Giáo trình Hán ngữ quyển 302 chuẩn HSK 3.0 Đại từ nghi vấn dùng phi nghi vấn 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 tác giả Nguyễn Minh Vũ

ChineMaster EDU – Hệ thống giáo án Hán ngữ chuyên sâu Trung – Pinyin – Việt – Anh
Mã giáo án: 302.txt. Thứ tự chính thức trong chuỗi: 302. Phân loại: HSK 3.

Mỗi lượt thoại có bốn dòng liền nhau: tiếng Trung, Pinyin có dấu, tiếng Việt, tiếng Anh.

01. Kiến thức toàn diện về trọng điểm ngữ pháp HSK 3: 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词

疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 thuộc nhóm đại từ nghi vấn dùng phi nghi vấn ở HSK 3 và được dùng với nghĩa đại từ nghi vấn lặp để chỉ tùy ý đối tượng. Đây là nội dung cần nắm cả về cấu trúc lẫn ngữ cảnh. Hình thức cùng một đại từ nghi vấn xuất hiện ở hai vế tương ứng, diễn đạt tính tùy ý/lựa chọn không bị hạn chế: 谁想去谁就去、你想吃什么就吃什么、哪儿方便就去哪儿. Quan hệ cú pháp là vế điều kiện lựa chọn và vế kết quả tương ứng. Ở cách dùng phi nghi vấn, hình thức nghi vấn không nhằm yêu cầu người nghe cung cấp thông tin mà biểu thị phạm vi bất định, toàn thể hoặc lựa chọn tự do. Cần dựa vào từ đi kèm và quan hệ giữa các vế để xác định nghĩa thực tế. Một câu đúng hình thức nhưng sai phạm vi kết hợp hoặc sai sắc thái vẫn có thể không tự nhiên trong giao tiếp. Vì vậy, khi gặp 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词, học viên nên xác định điều kiện sử dụng, vị trí trong câu và thành phần mà nó tác động đến; sau đó mới đối chiếu với cấu trúc gần nghĩa. Ví dụ bên dưới là điểm xuất phát để triển khai các phần phân tích chuyên sâu.

谁想参加谁就报名。
shéi xiǎng cān jiā shéi jiù bào míng.
Ai muốn tham gia thì đăng ký.
Whoever wants to participate can sign up.

02. Định nghĩa và hệ thống nghĩa cốt lõi

Hình thức cùng một đại từ nghi vấn xuất hiện ở hai vế tương ứng, diễn đạt tính tùy ý/lựa chọn không bị hạn chế: 谁想去谁就去、你想吃什么就吃什么、哪儿方便就去哪儿. Quan hệ cú pháp là vế điều kiện lựa chọn và vế kết quả tương ứng.

Trục phân tích của bài: nhận diện hạt nhân ngữ pháp → xác định thành phần kết hợp → tìm quy tắc trật tự từ → suy ra ý nghĩa toàn câu → đối chiếu ngữ cảnh sử dụng.

谁想参加谁就报名。
shéi xiǎng cān jiā shéi jiù bào míng.
Ai muốn tham gia thì đăng ký.
Whoever wants to participate can sign up.

03. Nghĩa Trung – Việt – Anh

中文: 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词. Tiếng Việt: đại từ nghi vấn lặp để chỉ tùy ý đối tượng. English: repeated interrogative pronouns for free choice.
Khi dịch phải chú ý chức năng của cấu trúc chứ không dịch máy móc từng chữ. Cùng một chữ Hán có thể biểu đạt một quan hệ cú pháp khác tùy vị trí trong câu.

谁想参加谁就报名。
shéi xiǎng cān jiā shéi jiù bào míng.
Ai muốn tham gia thì đăng ký.
Whoever wants to participate can sign up.

你想吃什么就吃什么。
nǐ xiǎng chī shén me jiù chī shén me.
Bạn muốn ăn gì thì ăn nấy.
Eat whatever you want.

哪儿方便我们就去哪儿。
nǎr fāng biàn wǒ men jiù qù nǎr.
Chỗ nào tiện chúng ta đi chỗ đó.
We will go wherever is convenient.

04. Phát âm Pinyin, thanh điệu và âm Hán Việt

Phiên âm trọng điểm: yíwèn dàicí rènzhǐ: yíwèn dàicí jiā yíwèn dàicí. Âm Hán Việt của chữ gốc hoặc thuật ngữ: NGHI VẤN ĐẠI TỪ – NHẬM CHỈ.

Luyện đọc theo ba lượt: đọc chậm từng âm tiết có thanh điệu; nối âm trong cụm từ; đọc tự nhiên toàn câu. Chú ý từ đa âm và thanh nhẹ trong danh từ có hậu tố.

哪个颜色好看就买哪个。
nǎ ge yán sè hǎo kàn jiù mǎi nǎ ge.
Màu nào đẹp thì mua màu đó.
Buy whichever color looks good.

05. Chữ Hán giản thể, phồn thể và các biến thể cần biết

Giản thể: 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词. Phồn thể hoặc dạng tương ứng: 疑問代詞任指②：疑問代詞+疑問代詞.
Khi phân tích một kết cấu dài, việc chuyển giản thể sang phồn thể áp dụng cho từng chữ; dấu +, nhãn chức năng và thứ tự cú pháp là ký hiệu giảng dạy, không phải chữ Hán biến thể.
Cần phân biệt dị thể chữ Hán thực sự với những chữ có nét gần giống hoặc từ đồng âm; không tự tạo dị thể nếu chưa xác minh.

06. Bộ thủ, cấu tạo và nhận diện mặt chữ

谁/誰 có bộ 讠/言; mỗi cặp “谁…谁…” là móc nối tham chiếu, học theo cả hai vế thay vì từng từ.

