác.

The children grinned from ear to ear when they got their certificates. If the conditions change, the solution may change as well.

Ví dụ 21:
她讲述失散的经历时，哭得泣不成声。 我们需要把这个信息及时告诉相关人员。

Tā jiǎng shù shī sàn de jīng lì shí, kū de qì bù chéng shēng. wǒmen xūyào bǎ zhège xìnxī jíshí gào sù xiāngguān rényuán.

Kể chuyện bị lạc người thân, cô ấy khóc nghẹn không thành tiếng. Chúng ta cần báo thông tin này kịp thời cho người liên quan.

She sobbed uncontrollably as she described being separated from her family. We need to inform the relevant people promptly.

Ví dụ 22:
老师说得有条有理，学生们一下就理解了。 接下来应该检查这一安排是否真的有效。

Lǎoshī shuō de yǒu tiáo yǒu lǐ, xuésheng men yíxià jiù lǐjiě le. jiē xiàlái yīnggāi jiǎnchá zhè yì ānpái shì fǒu zhēn de yǒu xiào.

Thầy nói có đầu có cuối, học viên lập tức hiểu. Tiếp theo nên kiểm tra sắp xếp này có thật hiệu quả không.

The teacher spoke so logically that the students understood at once. Next we should check whether this arrangement actually works.

Ví dụ 23:
芳玲主动调整排队路线，其他人负责核对座位。 这并不意味着其他方案完全没有价值。

Fāng líng zhǔ dòng diàozhěng pái duì lùxiàn, qítā rén fù zé hé duì zuò wèi. zhè bìng bù yì wèi zhe qítā fāngàn wánquán méiyǒu jià zhí.

Phương Linh chủ động đổi lối xếp hàng, người khác kiểm tra ghế. Điều đó không có nghĩa phương án khác không có giá trị.

Phuong Linh reorganizes the queue while others verify seats. That does not mean the other approaches have no value.

Ví dụ 24:
连续三天准备活动，大家累得筋疲力尽。 现在至少可以确定，前面的准备没有白费。

Lián xù sān tiān zhǔnbèi huódòng, dàjiā lèi de jīn pí lì jǐn. xiànzài zhì shǎo kěyǐ quèdìng, qiánmiàn de zhǔnbèi méiyǒu bái fèi.

Chuẩn bị sự kiện ba ngày liền, mọi người mệt rã rời. Giờ ít nhất có thể chắc việc chuẩn bị trước không vô ích.

After three days of preparation, everyone was completely exhausted. At least we now know that the earlier preparation was not wasted.

Ví dụ 25:
听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。 这也是为什么我们需要保留完整记录。

Tīng shuō yǒu rén tōu tōu gǎi fēn shù, lǎoshī qì de huǒ mào sān zhàng. zhè yě shì wèishénme wǒmen xūyào bǎo liú wán zhěng jìlù.

Nghe tin có người lén sửa điểm, thầy giận bốc hỏa. Đây cũng là lý do cần giữ hồ sơ đầy đủ.

The teacher was furious to hear someone had secretly altered the grades. This is also why we need to keep complete records.

Ví dụ 26:
他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。 我们可以把这次经验用到下一次活动中。

Tā mó fǎng nà wèi yǎn yuán de dòng zuò, dòu de dàjiā xiào de qián yǎng hòu hé. wǒmen kěyǐ bǎ zhè cì jīngyàn yòng dào xià yícì huódòng zhōng.

Anh ấy bắt chước động tác diễn viên khiến mọi người cười nghiêng ngả. Ta có thể dùng kinh nghiệm này cho hoạt động sau.

His imitation of the actor made everyone roar with laughter. We can apply this experience to our next event.

Ví dụ 27:
故事比赛当天来了三倍于预期的观众。 但是，不同的情形可能需要不同的说法。

Gù shì bǐ sài dāng tiān lái le sān bèi yú yù qī de guānzhòng. dànshì, bù tóng de qíng xíng kěnéng xūyào bù tóng de shuō fǎ.

Ngày thi kể chuyện khách đến gấp ba dự kiến. Nhưng tình huống khác có thể cần cách nói khác.

Three times the expected audience arrives for the storytelling contest. Different situations may require different wording, however.

Ví dụ 28:
比赛顺利结束，孩子们乐得合不拢嘴。 只有把信息核实清楚，大家才能放心。

Bǐ sài shùn lì jiéshù, háizǐ men lè de hé bù lǒng zuǐ. zhǐyǒu bǎ xìnxī hé shí qīngchǔ, dàjiā cái néng fàng xīn.

Cuộc thi kết thúc suôn sẻ, bọn trẻ cười tít mắt. Chỉ khi xác minh thông tin rõ mọi người mới yên tâm.

The contest ends smoothly and the children beam with delight. Only by checking the facts can everyone feel reassured.

Ví dụ 29:
看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。 这件事提醒我们，沟通同执行一样重要。

Kàn dào bǐ sài jiéguǒ, tā jīng de mù dèng kǒu dāi. zhè jiàn shì tí xǐng wǒmen, gōu tōng tóng zhí xíng yíyàng zhòngyào.

Thấy kết quả cuộc thi, cô ấy kinh ngạc đến sững sờ. Việc này nhắc giao tiếp quan trọng như thực hiện.

She was stunned when she saw the results. This reminds us that communication matters as much as execution.

Ví dụ 30:
电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。 我们还应当解释这样做可能带来的影响。

Diàn tī tūrán tíng xià, yóu kè xià de hún fēi pò sàn. wǒmen hái yīng dāng jiěshì zhè yàng zuò kěnéng dài lái de yǐngxiǎng.

Thang máy bất ngờ dừng lại khiến du khách sợ mất vía. Ta còn nên giải thích tác động có thể xảy ra.

The elevator stopped suddenly, terrifying the visitors. We should also explain the possible consequences.

27. Hội thoại tiếng Trung giao tiếp và đàm thoại theo chủ đề – Một nhóm tổ chức cuộc thi kể chuyện có khách đến đông vượt dự kiến; sự cố khiến mọi người bận rộn, ngạc nhiên rồi vui mừng.

Bối cảnh xuyên suốt: Một nhóm tổ chức cuộc thi kể chuyện có khách đến đông vượt dự kiến; sự cố khiến mọi người bận rộn, ngạc nhiên rồi vui mừng. Hội thoại chia ba cảnh: sự cố xuất hiện; phản biện và giải quyết; kiểm chứng kết quả và rút kinh nghiệm. Mỗi lượt là bốn dòng Trung–Pinyin–Việt–Anh, không chèn dòng trống bên trong.

ĐÀM THOẠI THEO CHỦ ĐỀ – CẢNH 1: Sự kiện bất ngờ và tìm bằng chứng

丁垂杨：先拿出可以验证的信息，不要凭感觉猜测。
Dīng Chuí Yáng: Xiān ná chū kěyǐ yàn zhèng de xìnxī, bùyào píng gǎn jué cāi cè.
Đinh Thùy Dương: Trước hết đưa ra thông tin kiểm chứng được, đừng đoán theo cảm giác.
Dinh Thuy Duong: First present verifiable information instead of guessing.

黎云英：故事比赛当天来了三倍于预期的观众。
Lí Yún Yīng: Gù shì bǐ sài dāng tiān lái le sān bèi yú yù qī de guānzhòng.
Lê Vân Anh: Ngày thi kể chuyện khách đến gấp ba dự kiến.
Le Van Anh: Three times the expected audience arrives for the storytelling contest.

水仙：我赞成这个方向，但还需要一个备用办法。
Shuǐ Xiān: Wǒ zàn chéng zhège fāngxiàng, dàn hái xūyào yíge bèi yòng bàn fǎ.
Thủy Tiên: Em đồng ý hướng đó nhưng vẫn cần một phương án dự phòng.
Thuy Tien: I support that direction, but we still need a backup plan.

芳玲：这一步不能省略，否则后面可能会出问题。
Fāng Líng: Zhè yì bù bùnéng shěng lüè, fǒu zé hòumiàn kěnéng huì chū wèntí.
Phương Linh: Không thể bỏ qua bước này, nếu không phía sau có thể phát sinh lỗi.
Phuong Linh: We must not skip this step or problems may arise later.

阮明武：比赛当天工作人员忙得不可开交。
Ruǎn Míng Wǔ: Bǐ sài dāng tiān gōngzuòrényuán máng de bù kě kāi jiāo.
Nguyễn Minh Vũ: Ngày thi nhân viên bận tối mắt tối mũi.
Nguyen Minh Vu: On competition day, the staff were extremely busy.

丁垂杨：能不能把时间、地点和负责人再确认一次？
Dīng Chuí Yáng: Néng bùnéng bǎ shíjiān 、 dìdiǎn hé fùzérén zài quèrèn yícì?
Đinh Thùy Dương: Có thể xác nhận lại thời gian, địa điểm và người phụ trách không?
Dinh Thuy Duong: Could we verify the time, place, and person in charge once more?

黎云英：我先去了解实际情况，回来再向大家报告。
Lí Yún Yīng: Wǒ xiān qù liǎojiě shí jì qíngkuàng, huí lái zài xiàng dàjiā bàogào.
Lê Vân Anh: Em sẽ tìm hiểu tình hình thực tế rồi quay lại báo cáo.
Le Van Anh: I will check the situation first and report back.

水仙：有人提出不同的看法，这恰好提醒我们要更谨慎。
Shuǐ Xiān: Yǒu rén tí chū bù tóng de kàn fǎ, zhè qià hǎo tí xǐng wǒmen yào gèng jǐn shèn.
Thủy Tiên: Có người nêu góc nhìn khác, điều đó nhắc ta phải thận trọng hơn.
Thuy Tien: A different viewpoint is a useful reminder to be more careful.

芳玲：连续三天准备活动，大家累得筋疲力尽。
Fāng Líng: Lián xù sān tiān zhǔnbèi huódòng, dàjiā lèi de jīn pí lì jǐn.
Phương Linh: Chuẩn bị sự kiện ba ngày liền, mọi người mệt rã rời.
Phuong Linh: After three days of preparation, everyone was completely exhausted.

阮明武：这句话听起来很有道理，但依据是什么？
Ruǎn Míng Wǔ: Zhè jù huà tīng qǐlái hěn yǒu dào lǐ, dàn yījù shì shén me?
Nguyễn Minh Vũ: Câu ấy nghe hợp lý nhưng căn cứ là gì?
Nguyen Minh Vu: That sounds reasonable, but what supports it?

丁垂杨：如果只是暂时的办法，我们也应该说明期限。
Dīng Chuí Yáng: Rúguǒ zhǐshì zàn shí de bàn fǎ, wǒmen yě yīnggāi shuōmíng qī xiàn.
Đinh Thùy Dương: Nếu chỉ là biện pháp tạm, chúng ta cũng nên nói rõ thời hạn.
Dinh Thuy Duong: If this is temporary, we should state how long it will last.

黎云英：这个安排会不会影响其他人的正常工作？
Lí Yún Yīng: Zhège ānpái huì bùhuì yǐngxiǎng qítā rén de zhèng cháng gōngzuò?
Lê Vân Anh: Sắp xếp này có ảnh hưởng công việc bình thường của người khác không?
Le Van Anh: Could this arrangement disrupt other people’s work?

水仙：看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。
Shuǐ Xiān: Kàn dào bǐ sài jiéguǒ, tā jīng de mù dèng kǒu dāi.
Thủy Tiên: Thấy kết quả cuộc thi, cô ấy kinh ngạc đến sững sờ.
Thuy Tien: She was stunned when she saw the results.

芳玲：大家的担心都有道理，我们先找一个可行的平衡点。
Fāng Líng: Dàjiā de dānxīn dōu yǒu dào lǐ, wǒmen xiān zhǎo yíge kě xíng de píng héng diǎn.
Phương Linh: Lo lắng của mọi người đều có lý, trước hết tìm điểm cân bằng khả thi.
Phuong Linh: Everyone has valid concerns; let us find a workable balance.

阮明武：与其继续争论，不如做一次小范围的测试。
Ruǎn Míng Wǔ: Yǔ qí jìxù zhēng lùn, bù rú zuò yícì xiǎo fànwéi de cè shì.
Nguyễn Minh Vũ: Thay vì tranh luận tiếp, chi bằng thử ở phạm vi nhỏ.
Nguyen Minh Vu: Rather than keep arguing, let us run a small test.

丁垂杨：现在结果已经出来了，我们可以重新评价原来的判断。
Dīng Chuí Yáng: Xiànzài jiéguǒ yǐjīng chūlái le, wǒmen kěyǐ chóngxīn píng jià yuánlái de pànduàn.
Đinh Thùy Dương: Giờ đã có kết quả, ta có thể đánh giá lại nhận định ban đầu.
Dinh Thuy Duong: Now that we have the results, we can reassess our original judgment.

ĐÀM THOẠI THEO CHỦ ĐỀ – CẢNH 2: Xung đột phương án và quyết định xử lý

芳玲：我建议把这个教训写进明年的工作计划。
Fāng Líng: Wǒ jiànyì bǎ zhège jiào xùn xiě jìn míng nián de gōngzuò jìhuà.
Phương Linh: Em đề nghị đưa bài học này vào kế hoạch năm sau.
Phuong Linh: I suggest including this lesson in next year’s plan.

阮明武：接待人员忙得不可开交，甚至有人忘记了分发入场券。
Ruǎn Míng Wǔ: Jiē dài rényuán máng de bù kě kāi jiāo, shèn zhì yǒu rén wàng jì le fēn fā rù chǎng quàn.
Nguyễn Minh Vũ: Nhân viên bận tối mắt, có người còn quên phát vé.
Nguyen Minh Vu: Reception staff are overwhelmed; some even forget to issue tickets.