Tổng số nét giản thể ở các chữ đã thống kê: với mục ngữ pháp có nhiều chữ, đối chiếu số nét từng chữ khi học chữ Hán.

Cách học: khoanh đúng bộ hoặc thành phần chủ đạo, viết lại bằng thứ tự nét chuẩn, đối chiếu hình dạng trước và sau khi ghép từ; không suy nghĩa toàn từ chỉ từ bộ thủ.

07. Từ nguyên và phương pháp liên tưởng chữ Hán

Liên tưởng ghi nhớ 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词: giữ nghĩa cốt lõi “đại từ nghi vấn lặp để chỉ tùy ý đối tượng”, nối với một tình huống thật đã gặp trong lớp hoặc trong công việc.

Phân biệt: mẹo liên tưởng chữ dùng để nhớ mặt chữ KHÔNG được xem là kết luận từ nguyên lịch sử. Khi học nguồn gốc chữ Hán phải tách dữ kiện cổ tự và cách kể chuyện ghi nhớ.

08. Cấu tạo từ và kết cấu ngữ pháp của trọng điểm

Phân loại hình thái–cú pháp: 词类·代词·疑问代词·非疑问用法.

Hình thức cùng một đại từ nghi vấn xuất hiện ở hai vế tương ứng, diễn đạt tính tùy ý/lựa chọn không bị hạn chế: 谁想去谁就去、你想吃什么就吃什么、哪儿方便就去哪儿. Quan hệ cú pháp là vế điều kiện lựa chọn và vế kết quả tương ứng.

Trình tự kiểm tra thực hành: xác định đơn vị trọng tâm trước, rồi tìm vai trò của chủ ngữ, trạng ngữ, động từ chính, tân ngữ và bổ ngữ nếu câu có các thành phần đó.

09. Từ loại và chức năng cú pháp

Chức năng của 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词: 词类·代词·疑问代词·非疑问用法.
Không lẫn với câu hỏi gồm hai từ nghi vấn riêng; trong 谁想去谁就去, cả hai 谁 đồng quy chiếu, không phải hỏi tên người. Có thể thêm 就 để làm rõ quan hệ điều kiện–kết quả; không tùy tiện đảo hai vế.
Bài tập phân tích miệng: đọc một câu mẫu, chỉ ra chính xác từ hoặc cụm từ chứa trọng điểm, giải thích lý do không chuyển vị trí thành phần đó sang cuối câu hoặc đầu câu tùy ý.

10. Đặc điểm ngữ pháp chuyên sâu

Hình thức cùng một đại từ nghi vấn xuất hiện ở hai vế tương ứng, diễn đạt tính tùy ý/lựa chọn không bị hạn chế: 谁想去谁就去、你想吃什么就吃什么、哪儿方便就去哪儿. Quan hệ cú pháp là vế điều kiện lựa chọn và vế kết quả tương ứng.

Không lẫn với câu hỏi gồm hai từ nghi vấn riêng; trong 谁想去谁就去, cả hai 谁 đồng quy chiếu, không phải hỏi tên người. Có thể thêm 就 để làm rõ quan hệ điều kiện–kết quả; không tùy tiện đảo hai vế.

Đặc điểm thứ nhất: giới hạn kết hợp. Không phải từ nào cũng thay thế được 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词; phải xác định từ loại của yếu tố đứng trước và sau.

Đặc điểm thứ hai: sắc thái người nói. So sánh một phát ngôn thông báo với một phát ngôn hỏi xác nhận; cùng kiến thức ngữ pháp nhưng mục đích giao tiếp thay đổi.

Đặc điểm thứ ba: vận dụng trong hội thoại. Khi câu đặt trong bối cảnh thương mại, lớp học hoặc đời sống, chú ý thêm quan hệ người nói–người nghe và phép lịch sự.

11. Các cách dùng và điều kiện sử dụng

Cách dùng 01 – lớp học:
谁想参加谁就报名。

shéi xiǎng cān jiā shéi jiù bào míng.

Ai muốn tham gia thì đăng ký.

Whoever wants to participate can sign up.

Giảng viên yêu cầu học viên đổi chủ ngữ hoặc bối cảnh tương đương, rồi nêu xem cấu trúc còn giữ đúng nghĩa hay không.

Cách dùng 02 – trao đổi công việc:
你想吃什么就吃什么。

nǐ xiǎng chī shén me jiù chī shén me.

Bạn muốn ăn gì thì ăn nấy.

Eat whatever you want.

Giảng viên yêu cầu học viên đổi chủ ngữ hoặc bối cảnh tương đương, rồi nêu xem cấu trúc còn giữ đúng nghĩa hay không.

Cách dùng 03 – giao tiếp với người quen:
哪儿方便我们就去哪儿。

nǎr fāng biàn wǒ men jiù qù nǎr.

Chỗ nào tiện chúng ta đi chỗ đó.

We will go wherever is convenient.

Giảng viên yêu cầu học viên đổi chủ ngữ hoặc bối cảnh tương đương, rồi nêu xem cấu trúc còn giữ đúng nghĩa hay không.

Cách dùng 04 – dịch vụ và mua sắm:
哪个颜色好看就买哪个。

nǎ ge yán sè hǎo kàn jiù mǎi nǎ ge.

Màu nào đẹp thì mua màu đó.

Buy whichever color looks good.

Giảng viên yêu cầu học viên đổi chủ ngữ hoặc bối cảnh tương đương, rồi nêu xem cấu trúc còn giữ đúng nghĩa hay không.

Cách dùng 05 – tình huống đời sống:
你想怎么做就怎么做。

nǐ xiǎng zěn me zuò jiù zěn me zuò.

Bạn muốn làm thế nào thì làm thế ấy.