丁垂杨：也许我们忽略了当事人的真实感受。
Dīng Chuí Yáng: Yě xǔ wǒmen hū lüè le dāng shì rén de zhēnshí gǎn shòu.
Đinh Thùy Dương: Có lẽ chúng ta bỏ qua cảm nhận thật của người trong cuộc.
Dinh Thuy Duong: Perhaps we overlooked how those involved actually feel.

黎云英：听起来很突然，可是现在需要大家保持冷静。
Lí Yún Yīng: Tīng qǐlái hěn tūrán, kě shì xiànzài xūyào dàjiā bǎochí lěng jìng.
Lê Vân Anh: Nghe có vẻ đột ngột nhưng giờ mọi người cần bình tĩnh.
Le Van Anh: It sounds sudden, but everyone needs to stay calm.

水仙：孩子们拿到奖状，乐得合不拢嘴。
Shuǐ Xiān: Háizǐ men ná dào jiǎng zhuàng, lè de hé bù lǒng zuǐ.
Thủy Tiên: Bọn trẻ nhận giấy khen, vui đến cười tít mắt.
Thuy Tien: The children grinned from ear to ear when they got their certificates.

芳玲：先不要责怪任何人，我们还没有掌握全部事实。
Fāng Líng: Xiān bùyào zé guài rèn hé rén, wǒmen hái méiyǒu zhǎng wò quán bú shìshí.
Phương Linh: Đừng trách ai vội, chúng ta chưa nắm đủ sự thật.
Phuong Linh: Let us not blame anyone before we know all the facts.

水仙：我可以向大家解释这个调整为什么必要。
Shuǐ Xiān: Wǒ kěyǐ xiàng dàjiā jiěshì zhège diàozhěng wèishénme bì yào.
Thủy Tiên: Em có thể giải thích với mọi người vì sao cần điều chỉnh.
Thuy Tien: I can explain to everyone why the change is necessary.

丁垂杨：刚才的方法行不通，我们换一个角度试试。
Dīng Chuí Yáng: Gāngcái de fāngfǎ xíng bù tōng, wǒmen huàn yíge jiǎo dù shì shì.
Đinh Thùy Dương: Cách vừa rồi không được, hãy thử từ góc khác.
Dinh Thuy Duong: That approach did not work; let us try another angle.

黎云英：听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。
Lí Yún Yīng: Tīng shuō yǒu rén tōu tōu gǎi fēn shù, lǎoshī qì de huǒ mào sān zhàng.
Lê Vân Anh: Nghe tin có người lén sửa điểm, thầy giận bốc hỏa.
Le Van Anh: The teacher was furious to hear someone had secretly altered the grades.

水仙：请给我十分钟，我去确认最后一个问题。
Shuǐ Xiān: Qǐng gěi wǒ shífēn zhōng, wǒ qù quèrèn zuìhòu yíge wèntí.
Thủy Tiên: Cho em mười phút để xác nhận vấn đề cuối.
Thuy Tien: Please give me ten minutes to verify the final issue.

芳玲：从结果来看，刚才的决定至少解决了一个难题。
Fāng Líng: Cóng jiéguǒ lái kàn, gāngcái de juédìng zhì shǎo jiějué le yíge nán tí.
Phương Linh: Xét kết quả, quyết định vừa rồi ít nhất đã giải quyết một khó khăn.
Phuong Linh: The result suggests our decision solved at least one problem.

阮明武：这次经历让我们明白，准备工作不能只靠运气。
Ruǎn Míng Wǔ: Zhè cì jīng lì ràng wǒmen míngbái, zhǔnbèi gōngzuò bùnéng zhǐ kào yùn qì.
Nguyễn Minh Vũ: Trải nghiệm này cho thấy chuẩn bị không thể chỉ trông may mắn.
Nguyen Minh Vu: This experience taught us not to rely on luck in preparation.

丁垂杨：电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。
Dīng Chuí Yáng: Diàn tī tūrán tíng xià, yóu kè xià de hún fēi pò sàn.
Đinh Thùy Dương: Thang máy bất ngờ dừng lại khiến du khách sợ mất vía.
Dinh Thuy Duong: The elevator stopped suddenly, terrifying the visitors.

黎云英：别忘了向受到影响的人道歉并说明情况。
Lí Yún Yīng: Bié wàng le xiàng shòu dào yǐngxiǎng de rén dào qiàn bìng shuōmíng qíngkuàng.
Lê Vân Anh: Đừng quên xin lỗi người bị ảnh hưởng và giải thích tình hình.
Le Van Anh: Do not forget to apologize to those affected and explain.

水仙：如果继续这样下去，大家都会失去耐心。
Shuǐ Xiān: Rúguǒ jìxù zhè yàng xià qù, dàjiā dōu huì shī qù nài xīn.
Thủy Tiên: Nếu cứ thế này, mọi người sẽ mất kiên nhẫn.
Thuy Tien: If this continues, everyone will lose patience.

芳玲：芳玲主动调整排队路线，其他人负责核对座位。
Fāng Líng: Fāng líng zhǔ dòng diàozhěng pái duì lùxiàn, qítā rén fù zé hé duì zuò wèi.
Phương Linh: Phương Linh chủ động đổi lối xếp hàng, người khác kiểm tra ghế.
Phuong Linh: Phuong Linh reorganizes the queue while others verify seats.

ĐÀM THOẠI THEO CHỦ ĐỀ – CẢNH 3: Triển khai, kết quả, đánh giá và bài học

黎云英：我觉得这个建议值得认真考虑，不能马上否定。
Lí Yún Yīng: Wǒ juéde zhège jiànyì zhí de rènzhēn kǎo lǜ, bùnéng mǎshàng fǒu dìng.
Lê Vân Anh: Em thấy ý này đáng xem xét kỹ, không nên bác ngay.
Le Van Anh: This suggestion deserves careful thought rather than immediate dismissal.

水仙：她讲述失散的经历时，哭得泣不成声。
Shuǐ Xiān: Tā jiǎng shù shī sàn de jīng lì shí, kū de qì bù chéng shēng.
Thủy Tiên: Kể chuyện bị lạc người thân, cô ấy khóc nghẹn không thành tiếng.
Thuy Tien: She sobbed uncontrollably as she described being separated from her family.

芳玲：真正困难的不是开始，而是把事情做好。
Fāng Líng: Zhēnzhèng kùnnán de bú shì kāishǐ, ér shì bǎ shìqíng zuò hǎo.
Phương Linh: Khó thật sự không phải bắt đầu mà là làm tốt đến cùng.
Phuong Linh: The real challenge is not starting but doing the job well.

阮明武：还有谁愿意补充，我们要听到不同的意见。
Ruǎn Míng Wǔ: Hái yǒu shéi yuàn yì bǔ chōng, wǒmen yào tīng dào bù tóng de yìjiàn.
Nguyễn Minh Vũ: Ai muốn bổ sung nữa, chúng ta cần nghe ý kiến khác.
Nguyen Minh Vu: Who else would like to add something? We need different perspectives.

丁垂杨：他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。
Dīng Chuí Yáng: Tā mó fǎng nà wèi yǎn yuán de dòng zuò, dòu de dàjiā xiào de qián yǎng hòu hé.
Đinh Thùy Dương: Anh ấy bắt chước động tác diễn viên khiến mọi người cười nghiêng ngả.
Dinh Thuy Duong: His imitation of the actor made everyone roar with laughter.

黎云英：这件事关系到很多人，我们必须谨慎处理。
Lí Yún Yīng: Zhè jiàn shì guān xì dào hěnduō rén, wǒmen bìxū jǐn shèn chùlǐ.
Lê Vân Anh: Việc này liên quan nhiều người, cần xử lý thận trọng.
Le Van Anh: This affects many people and must be handled carefully.

水仙：先把能做的事情做好，剩下的再一起商量。
Shuǐ Xiān: Xiān bǎ néng zuò de shìqíng zuò hǎo, shèng xià de zài yìqǐ shāng liàng.
Thủy Tiên: Cứ làm tốt việc làm được trước, phần còn lại cùng bàn.
Thuy Tien: Let us do what we can now and discuss the rest together.

芳玲：比起一时的方便，长期的效果更加重要。
Fāng Líng: Bǐ qǐ yì shí de fāng biàn, zhǎng qī de xiàoguǒ gèngjiā zhòngyào.
Phương Linh: So với tiện lợi nhất thời, hiệu quả lâu dài quan trọng hơn.
Phuong Linh: Long-term results matter more than short-term convenience.

阮明武：听到修复成功的消息，研究人员激动得热泪盈眶。
Ruǎn Míng Wǔ: Tīng dào xiū fù chéng gōng de xiāo xī, yánjiū rényuán jī dòng de rè lèi yíng kuàng.
Nguyễn Minh Vũ: Nghe tin trùng tu thành công, các nhà nghiên cứu xúc động rưng rưng nước mắt.
Nguyen Minh Vu: The researchers had tears in their eyes when they heard the restoration succeeded.

丁垂杨：我会把今天的决定整理成一份清楚的通知。
Dīng Chuí Yáng: Wǒ huì bǎ jīntiān de juédìng zhěnglǐ chéng yì fèn qīngchǔ de tōngzhī.
Đinh Thùy Dương: Em sẽ soạn quyết định hôm nay thành thông báo rõ ràng.
Dinh Thuy Duong: I will turn today’s decision into a clear notice.

黎云英：现在大家可以分头行动，遇到困难随时联系。
Lí Yún Yīng: Xiànzài dàjiā kěyǐ fēn tóu xíng dòng, yù dào kùnnán suí shí liánxì.
Lê Vân Anh: Giờ mọi người chia việc, có khó cứ liên hệ.
Le Van Anh: We can split up the work now and stay in touch about problems.

水仙：问题虽然还没完全结束，但我们已经找到了方向。
Shuǐ Xiān: Wèntí suīrán hái méi wánquán jiéshù, dàn wǒmen yǐjīng zhǎodào le fāngxiàng.
Thủy Tiên: Dù việc chưa xong hẳn, chúng ta đã tìm thấy hướng giải quyết.
Thuy Tien: The issue is not fully resolved, but we have found a direction.

芳玲：老师说得有条有理，学生们一下就理解了。
Fāng Líng: Lǎoshī shuō de yǒu tiáo yǒu lǐ, xuésheng men yíxià jiù lǐjiě le.
Phương Linh: Thầy nói có đầu có cuối, học viên lập tức hiểu.
Phuong Linh: The teacher spoke so logically that the students understood at once.

阮明武：我们还需要听听现场工作人员的实际意见。
Ruǎn Míng Wǔ: Wǒmen hái xūyào tīng tīng xiànchǎng gōngzuòrényuán de shí jì yìjiàn.
Nguyễn Minh Vũ: Ta vẫn cần nghe ý kiến thực tế của nhân viên hiện trường.
Nguyen Minh Vu: We still need practical input from the staff on site.

丁垂杨：大家先休息一下，过十分钟再检查最后的结果。
Dīng Chuí Yáng: Dàjiā xiān xiūxi yíxià, guò shífēn zhōng zài jiǎnchá zuìhòu de jiéguǒ.
Đinh Thùy Dương: Mọi người nghỉ chút, mười phút nữa kiểm tra kết quả cuối.
Dinh Thuy Duong: Let us take a short break and review the final result in ten minutes.

黎云英：比赛顺利结束，孩子们乐得合不拢嘴。
Lí Yún Yīng: Bǐ sài shùn lì jiéshù, háizǐ men lè de hé bù lǒng zuǐ.
Lê Vân Anh: Cuộc thi kết thúc suôn sẻ, bọn trẻ cười tít mắt.
Le Van Anh: The contest ends smoothly and the children beam with delight.

Thực hành đóng vai: đổi người chịu trách nhiệm, bổ sung một chứng cứ mới và thay phương án cũ bằng cách xử lý khác. Giữ quan hệ logic của cấu trúc; khi tái hiện câu chuyện, không đọc nguyên văn 48 lượt.

28. Bốn bài văn ứng dụng tổng hợp – kể chuyện, phản biện và báo cáo theo bốn ngôn ngữ

Bài văn 1 – Kể lại sự cố từ góc nhìn người chứng kiến

故事比赛当天来了三倍于预期的观众。
Gù shì bǐ sài dāng tiān lái le sān bèi yú yù qī de guānzhòng.
Ngày thi kể chuyện khách đến gấp ba dự kiến.
Three times the expected audience arrives for the storytelling contest.

比赛当天工作人员忙得不可开交。
Bǐ sài dāng tiān gōngzuòrényuán máng de bù kě kāi jiāo.
Ngày thi nhân viên bận tối mắt tối mũi.
On competition day, the staff were extremely busy.

要是情况有变化，我们应该及时通知所有人。
Yào shì qíngkuàng yǒu biànhuà, wǒmen yīnggāi jíshí tōngzhī suǒ yǒu rén.
Nếu tình hình đổi, chúng ta nên thông báo kịp mọi người.
If circumstances change, we should inform everyone promptly.

连续三天准备活动，大家累得筋疲力尽。
Lián xù sān tiān zhǔnbèi huódòng, dàjiā lèi de jīn pí lì jǐn.
Chuẩn bị sự kiện ba ngày liền, mọi người mệt rã rời.
After three days of preparation, everyone was completely exhausted.

我赞成这个方向，但还需要一个备用办法。
Wǒ zàn chéng zhège fāngxiàng, dàn hái xūyào yíge bèi yòng bàn fǎ.
Em đồng ý hướng đó nhưng vẫn cần một phương án dự phòng.
I support that direction, but we still need a backup plan.

看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。
Kàn dào bǐ sài jiéguǒ, tā jīng de mù dèng kǒu dāi.
Thấy kết quả cuộc thi, cô ấy kinh ngạc đến sững sờ.
She was stunned when she saw the results.