Do it however you want.

Giảng viên yêu cầu học viên đổi chủ ngữ hoặc bối cảnh tương đương, rồi nêu xem cấu trúc còn giữ đúng nghĩa hay không.

12. Hệ thống 10 công thức câu và biến thể ngữ pháp

Mỗi công thức chỉ là sơ đồ cấu tạo; chữ “+” phân ranh giới thành phần, không phải dấu cộng trong câu. Phải đối chiếu công thức với câu hoàn chỉnh trước khi tự sản sinh câu.

Công thức 01: 谁+想+V+谁+就+V
Cách dùng: xác định vị trí của 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 trong câu, phân biệt hạt nhân và thành phần bổ sung; không được thay bằng cấu trúc gần nghĩa khi điều kiện cú pháp thay đổi.

Câu mẫu:
谁想参加谁就报名。

shéi xiǎng cān jiā shéi jiù bào míng.

Ai muốn tham gia thì đăng ký.

Whoever wants to participate can sign up.

Công thức 02: 想+做+什么+就+做+什么
Cách dùng: xác định vị trí của 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 trong câu, phân biệt hạt nhân và thành phần bổ sung; không được thay bằng cấu trúc gần nghĩa khi điều kiện cú pháp thay đổi.

Câu mẫu:
你想吃什么就吃什么。

nǐ xiǎng chī shén me jiù chī shén me.

Bạn muốn ăn gì thì ăn nấy.

Eat whatever you want.

Công thức 03: 哪里+方便+就+去+哪里
Cách dùng: xác định vị trí của 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 trong câu, phân biệt hạt nhân và thành phần bổ sung; không được thay bằng cấu trúc gần nghĩa khi điều kiện cú pháp thay đổi.

Câu mẫu:
哪儿方便我们就去哪儿。

nǎr fāng biàn wǒ men jiù qù nǎr.

Chỗ nào tiện chúng ta đi chỗ đó.

We will go wherever is convenient.

Công thức 04: 哪件+合适+就+买+哪件
Cách dùng: xác định vị trí của 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 trong câu, phân biệt hạt nhân và thành phần bổ sung; không được thay bằng cấu trúc gần nghĩa khi điều kiện cú pháp thay đổi.

Câu mẫu:
哪个颜色好看就买哪个。

nǎ ge yán sè hǎo kàn jiù mǎi nǎ ge.

Màu nào đẹp thì mua màu đó.

Buy whichever color looks good.

Công thức 05: 怎么+方便+就+怎么+做
Cách dùng: xác định vị trí của 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 trong câu, phân biệt hạt nhân và thành phần bổ sung; không được thay bằng cấu trúc gần nghĩa khi điều kiện cú pháp thay đổi.

Câu mẫu:
你想怎么做就怎么做。

nǐ xiǎng zěn me zuò jiù zěn me zuò.

Bạn muốn làm thế nào thì làm thế ấy.

Do it however you want.

Công thức 06: Biến thể nghi vấn của mẫu 01 với 吗 hoặc phương thức hỏi phù hợp ngữ cảnh
Cách dùng: xác định vị trí của 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 trong câu, phân biệt hạt nhân và thành phần bổ sung; không được thay bằng cấu trúc gần nghĩa khi điều kiện cú pháp thay đổi.

Xem thêm diễn đàn tiếng trung học hsk.

Câu mẫu:
谁想参加谁就报名吗？

shéi xiǎng cān jiā shéi jiù bào míng ma?

Có đúng là ai muốn tham gia thì đăng ký không?

Is it true that whoever wants to participate can sign up?

Công thức 07: Biến thể nghi vấn của mẫu 02 với 吗 hoặc phương thức hỏi phù hợp ngữ cảnh
Cách dùng: xác định vị trí của 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 trong câu, phân biệt hạt nhân và thành phần bổ sung; không được thay bằng cấu trúc gần nghĩa khi điều kiện cú pháp thay đổi.

Câu mẫu:
你想吃什么就吃什么吗？

nǐ xiǎng chī shén me jiù chī shén me ma?

Có đúng là bạn muốn ăn gì thì ăn nấy không?

Is it true that eat whatever you want?

Công thức 08: Biến thể nghi vấn của mẫu 03 với 吗 hoặc phương thức hỏi phù hợp ngữ cảnh
Cách dùng: xác định vị trí của 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 trong câu, phân biệt hạt nhân và thành phần bổ sung; không được thay bằng cấu trúc gần nghĩa khi điều kiện cú pháp thay đổi.

Câu mẫu:
哪儿方便我们就去哪儿吗？

nǎr fāng biàn wǒ men jiù qù nǎr ma?

Có đúng là chỗ nào tiện chúng ta đi chỗ đó không?

Is it true that we will go wherever is convenient?

Công thức 09: Biến thể nghi vấn của mẫu 04 với 吗 hoặc phương thức hỏi phù hợp ngữ cảnh
Cách dùng: xác định vị trí của 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 trong câu, phân biệt hạt nhân và thành phần bổ sung; không được thay bằng cấu trúc gần nghĩa khi điều kiện cú pháp thay đổi.

Câu mẫu:
哪个颜色好看就买哪个吗？

nǎ ge yán sè hǎo kàn jiù mǎi nǎ ge ma?

Có đúng là màu nào đẹp thì mua màu đó không?

Is it true that buy whichever color looks good?

Công thức 10: Biến thể nghi vấn của mẫu 05 với 吗 hoặc phương thức hỏi phù hợp ngữ cảnh
Cách dùng: xác định vị trí của 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 trong câu, phân biệt hạt nhân và thành phần bổ sung; không được thay bằng cấu trúc gần nghĩa khi điều kiện cú pháp thay đổi.