能不能把时间、地点和负责人再确认一次？
Néng bùnéng bǎ shíjiān 、 dìdiǎn hé fùzérén zài quèrèn yícì?
Có thể xác nhận lại thời gian, địa điểm và người phụ trách không?
Could we verify the time, place, and person in charge once more?

接待人员忙得不可开交，甚至有人忘记了分发入场券。
Jiē dài rényuán máng de bù kě kāi jiāo, shèn zhì yǒu rén wàng jì le fēn fā rù chǎng quàn.
Nhân viên bận tối mắt, có người còn quên phát vé.
Reception staff are overwhelmed; some even forget to issue tickets.

有人提出不同的看法，这恰好提醒我们要更谨慎。
Yǒu rén tí chū bù tóng de kàn fǎ, zhè qià hǎo tí xǐng wǒmen yào gèng jǐn shèn.
Có người nêu góc nhìn khác, điều đó nhắc ta phải thận trọng hơn.
A different viewpoint is a useful reminder to be more careful.

孩子们拿到奖状，乐得合不拢嘴。
Háizǐ men ná dào jiǎng zhuàng, lè de hé bù lǒng zuǐ.
Bọn trẻ nhận giấy khen, vui đến cười tít mắt.
The children grinned from ear to ear when they got their certificates.

如果只是暂时的办法，我们也应该说明期限。
Rúguǒ zhǐshì zàn shí de bàn fǎ, wǒmen yě yīnggāi shuōmíng qī xiàn.
Nếu chỉ là biện pháp tạm, chúng ta cũng nên nói rõ thời hạn.
If this is temporary, we should state how long it will last.

芳玲主动调整排队路线，其他人负责核对座位。
Fāng líng zhǔ dòng diàozhěng pái duì lùxiàn, qítā rén fù zé hé duì zuò wèi.
Phương Linh chủ động đổi lối xếp hàng, người khác kiểm tra ghế.
Phuong Linh reorganizes the queue while others verify seats.

Bài văn 2 – Cuộc thảo luận và phương án xử lý

听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。
Tīng shuō yǒu rén tōu tōu gǎi fēn shù, lǎoshī qì de huǒ mào sān zhàng.
Nghe tin có người lén sửa điểm, thầy giận bốc hỏa.
The teacher was furious to hear someone had secretly altered the grades.

这个安排会不会影响其他人的正常工作？
Zhège ānpái huì bùhuì yǐngxiǎng qítā rén de zhèng cháng gōngzuò?
Sắp xếp này có ảnh hưởng công việc bình thường của người khác không?
Could this arrangement disrupt other people’s work?

电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。
Diàn tī tūrán tíng xià, yóu kè xià de hún fēi pò sàn.
Thang máy bất ngờ dừng lại khiến du khách sợ mất vía.
The elevator stopped suddenly, terrifying the visitors.

与其继续争论，不如做一次小范围的测试。
Yǔ qí jìxù zhēng lùn, bù rú zuò yícì xiǎo fànwéi de cè shì.
Thay vì tranh luận tiếp, chi bằng thử ở phạm vi nhỏ.
Rather than keep arguing, let us run a small test.

接待人员忙得不可开交，甚至有人忘记了分发入场券。
Jiē dài rényuán máng de bù kě kāi jiāo, shèn zhì yǒu rén wàng jì le fēn fā rù chǎng quàn.
Nhân viên bận tối mắt, có người còn quên phát vé.
Reception staff are overwhelmed; some even forget to issue tickets.

我建议把这个教训写进明年的工作计划。
Wǒ jiànyì bǎ zhège jiào xùn xiě jìn míng nián de gōngzuò jìhuà.
Em đề nghị đưa bài học này vào kế hoạch năm sau.
I suggest including this lesson in next year’s plan.

她讲述失散的经历时，哭得泣不成声。
Tā jiǎng shù shī sàn de jīng lì shí, kū de qì bù chéng shēng.
Kể chuyện bị lạc người thân, cô ấy khóc nghẹn không thành tiếng.
She sobbed uncontrollably as she described being separated from her family.

听起来很突然，可是现在需要大家保持冷静。
Tīng qǐlái hěn tūrán, kě shì xiànzài xūyào dàjiā bǎochí lěng jìng.
Nghe có vẻ đột ngột nhưng giờ mọi người cần bình tĩnh.
It sounds sudden, but everyone needs to stay calm.

他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。
Tā mó fǎng nà wèi yǎn yuán de dòng zuò, dòu de dàjiā xiào de qián yǎng hòu hé.
Anh ấy bắt chước động tác diễn viên khiến mọi người cười nghiêng ngả.
His imitation of the actor made everyone roar with laughter.

我可以向大家解释这个调整为什么必要。
Wǒ kěyǐ xiàng dàjiā jiěshì zhège diàozhěng wèishénme bì yào.
Em có thể giải thích với mọi người vì sao cần điều chỉnh.
I can explain to everyone why the change is necessary.

芳玲主动调整排队路线，其他人负责核对座位。
Fāng líng zhǔ dòng diàozhěng pái duì lùxiàn, qítā rén fù zé hé duì zuò wèi.
Phương Linh chủ động đổi lối xếp hàng, người khác kiểm tra ghế.
Phuong Linh reorganizes the queue while others verify seats.

请给我十分钟，我去确认最后一个问题。
Qǐng gěi wǒ shífēn zhōng, wǒ qù quèrèn zuìhòu yíge wèntí.
Cho em mười phút để xác nhận vấn đề cuối.
Please give me ten minutes to verify the final issue.

Bài văn 3 – Báo cáo kết quả và phản hồi

听到修复成功的消息，研究人员激动得热泪盈眶。
Tīng dào xiū fù chéng gōng de xiāo xī, yánjiū rényuán jī dòng de rè lèi yíng kuàng.
Nghe tin trùng tu thành công, các nhà nghiên cứu xúc động rưng rưng nước mắt.
The researchers had tears in their eyes when they heard the restoration succeeded.

刚才的方法行不通，我们换一个角度试试。
Gāngcái de fāngfǎ xíng bù tōng, wǒmen huàn yíge jiǎo dù shì shì.
Cách vừa rồi không được, hãy thử từ góc khác.
That approach did not work; let us try another angle.

老师说得有条有理，学生们一下就理解了。
Lǎoshī shuō de yǒu tiáo yǒu lǐ, xuésheng men yíxià jiù lǐjiě le.
Thầy nói có đầu có cuối, học viên lập tức hiểu.
The teacher spoke so logically that the students understood at once.

从结果来看，刚才的决定至少解决了一个难题。
Cóng jiéguǒ lái kàn, gāngcái de juédìng zhì shǎo jiějué le yíge nán tí.
Xét kết quả, quyết định vừa rồi ít nhất đã giải quyết một khó khăn.
The result suggests our decision solved at least one problem.

比赛顺利结束，孩子们乐得合不拢嘴。
Bǐ sài shùn lì jiéshù, háizǐ men lè de hé bù lǒng zuǐ.
Cuộc thi kết thúc suôn sẻ, bọn trẻ cười tít mắt.
The contest ends smoothly and the children beam with delight.