Câu mẫu:
你想怎么做就怎么做吗？

nǐ xiǎng zěn me zuò jiù zěn me zuò ma?

Có đúng là bạn muốn làm thế nào thì làm thế ấy không?

Is it true that do it however you want?

13. Các kết hợp từ và collocation thường dùng

Học theo cụm từ hoàn chỉnh; mỗi nhóm cần ghi nhớ cả nghĩa Việt, nghĩa Anh và ví dụ kết hợp. Các mục sau được chọn theo quan hệ nghĩa hoặc ngữ cảnh của trọng điểm, không khẳng định mọi từ đều có cùng một bộ thủ.

Cụm 01: 谁想去谁就去 – shéi xiǎng qù shéi jiù qù – ai muốn đi thì đi – whoever wants to go may go.

Cụm 02: 想吃什么就吃什么 – xiǎng chī shén me jiù chī shén me – muốn ăn gì thì ăn – eat whatever you want.

Cụm 03: 哪儿方便去哪儿 – nǎr fāng biàn qù nǎr – đâu tiện thì đi – go wherever convenient.

Cụm 04: 怎么方便怎么做 – zěn me fāng biàn zěn me zuò – cách nào tiện thì làm – do it whichever way works.

Cụm 05: 哪个合适选哪个 – nǎ ge hé shì xuǎn nǎ ge – cái nào hợp thì chọn – choose whichever fits.

Cụm 06: 随便 – suí biàn – tùy ý – as one likes.

Cụm 07: 自由选择 – zì yóu xuǎn zé – tự do lựa chọn – free choice.

Cụm 08: 对应 – duì yīng – tương ứng – corresponding.

Cụm 09: 任指 – rèn zhǐ – chỉ bất kỳ – free-choice reference.

Cụm 10: 条件 – tiáo jiàn – điều kiện – condition.

14. Từ ghép và mạng lưới từ vựng theo chữ gốc

Mạng lưới xuất phát từ 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词: chữ gốc hoặc đơn vị hạt nhân → từ ghép → cụm từ → câu → tình huống giao tiếp. Tập trung ở các kết hợp đã học trong mục 13, không ghép chữ Hán tùy tiện.

Nhánh 01: 谁想去谁就去 (ai muốn đi thì đi; whoever wants to go may go). Hãy thay một thành phần phù hợp để tạo câu có nội dung thực tế.

Nhánh 02: 想吃什么就吃什么 (muốn ăn gì thì ăn; eat whatever you want). Hãy thay một thành phần phù hợp để tạo câu có nội dung thực tế.

Nhánh 03: 哪儿方便去哪儿 (đâu tiện thì đi; go wherever convenient). Hãy thay một thành phần phù hợp để tạo câu có nội dung thực tế.

Nhánh 04: 怎么方便怎么做 (cách nào tiện thì làm; do it whichever way works). Hãy thay một thành phần phù hợp để tạo câu có nội dung thực tế.

Nhánh 05: 哪个合适选哪个 (cái nào hợp thì chọn; choose whichever fits). Hãy thay một thành phần phù hợp để tạo câu có nội dung thực tế.

Nhánh 06: 随便 (tùy ý; as one likes). Hãy thay một thành phần phù hợp để tạo câu có nội dung thực tế.

Nhánh 07: 自由选择 (tự do lựa chọn; free choice). Hãy thay một thành phần phù hợp để tạo câu có nội dung thực tế.

Nhánh 08: 对应 (tương ứng; corresponding). Hãy thay một thành phần phù hợp để tạo câu có nội dung thực tế.

Nhánh 09: 任指 (chỉ bất kỳ; free-choice reference). Hãy thay một thành phần phù hợp để tạo câu có nội dung thực tế.

Nhánh 10: 条件 (điều kiện; condition). Hãy thay một thành phần phù hợp để tạo câu có nội dung thực tế.

15. Hệ thống phát triển từ vựng theo bộ thủ

谁/誰 có bộ 讠/言; mỗi cặp “谁…谁…” là móc nối tham chiếu, học theo cả hai vế thay vì từng từ.

Nhóm chữ có bộ thủ chung hoặc chức năng cấu tạo gần gũi sẽ giúp nhận diện hình thức. Chữ cùng bộ không nhất thiết đồng nghĩa; cần xác minh từng âm đọc và từ loại.

Mạng liên tưởng bộ thủ: 氵: 河 (sông – river), 海 (biển – sea), 湖 (hồ – lake), 洗 (rửa – wash), 澡 (tắm – bathe).

Mạng liên tưởng bộ thủ: 亻: 他 (anh ấy – he), 你 (bạn – you), 们 (số nhiều – plural), 住 (ở – live), 作 (làm – do).

Mạng liên tưởng bộ thủ: 讠/言: 说 (nói – speak), 话 (lời – speech), 请 (mời – invite), 该 (nên – should), 认 (nhận biết – recognize).

Mạng liên tưởng bộ thủ: 门/門: 间 (gian/phòng – room), 问 (hỏi – ask), 闪 (lóe – flash), 闻 (nghe thấy – hear).

Mạng liên tưởng bộ thủ: 心/忄: 想 (nghĩ – think), 忙 (bận – busy), 愿 (nguyện – wish), 意 (ý – intention), 怎 (thế nào – how).

Mạng liên tưởng bộ thủ: 木: 林 (rừng – grove), 森 (rừng rậm – forest), 样 (dáng – manner), 桌 (bàn – table), 杯 (cốc – cup).

16. Nhánh từ vựng mở rộng và liên tưởng ngữ nghĩa

Đặt từ vựng vào ba cấp độ: từ đơn → kết hợp thường dùng → câu trọn nghĩa. Khi thay yếu tố trong cụm, kiểm tra lại lượng từ, động từ, giới từ và tính tự nhiên của câu.

Gốc 01: 谁想去谁就去 → nghĩa Việt: ai muốn đi thì đi → English: whoever wants to go may go → ứng dụng: tự đặt một câu giao tiếp dài tối thiểu mười chữ Hán.

Gốc 02: 想吃什么就吃什么 → nghĩa Việt: muốn ăn gì thì ăn → English: eat whatever you want → ứng dụng: tự đặt một câu giao tiếp dài tối thiểu mười chữ Hán.

Gốc 03: 哪儿方便去哪儿 → nghĩa Việt: đâu tiện thì đi → English: go wherever convenient → ứng dụng: tự đặt một câu giao tiếp dài tối thiểu mười chữ Hán.

Gốc 04: 怎么方便怎么做 → nghĩa Việt: cách nào tiện thì làm → English: do it whichever way works → ứng dụng: tự đặt một câu giao tiếp dài tối thiểu mười chữ Hán.

Gốc 05: 哪个合适选哪个 → nghĩa Việt: cái nào hợp thì chọn → English: choose whichever fits → ứng dụng: tự đặt một câu giao tiếp dài tối thiểu mười chữ Hán.

Gốc 06: 随便 → nghĩa Việt: tùy ý → English: as one likes → ứng dụng: tự đặt một câu giao tiếp dài tối thiểu mười chữ Hán.

Gốc 07: 自由选择 → nghĩa Việt: tự do lựa chọn → English: free choice → ứng dụng: tự đặt một câu giao tiếp dài tối thiểu mười chữ Hán.

Gốc 08: 对应 → nghĩa Việt: tương ứng → English: corresponding → ứng dụng: tự đặt một câu giao tiếp dài tối thiểu mười chữ Hán.

Gốc 09: 任指 → nghĩa Việt: chỉ bất kỳ → English: free-choice reference → ứng dụng: tự đặt một câu giao tiếp dài tối thiểu mười chữ Hán.

Gốc 10: 条件 → nghĩa Việt: điều kiện → English: condition → ứng dụng: tự đặt một câu giao tiếp dài tối thiểu mười chữ Hán.

17. Từ đồng nghĩa, gần nghĩa và đối lập

Không lẫn với câu hỏi gồm hai từ nghi vấn riêng; trong 谁想去谁就去, cả hai 谁 đồng quy chiếu, không phải hỏi tên người. Có thể thêm 就 để làm rõ quan hệ điều kiện–kết quả; không tùy tiện đảo hai vế.

Đồng nghĩa/gần nghĩa chỉ đúng trong một phạm vi ngữ cảnh. Đối với hư từ và khuôn cú pháp có thể không tồn tại từ trái nghĩa từ vựng đúng nghĩa; cần trình bày dạng đối lập chức năng thay vì gán một cặp “trái nghĩa” thiếu căn cứ.

Thực hành: chọn hai từ/cấu trúc dễ nhầm, đặt hai câu có cùng chủ đề nhưng khác mục đích diễn đạt, rồi giải thích vì sao không tráo đổi được.

18. So sánh với các cấu trúc dễ nhầm

Phân biệt chuyên sâu:
Không lẫn với câu hỏi gồm hai từ nghi vấn riêng; trong 谁想去谁就去, cả hai 谁 đồng quy chiếu, không phải hỏi tên người. Có thể thêm 就 để làm rõ quan hệ điều kiện–kết quả; không tùy tiện đảo hai vế.

Phép thử thay thế: lấy câu “谁想参加谁就报名。”, xác định chỗ cần giữ nguyên kết cấu trước khi thử thay bằng cấu trúc gần nghĩa. Chỉ chấp nhận câu mới khi nghĩa và ngữ pháp đồng thời phù hợp.

19. Sắc thái nghĩa và sắc thái biểu cảm

Sắc thái chính của 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词: đại từ nghi vấn lặp để chỉ tùy ý đối tượng.

Hình thức cùng một đại từ nghi vấn xuất hiện ở hai vế tương ứng, diễn đạt tính tùy ý/lựa chọn không bị hạn chế: 谁想去谁就去、你想吃什么就吃什么、哪儿方便就去哪儿. Quan hệ cú pháp là vế điều kiện lựa chọn và vế kết quả tương ứng.

Ở lời nói thân mật, cách xưng hô và trợ từ ngữ khí có thể làm câu mềm hơn; trong báo cáo hoặc hợp đồng cần ưu tiên cấu trúc rõ ràng, không mang cảm xúc không cần thiết.

20. Phạm vi sử dụng và mức độ trang trọng

Phạm vi thực hành: giao tiếp đời thường, giảng dạy, công việc, mua sắm, đi lại và viết đoạn văn ngắn. Từ vựng bổ trợ có thể cao hơn HSK 3 để phục vụ tình huống thực tế; bản thân trọng điểm được xác định theo HSK 3.

Điều chỉnh mức lịch sự theo quan hệ người nói/nghe; tránh lạm dụng khẩu ngữ trong văn bản công việc trang trọng.

21. Khẩu ngữ, văn viết và các ngữ cảnh chuyên ngành

Khẩu ngữ: phát âm tự nhiên, đúng thanh điệu, sử dụng câu vừa phải và phù hợp quan hệ nhân vật.

Văn viết: làm rõ trật tự, dùng dấu câu đầy đủ, tránh các cách rút gọn thiếu thành phần bắt buộc.

Giao tiếp thương mại: ưu tiên nội dung hợp đồng, sản phẩm, khách hàng và lịch công tác khi mẫu câu tương thích với trọng điểm.

Lớp học: giảng viên yêu cầu học viên tự nói, tự hỏi, tự sửa lỗi và diễn đạt lại bằng tiếng Việt–Anh.