别忘了向受到影响的人道歉并说明情况。
Bié wàng le xiàng shòu dào yǐngxiǎng de rén dào qiàn bìng shuōmíng qíngkuàng.
Đừng quên xin lỗi người bị ảnh hưởng và giải thích tình hình.
Do not forget to apologize to those affected and explain.

比赛当天工作人员忙得不可开交。
Bǐ sài dāng tiān gōngzuòrényuán máng de bù kě kāi jiāo.
Ngày thi nhân viên bận tối mắt tối mũi.
On competition day, the staff were extremely busy.

我觉得这个建议值得认真考虑，不能马上否定。
Wǒ juéde zhège jiànyì zhí de rènzhēn kǎo lǜ, bùnéng mǎshàng fǒu dìng.
Em thấy ý này đáng xem xét kỹ, không nên bác ngay.
This suggestion deserves careful thought rather than immediate dismissal.

电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。
Diàn tī tūrán tíng xià, yóu kè xià de hún fēi pò sàn.
Thang máy bất ngờ dừng lại khiến du khách sợ mất vía.
The elevator stopped suddenly, terrifying the visitors.

还有谁愿意补充，我们要听到不同的意见。
Hái yǒu shéi yuàn yì bǔ chōng, wǒmen yào tīng dào bù tóng de yìjiàn.
Ai muốn bổ sung nữa, chúng ta cần nghe ý kiến khác.
Who else would like to add something? We need different perspectives.

他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。
Tā mó fǎng nà wèi yǎn yuán de dòng zuò, dòu de dàjiā xiào de qián yǎng hòu hé.
Anh ấy bắt chước động tác diễn viên khiến mọi người cười nghiêng ngả.
His imitation of the actor made everyone roar with laughter.

先把能做的事情做好，剩下的再一起商量。
Xiān bǎ néng zuò de shìqíng zuò hǎo, shèng xià de zài yìqǐ shāng liàng.
Cứ làm tốt việc làm được trước, phần còn lại cùng bàn.
Let us do what we can now and discuss the rest together.

Bài văn 4 – Nhìn lại bài học sau sự kiện

故事比赛当天来了三倍于预期的观众。
Gù shì bǐ sài dāng tiān lái le sān bèi yú yù qī de guānzhòng.
Ngày thi kể chuyện khách đến gấp ba dự kiến.
Three times the expected audience arrives for the storytelling contest.

比起一时的方便，长期的效果更加重要。
Bǐ qǐ yì shí de fāng biàn, zhǎng qī de xiàoguǒ gèngjiā zhòngyào.
So với tiện lợi nhất thời, hiệu quả lâu dài quan trọng hơn.
Long-term results matter more than short-term convenience.

看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。
Kàn dào bǐ sài jiéguǒ, tā jīng de mù dèng kǒu dāi.
Thấy kết quả cuộc thi, cô ấy kinh ngạc đến sững sờ.
She was stunned when she saw the results.

现在大家可以分头行动，遇到困难随时联系。
Xiànzài dàjiā kěyǐ fēn tóu xíng dòng, yù dào kùnnán suí shí liánxì.
Giờ mọi người chia việc, có khó cứ liên hệ.
We can split up the work now and stay in touch about problems.

听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。
Tīng shuō yǒu rén tōu tōu gǎi fēn shù, lǎoshī qì de huǒ mào sān zhàng.
Nghe tin có người lén sửa điểm, thầy giận bốc hỏa.
The teacher was furious to hear someone had secretly altered the grades.

我们还需要听听现场工作人员的实际意见。
Wǒmen hái xūyào tīng tīng xiànchǎng gōngzuòrényuán de shí jì yìjiàn.
Ta vẫn cần nghe ý kiến thực tế của nhân viên hiện trường.
We still need practical input from the staff on site.

芳玲主动调整排队路线，其他人负责核对座位。
Fāng líng zhǔ dòng diàozhěng pái duì lùxiàn, qítā rén fù zé hé duì zuò wèi.
Phương Linh chủ động đổi lối xếp hàng, người khác kiểm tra ghế.
Phuong Linh reorganizes the queue while others verify seats.

这不只是一个技术问题，也涉及沟通和责任。
Zhè bù zhǐshì yíge jìshù wèntí, yě shè jí gōu tōng hé zérèn.
Đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật, còn liên quan giao tiếp và trách nhiệm.
This is not merely technical; it also concerns communication and responsibility.

听到修复成功的消息，研究人员激动得热泪盈眶。
Tīng dào xiū fù chéng gōng de xiāo xī, yánjiū rényuán jī dòng de rè lèi yíng kuàng.
Nghe tin trùng tu thành công, các nhà nghiên cứu xúc động rưng rưng nước mắt.
The researchers had tears in their eyes when they heard the restoration succeeded.

下次遇到类似问题，我们就知道应该从哪里开始了。
Xià cì yù dào lèi sì wèntí, wǒmen jiù zhīdào yīnggāi cóng nǎ lǐ kāishǐ le.
Lần sau gặp việc tương tự, ta sẽ biết bắt đầu từ đâu.
Next time we face something similar, we will know where to start.

比赛顺利结束，孩子们乐得合不拢嘴。
Bǐ sài shùn lì jiéshù, háizǐ men lè de hé bù lǒng zuǐ.
Cuộc thi kết thúc suôn sẻ, bọn trẻ cười tít mắt.
The contest ends smoothly and the children beam with delight.

结果公布以后，我们还要主动征求反馈。
Jiéguǒ gōng bù yǐhòu, wǒmen hái yào zhǔ dòng zhēng qiú fǎnkuì.
Sau công bố kết quả, còn phải chủ động xin phản hồi.
After announcing the result, we should actively seek feedback.

29. Phân tích sâu bài văn ứng dụng và kỹ thuật giảng dạy

Bài văn 1: Hãy xác định diễn biến chính, hai nhân vật liên quan, câu chứa 动词/形容词+得+固定短语, mốc thời gian, nguyên nhân và kết quả. Cho học viên phân biệt thông tin trực tiếp với suy luận của người kể; dùng Khác 得不得了 là mức độ khái quát; cụm cố định nêu hình ảnh cụ thể. Không ghép một thành ngữ bất kỳ sau 得 vì loại từ, thái và ngữ nghĩa có thể không tương thích. làm tiêu chí đánh giá phép thay. Thảo luận: nếu đảo thứ tự hai câu, logic có còn đúng? Nêu một chi tiết chưa được kiểm chứng và cách viết để tránh khẳng định quá mức.

Bài luyện nói sau bài văn 1: Nhóm 1 giải thích sự kiện như người tổ chức; nhóm 2 như người bị ảnh hưởng; nhóm 3 phản biện. Mỗi nhóm tạo hai câu mới có 动词/形容词+得+固定短语 khi phù hợp, trình bày Pinyin và bản dịch Việt–Anh.