22. Cụm cố định, kết cấu quen dùng và thành ngữ liên quan

Ghi nhớ theo khối thay vì tách từng chữ. Những kết hợp phù hợp được trình bày từ mạng từ vựng của bài; không tự nhận định một cụm thông thường là thành ngữ bốn chữ.

Cụm cố định nên nhớ: 谁想去谁就去 – ai muốn đi thì đi – whoever wants to go may go.

Cụm cố định nên nhớ: 想吃什么就吃什么 – muốn ăn gì thì ăn – eat whatever you want.

Cụm cố định nên nhớ: 哪儿方便去哪儿 – đâu tiện thì đi – go wherever convenient.

Cụm cố định nên nhớ: 怎么方便怎么做 – cách nào tiện thì làm – do it whichever way works.

Cụm cố định nên nhớ: 哪个合适选哪个 – cái nào hợp thì chọn – choose whichever fits.

Cụm cố định nên nhớ: 随便 – tùy ý – as one likes.

23. Mẫu câu thực dụng theo tình huống

Mười câu sau dùng cho luyện nói một–một trên lớp. Hãy thay đổi chủ ngữ, thời gian, địa điểm và người tham gia trong phạm vi cấu trúc cho phép.

Mẫu câu 01:
谁想参加谁就报名。

shéi xiǎng cān jiā shéi jiù bào míng.

Ai muốn tham gia thì đăng ký.

Whoever wants to participate can sign up.

Mẫu câu 02:
你想吃什么就吃什么。

nǐ xiǎng chī shén me jiù chī shén me.

Bạn muốn ăn gì thì ăn nấy.

Eat whatever you want.

Mẫu câu 03:
哪儿方便我们就去哪儿。

nǎr fāng biàn wǒ men jiù qù nǎr.

Chỗ nào tiện chúng ta đi chỗ đó.

We will go wherever is convenient.

Mẫu câu 04:
哪个颜色好看就买哪个。

nǎ ge yán sè hǎo kàn jiù mǎi nǎ ge.

Màu nào đẹp thì mua màu đó.

Buy whichever color looks good.

Mẫu câu 05:
你想怎么做就怎么做。

nǐ xiǎng zěn me zuò jiù zěn me zuò.

Bạn muốn làm thế nào thì làm thế ấy.

Do it however you want.

Mẫu câu 06:
谁先完成谁就先休息。

shéi xiān wán chéng shéi jiù xiān xiū xī.

Ai hoàn thành trước thì nghỉ trước.

Whoever finishes first can rest first.

Mẫu câu 07:
什么时候有时间就什么时候来。

shén me shí hou yǒu shí jiān jiù shén me shí hou lái.

Khi nào có thời gian thì đến lúc ấy.

Come whenever you have time.

Mẫu câu 08:
你喜欢哪本书就拿哪本书。

nǐ xǐ huan nǎ běn shū jiù ná nǎ běn shū.

Bạn thích quyển sách nào thì lấy quyển đó.

Take whichever book you like.

Mẫu câu 09:
哪里有问题我们就检查哪里。

nǎ lǐ yǒu wèn tí wǒ men jiù jiǎn chá nǎ lǐ.

Chỗ nào có vấn đề thì chúng ta kiểm tra chỗ đó.

We will inspect wherever there is a problem.

Mẫu câu 10:
谁准备好了谁就先开始。

shéi zhǔn bèi hǎo le shéi jiù xiān kāi shǐ.

Ai chuẩn bị xong thì bắt đầu trước.

Whoever is ready can start first.

24. Phân tích đối chiếu Trung – Pinyin – Việt – Anh

Thao tác dịch: xác định ý nghĩa quan hệ cú pháp trước; ưu tiên câu Việt/Anh tự nhiên, không bám máy móc trật tự của tiếng Hán. Phân biệt lời xác nhận với yêu cầu, thời gian và điều kiện khi chuyển ngữ.

你想怎么做就怎么做。
nǐ xiǎng zěn me zuò jiù zěn me zuò.
Bạn muốn làm thế nào thì làm thế ấy.
Do it however you want.

谁先完成谁就先休息。
shéi xiān wán chéng shéi jiù xiān xiū xī.
Ai hoàn thành trước thì nghỉ trước.
Whoever finishes first can rest first.

什么时候有时间就什么时候来。
shén me shí hou yǒu shí jiān jiù shén me shí hou lái.
Khi nào có thời gian thì đến lúc ấy.
Come whenever you have time.

25. Lỗi thường gặp, giải thích và cách sửa

Lỗi thường gặp 01 – chọn từ gần nghĩa nhưng sai sắc thái:
Không lẫn với câu hỏi gồm hai từ nghi vấn riêng; trong 谁想去谁就去, cả hai 谁 đồng quy chiếu, không phải hỏi tên người. Có thể thêm 就 để làm rõ quan hệ điều kiện–kết quả; không tùy tiện đảo hai vế.

Cách sửa: đặt hai cấu trúc cạnh nhau, xác định điểm chung, chỉ rõ điều kiện thay thế hoặc điều kiện không thể thay thế.

Lỗi thường gặp 02 – đảo sai vị trí thành phần trong công thức. Cách sửa: gạch chân chủ ngữ, giới từ, vị ngữ, bổ ngữ và đối chiếu lại mẫu chuẩn.

Lỗi thường gặp 03 – dùng một từ tiếng Việt cho nhiều ngữ nghĩa Hán ngữ. Cách sửa: xác định chủ thể, thời điểm, đối tượng và mục đích giao tiếp.

Câu đúng để đối chiếu: 你喜欢哪本书就拿哪本书。
Pinyin: nǐ xǐ huan nǎ běn shū jiù ná nǎ běn shū.
Nghĩa: Bạn thích quyển sách nào thì lấy quyển đó.