Bài văn 2: Hãy xác định diễn biến chính, hai nhân vật liên quan, câu chứa 动词/形容词+得+固定短语, mốc thời gian, nguyên nhân và kết quả. Cho học viên phân biệt thông tin trực tiếp với suy luận của người kể; dùng Khác 得不得了 là mức độ khái quát; cụm cố định nêu hình ảnh cụ thể. Không ghép một thành ngữ bất kỳ sau 得 vì loại từ, thái và ngữ nghĩa có thể không tương thích. làm tiêu chí đánh giá phép thay. Thảo luận: nếu đảo thứ tự hai câu, logic có còn đúng? Nêu một chi tiết chưa được kiểm chứng và cách viết để tránh khẳng định quá mức.

Bài luyện nói sau bài văn 2: Nhóm 1 giải thích sự kiện như người tổ chức; nhóm 2 như người bị ảnh hưởng; nhóm 3 phản biện. Mỗi nhóm tạo hai câu mới có 动词/形容词+得+固定短语 khi phù hợp, trình bày Pinyin và bản dịch Việt–Anh.

Bài văn 3: Hãy xác định diễn biến chính, hai nhân vật liên quan, câu chứa 动词/形容词+得+固定短语, mốc thời gian, nguyên nhân và kết quả. Cho học viên phân biệt thông tin trực tiếp với suy luận của người kể; dùng Khác 得不得了 là mức độ khái quát; cụm cố định nêu hình ảnh cụ thể. Không ghép một thành ngữ bất kỳ sau 得 vì loại từ, thái và ngữ nghĩa có thể không tương thích. làm tiêu chí đánh giá phép thay. Thảo luận: nếu đảo thứ tự hai câu, logic có còn đúng? Nêu một chi tiết chưa được kiểm chứng và cách viết để tránh khẳng định quá mức.

Bài luyện nói sau bài văn 3: Nhóm 1 giải thích sự kiện như người tổ chức; nhóm 2 như người bị ảnh hưởng; nhóm 3 phản biện. Mỗi nhóm tạo hai câu mới có 动词/形容词+得+固定短语 khi phù hợp, trình bày Pinyin và bản dịch Việt–Anh.

Bài văn 4: Hãy xác định diễn biến chính, hai nhân vật liên quan, câu chứa 动词/形容词+得+固定短语, mốc thời gian, nguyên nhân và kết quả. Cho học viên phân biệt thông tin trực tiếp với suy luận của người kể; dùng Khác 得不得了 là mức độ khái quát; cụm cố định nêu hình ảnh cụ thể. Không ghép một thành ngữ bất kỳ sau 得 vì loại từ, thái và ngữ nghĩa có thể không tương thích. làm tiêu chí đánh giá phép thay. Thảo luận: nếu đảo thứ tự hai câu, logic có còn đúng? Nêu một chi tiết chưa được kiểm chứng và cách viết để tránh khẳng định quá mức.

Bài luyện nói sau bài văn 4: Nhóm 1 giải thích sự kiện như người tổ chức; nhóm 2 như người bị ảnh hưởng; nhóm 3 phản biện. Mỗi nhóm tạo hai câu mới có 动词/形容词+得+固定短语 khi phù hợp, trình bày Pinyin và bản dịch Việt–Anh.

30. 40 bài tập ứng dụng chuyên sâu: hiểu, tạo câu, phân biệt, phiên dịch và diễn vai

Bài tập 1 – phân tích cú pháp: Trong “比赛当天工作人员忙得不可开交。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 2 – phân tích cú pháp: Trong “连续三天准备活动，大家累得筋疲力尽。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 3 – phân tích cú pháp: Trong “看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 4 – phân tích cú pháp: Trong “孩子们拿到奖状，乐得合不拢嘴。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 5 – phân tích cú pháp: Trong “听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 6 – phân tích cú pháp: Trong “电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 7 – phân tích cú pháp: Trong “她讲述失散的经历时，哭得泣不成声。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 8 – phân tích cú pháp: Trong “他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 9 – phân tích cú pháp: Trong “听到修复成功的消息，研究人员激动得热泪盈眶。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 10 – phân tích cú pháp: Trong “老师说得有条有理，学生们一下就理解了。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 11 – sửa và phát triển: Dựa trên “比赛当天工作人员忙得不可开交。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 12 – sửa và phát triển: Dựa trên “连续三天准备活动，大家累得筋疲力尽。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 13 – sửa và phát triển: Dựa trên “看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 14 – sửa và phát triển: Dựa trên “孩子们拿到奖状，乐得合不拢嘴。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 15 – sửa và phát triển: Dựa trên “听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 16 – sửa và phát triển: Dựa trên “电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 17 – sửa và phát triển: Dựa trên “她讲述失散的经历时，哭得泣不成声。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 18 – sửa và phát triển: Dựa trên “他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 19 – sửa và phát triển: Dựa trên “听到修复成功的消息，研究人员激动得热泪盈眶。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 20 – sửa và phát triển: Dựa trên “老师说得有条有理，学生们一下就理解了。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 21 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm tổ chức cuộc thi kể chuyện có khách đến đông vượt dự kiến; sự cố khiến mọi người bận rộn, ngạc nhiên rồi vui mừng.”, đóng vai thành viên 1, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 22 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm tổ chức cuộc thi kể chuyện có khách đến đông vượt dự kiến; sự cố khiến mọi người bận rộn, ngạc nhiên rồi vui mừng.”, đóng vai thành viên 2, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 23 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm tổ chức cuộc thi kể chuyện có khách đến đông vượt dự kiến; sự cố khiến mọi người bận rộn, ngạc nhiên rồi vui mừng.”, đóng vai thành viên 3, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 24 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm tổ chức cuộc thi kể chuyện có khách đến đông vượt dự kiến; sự cố khiến mọi người bận rộn, ngạc nhiên rồi vui mừng.”, đóng vai thành viên 4, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 25 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm tổ chức cuộc thi kể chuyện có khách đến đông vượt dự kiến; sự cố khiến mọi người bận rộn, ngạc nhiên rồi vui mừng.”, đóng vai thành viên 5, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 26 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm tổ chức cuộc thi kể chuyện có khách đến đông vượt dự kiến; sự cố khiến mọi người bận rộn, ngạc nhiên rồi vui mừng.”, đóng vai thành viên 1, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 27 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm tổ chức cuộc thi kể chuyện có khách đến đông vượt dự kiến; sự cố khiến mọi người bận rộn, ngạc nhiên rồi vui mừng.”, đóng vai thành viên 2, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 28 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm tổ chức cuộc thi kể chuyện có khách đến đông vượt dự kiến; sự cố khiến mọi người bận rộn, ngạc nhiên rồi vui mừng.”, đóng vai thành viên 3, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 29 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm tổ chức cuộc thi kể chuyện có khách đến đông vượt dự kiến; sự cố khiến mọi người bận rộn, ngạc nhiên rồi vui mừng.”, đóng vai thành viên 4, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 30 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm tổ chức cuộc thi kể chuyện có khách đến đông vượt dự kiến; sự cố khiến mọi người bận rộn, ngạc nhiên rồi vui mừng.”, đóng vai thành viên 5, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 31 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “比赛当天工作人员忙得不可开交。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 32 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “连续三天准备活动，大家累得筋疲力尽。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 33 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 34 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “孩子们拿到奖状，乐得合不拢嘴。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 35 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 36 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 37 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “她讲述失散的经历时，哭得泣不成声。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 38 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 39 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “听到修复成功的消息，研究人员激动得热泪盈眶。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 40 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “老师说得有条有理，学生们一下就理解了。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

31. Đáp án, lời giải thích và hướng dẫn chấm bài tập

Đáp án phân tích bài 1: 比赛当天工作人员忙得不可开交。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Ngày thi nhân viên bận tối mắt tối mũi. / On competition day, the staff were extremely busy.. Chức năng trọng tâm: Bổ ngữ trạng thái với cụm từ cố định. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 2: 连续三天准备活动，大家累得筋疲力尽。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Chuẩn bị sự kiện ba ngày liền, mọi người mệt rã rời. / After three days of preparation, everyone was completely exhausted.. Chức năng trọng tâm: Bổ ngữ trạng thái với cụm từ cố định. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 3: 看到比赛结果，她惊得目瞪口呆。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Thấy kết quả cuộc thi, cô ấy kinh ngạc đến sững sờ. / She was stunned when she saw the results.. Chức năng trọng tâm: Bổ ngữ trạng thái với cụm từ cố định. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 4: 孩子们拿到奖状，乐得合不拢嘴。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Bọn trẻ nhận giấy khen, vui đến cười tít mắt. / The children grinned from ear to ear when they got their certificates.. Chức năng trọng tâm: Bổ ngữ trạng thái với cụm từ cố định. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 5: 听说有人偷偷改分数，老师气得火冒三丈。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Nghe tin có người lén sửa điểm, thầy giận bốc hỏa. / The teacher was furious to hear someone had secretly altered the grades.. Chức năng trọng tâm: Bổ ngữ trạng thái với cụm từ cố định. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 6: 电梯突然停下，游客吓得魂飞魄散。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Thang máy bất ngờ dừng lại khiến du khách sợ mất vía. / The elevator stopped suddenly, terrifying the visitors.. Chức năng trọng tâm: Bổ ngữ trạng thái với cụm từ cố định. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 7: 她讲述失散的经历时，哭得泣不成声。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Kể chuyện bị lạc người thân, cô ấy khóc nghẹn không thành tiếng. / She sobbed uncontrollably as she described being separated from her family.. Chức năng trọng tâm: Bổ ngữ trạng thái với cụm từ cố định. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 8: 他模仿那位演员的动作，逗得大家笑得前仰后合。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Anh ấy bắt chước động tác diễn viên khiến mọi người cười nghiêng ngả. / His imitation of the actor made everyone roar with laughter.. Chức năng trọng tâm: Bổ ngữ trạng thái với cụm từ cố định. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 9: 听到修复成功的消息，研究人员激动得热泪盈眶。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Nghe tin trùng tu thành công, các nhà nghiên cứu xúc động rưng rưng nước mắt. / The researchers had tears in their eyes when they heard the restoration succeeded.. Chức năng trọng tâm: Bổ ngữ trạng thái với cụm từ cố định. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 10: 老师说得有条有理，学生们一下就理解了。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Thầy nói có đầu có cuối, học viên lập tức hiểu. / The teacher spoke so logically that the students understood at once.. Chức năng trọng tâm: Bổ ngữ trạng thái với cụm từ cố định. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Bài 11: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 1, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 12: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 2, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 13: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 3, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 14: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 4, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 15: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 5, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 16: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 6, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 17: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 7, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 18: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 8, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 19: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 9, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 20: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 10, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 21: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 22: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 23: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 24: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 25: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 26: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 27: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 28: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 29: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 30: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 31: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 32: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 33: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 34: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 35: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 36: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 37: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 38: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 39: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 40: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

32. Tổng hợp trọng điểm kiến thức cốt lõi để giảng dạy

Nhớ bản chất: 动词/形容词+得+固定短语 (dòngcí/xíngróngcí + de + gùdìng duǎnyǔ) – bổ ngữ trạng thái bằng cụm cố định – state complement with set expressions.

Phân loại: Bổ ngữ trạng thái với cụm từ cố định. Động từ hay tính từ có thể đi với 得+quán ngữ/cụm cố định để tô đậm mức độ hoặc trạng thái: 忙得不可开交, 累得筋疲力尽, 吓得目瞪口呆, 乐得合不拢嘴. Cần học nguyên cụm và điều kiện kết hợp.

Phân biệt: Khác 得不得了 là mức độ khái quát; cụm cố định nêu hình ảnh cụ thể. Không ghép một thành ngữ bất kỳ sau 得 vì loại từ, thái và ngữ nghĩa có thể không tương thích.

Thành thạo không phải đọc thuộc 30 câu; học viên phải chỉ ra đúng ngữ cảnh, đặt được câu độc lập, dùng được trong hội thoại và giải thích lỗi sai.

33. Phương pháp liên tưởng, phát triển từ vựng và học theo logic

Bước 1: Hình dung câu chuyện “Một nhóm tổ chức cuộc thi kể chuyện có khách đến đông vượt dự kiến; sự cố khiến mọi người bận rộn, ngạc nhiên rồi vui mừng.”. Bước 2: Xác định đúng nhu cầu diễn đạt “bổ ngữ trạng thái bằng cụm cố định”. Bước 3: Đối chiếu hai lựa chọn ngôn ngữ và xác định giới hạn. Bước 4: Thay người nói/người nghe để xem sắc thái có thay đổi không. Bước 5: Đặt hai câu hoàn toàn mới, kiểm tra Pinyin và bản dịch trước khi luyện nói.

34. Lộ trình giảng dạy chuyên sâu, thực hành và ôn tập mở rộng

Giai đoạn đầu: dành thời gian cho tổng quan và tám chiều phân tích ngữ pháp; học viên phải nêu được bản chất, cấu tạo và điều kiện dùng. Giai đoạn hai: phân tích tám công thức được kiểm soát và luyện ba mươi mẫu câu; tránh giảng công thức không có ví dụ đủ sức chứng minh.

Giai đoạn ba: diễn ba cảnh hội thoại 48 lượt, thay đổi tình tiết ở lượt phản biện và yêu cầu tự nghĩ lời mới. Giai đoạn bốn: phân tích bốn bài đọc, mỗi nhóm viết một bài 250–350 chữ Hán cùng bản dịch; dùng cấu trúc mới và các điểm HSK cũ hợp lý.

Ôn tập theo chu kỳ ngày 1, 3, 7, 14; yêu cầu người học sửa một lỗi sai, tạo hai câu độc lập, hội thoại hai phút và viết bài phản ánh trải nghiệm thực tế. Đánh giá không dựa trên độ dài câu, mà dựa trên tính chính xác và khả năng giao tiếp.