26. Hệ thống 30 ví dụ bốn ngôn ngữ

Ba tầng luyện tập được bố trí liên tiếp: 01–10 câu nền; 11–20 chuyển thành câu hỏi xác nhận; 21–30 đưa cùng nội dung vào lời dẫn trực tiếp. Đây là kỹ thuật luyện biến đổi câu, không phải 30 ví dụ ngẫu nhiên tách rời.

Ví dụ 01:
谁想参加谁就报名。

shéi xiǎng cān jiā shéi jiù bào míng.

Ai muốn tham gia thì đăng ký.

Whoever wants to participate can sign up.

Ví dụ 02:
你想吃什么就吃什么。

nǐ xiǎng chī shén me jiù chī shén me.

Bạn muốn ăn gì thì ăn nấy.

Eat whatever you want.

Ví dụ 03:
哪儿方便我们就去哪儿。

nǎr fāng biàn wǒ men jiù qù nǎr.

Chỗ nào tiện chúng ta đi chỗ đó.

We will go wherever is convenient.

Ví dụ 04:
哪个颜色好看就买哪个。

nǎ ge yán sè hǎo kàn jiù mǎi nǎ ge.

Màu nào đẹp thì mua màu đó.

Buy whichever color looks good.

Ví dụ 05:
你想怎么做就怎么做。

nǐ xiǎng zěn me zuò jiù zěn me zuò.

Bạn muốn làm thế nào thì làm thế ấy.

Do it however you want.

Ví dụ 06:
谁先完成谁就先休息。

shéi xiān wán chéng shéi jiù xiān xiū xī.

Ai hoàn thành trước thì nghỉ trước.

Whoever finishes first can rest first.

Ví dụ 07:
什么时候有时间就什么时候来。

shén me shí hou yǒu shí jiān jiù shén me shí hou lái.

Khi nào có thời gian thì đến lúc ấy.

Come whenever you have time.

Ví dụ 08:
你喜欢哪本书就拿哪本书。

nǐ xǐ huan nǎ běn shū jiù ná nǎ běn shū.

Bạn thích quyển sách nào thì lấy quyển đó.

Take whichever book you like.

Ví dụ 09:
哪里有问题我们就检查哪里。

nǎ lǐ yǒu wèn tí wǒ men jiù jiǎn chá nǎ lǐ.

Chỗ nào có vấn đề thì chúng ta kiểm tra chỗ đó.

We will inspect wherever there is a problem.

Ví dụ 10:
谁准备好了谁就先开始。

shéi zhǔn bèi hǎo le shéi jiù xiān kāi shǐ.

Ai chuẩn bị xong thì bắt đầu trước.

Whoever is ready can start first.

Ví dụ 11:
谁想参加谁就报名吗？

shéi xiǎng cān jiā shéi jiù bào míng ma?

Có đúng là ai muốn tham gia thì đăng ký không?

Is it true that whoever wants to participate can sign up?

Ví dụ 12:
你想吃什么就吃什么吗？

nǐ xiǎng chī shén me jiù chī shén me ma?

Có đúng là bạn muốn ăn gì thì ăn nấy không?

Is it true that eat whatever you want?

Ví dụ 13:
哪儿方便我们就去哪儿吗？

nǎr fāng biàn wǒ men jiù qù nǎr ma?

Có đúng là chỗ nào tiện chúng ta đi chỗ đó không?

Is it true that we will go wherever is convenient?

Ví dụ 14:
哪个颜色好看就买哪个吗？

nǎ ge yán sè hǎo kàn jiù mǎi nǎ ge ma?

Có đúng là màu nào đẹp thì mua màu đó không?

Is it true that buy whichever color looks good?

Ví dụ 15:
你想怎么做就怎么做吗？

nǐ xiǎng zěn me zuò jiù zěn me zuò ma?

Có đúng là bạn muốn làm thế nào thì làm thế ấy không?

Is it true that do it however you want?

Ví dụ 16:
谁先完成谁就先休息吗？

shéi xiān wán chéng shéi jiù xiān xiū xī ma?

Có đúng là ai hoàn thành trước thì nghỉ trước không?

Is it true that whoever finishes first can rest first?

Ví dụ 17:
什么时候有时间就什么时候来吗？

shén me shí hou yǒu shí jiān jiù shén me shí hou lái ma?

Có đúng là khi nào có thời gian thì đến lúc ấy không?

Is it true that come whenever you have time?

Ví dụ 18:
你喜欢哪本书就拿哪本书吗？

nǐ xǐ huan nǎ běn shū jiù ná nǎ běn shū ma?

Có đúng là bạn thích quyển sách nào thì lấy quyển đó không?

Is it true that take whichever book you like?

Ví dụ 19:
哪里有问题我们就检查哪里吗？

nǎ lǐ yǒu wèn tí wǒ men jiù jiǎn chá nǎ lǐ ma?

Có đúng là chỗ nào có vấn đề thì chúng ta kiểm tra chỗ đó không?

Is it true that we will inspect wherever there is a problem?

Ví dụ 20:
谁准备好了谁就先开始吗？

shéi zhǔn bèi hǎo le shéi jiù xiān kāi shǐ ma?

Có đúng là ai chuẩn bị xong thì bắt đầu trước không?

Is it true that whoever is ready can start first?

Ví dụ 21:

老师说：“谁想参加谁就报名。”
lǎo shī shuō: “shéi xiǎng cān jiā shéi jiù bào míng.”
Giáo viên nói: “Ai muốn tham gia thì đăng ký.”
The teacher said, “Whoever wants to participate can sign up.”

Ví dụ 22:

小李说：“你想吃什么就吃什么。”
xiǎo lǐ shuō: “nǐ xiǎng chī shén me jiù chī shén me.”
Tiểu Lý nói: “Bạn muốn ăn gì thì ăn nấy.”
Xiao Li said, “Eat whatever you want.”

Ví dụ 23:

经理说：“哪儿方便我们就去哪儿。”
jīng lǐ shuō: “nǎr fāng biàn wǒ men jiù qù nǎr.”
Người quản lý nói: “Chỗ nào tiện chúng ta đi chỗ đó.”
The manager said, “We will go wherever is convenient.”

Ví dụ 24:

同事说：“哪个颜色好看就买哪个。”
tóng shì shuō: “nǎ ge yán sè hǎo kàn jiù mǎi nǎ ge.”
Đồng nghiệp nói: “Màu nào đẹp thì mua màu đó.”
A colleague said, “Buy whichever color looks good.”

Ví dụ 25:

朋友说：“你想怎么做就怎么做。”
péng you shuō: “nǐ xiǎng zěn me zuò jiù zěn me zuò.”
Một người bạn nói: “Bạn muốn làm thế nào thì làm thế ấy.”
A friend said, “Do it however you want.”

Ví dụ 26:

导游说：“谁先完成谁就先休息。”
dǎo yóu shuō: “shéi xiān wán chéng shéi jiù xiān xiū xī.”
Hướng dẫn viên nói: “Ai hoàn thành trước thì nghỉ trước.”
The tour guide said, “Whoever finishes first can rest first.”

Ví dụ 27:

学生说：“什么时候有时间就什么时候来。”
xué sheng shuō: “shén me shí hou yǒu shí jiān jiù shén me shí hou lái.”
Học viên nói: “Khi nào có thời gian thì đến lúc ấy.”
A student said, “Come whenever you have time.”

Ví dụ 28:

店员说：“你喜欢哪本书就拿哪本书。”
diàn yuán shuō: “nǐ xǐ huan nǎ běn shū jiù ná nǎ běn shū.”
Nhân viên cửa hàng nói: “Bạn thích quyển sách nào thì lấy quyển đó.”
A shop assistant said, “Take whichever book you like.”

Ví dụ 29:

客户说：“哪里有问题我们就检查哪里。”
kè hù shuō: “nǎ lǐ yǒu wèn tí wǒ men jiù jiǎn chá nǎ lǐ.”
Khách hàng nói: “Chỗ nào có vấn đề thì chúng ta kiểm tra chỗ đó.”
A customer said, “We will inspect wherever there is a problem.”

Ví dụ 30:

老师说：“谁准备好了谁就先开始。”
lǎo shī shuō: “shéi zhǔn bèi hǎo le shéi jiù xiān kāi shǐ.”
Giáo viên nói: “Ai chuẩn bị xong thì bắt đầu trước.”
The teacher said, “Whoever is ready can start first.”

27. Hội thoại ứng dụng dài – bốn ngôn ngữ – 24 lượt

Tình huống: nhóm học viên ChineMaster EDU luyện cùng giảng viên Nguyễn Minh Vũ, chuyển từ giới thiệu ngữ pháp sang thực hành giao tiếp và kiểm tra trật tự từ. Trong bản hội thoại, các nhân vật nữ xưng “em” và gọi giảng viên là “anh”; tên tiếng Anh không dấu.

丁垂杨：阮明武哥，我们今天先学习哪个重点？
Dīng Chuí Yáng: ruǎn míng wǔ gē, wǒ men jīn tiān xiān xué xí nǎ ge zhòng diǎn?
Đinh Thùy Dương: Anh Nguyễn Minh Vũ, hôm nay chúng ta học trọng điểm nào trước?
Dinh Thuy Duong: Nguyen Minh Vu, what grammar point are we studying first?

阮明武：今天我们学习“疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词”。先看一个完整的句子：谁想参加谁就报名。
Ruǎn Míng Wǔ: jīn tiān wǒ men xué xí “yí wèn dài cí rèn zhǐ ②: yí wèn dài cí + yí wèn dài cí”. xiān kàn yí ge wán zhěng de jù zi: shéi xiǎng cān jiā shéi jiù bào míng.
Nguyễn Minh Vũ: Hôm nay chúng ta học “疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词”. Trước hết xem câu hoàn chỉnh: Ai muốn tham gia thì đăng ký.
Nguyen Minh Vu: Today we study “疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词”. First, consider a complete sentence: Whoever wants to participate can sign up.

黎云英：阮明武哥，这个说法在真实生活中怎么用？
Lí Yún Yīng: ruǎn míng wǔ gē, zhè ge shuō fǎ zài zhēn shí shēng huó zhōng zěn me yòng?
Lê Vân Anh: Anh Nguyễn Minh Vũ, cách nói này dùng thế nào trong đời sống thực tế?
Le Van Anh: Nguyen Minh Vu, how do we use this in real life?

阮明武：在这个场景中，你想吃什么就吃什么。
Ruǎn Míng Wǔ: zài zhè ge chǎng jǐng zhōng, nǐ xiǎng chī shén me jiù chī shén me.
Nguyễn Minh Vũ: Trong tình huống này: Bạn muốn ăn gì thì ăn nấy.
Nguyen Minh Vu: In this setting: Eat whatever you want.

水仙：阮明武哥，我想再听一个不同的例子。
Shuǐ Xiān: ruǎn míng wǔ gē, wǒ xiǎng zài tīng yí ge bù tóng de lì zi.
Thủy Tiên: Anh Nguyễn Minh Vũ, em muốn nghe thêm một ví dụ khác.
Thuy Tien: Nguyen Minh Vu, I would like another example.

阮明武：你可以这样说：哪儿方便我们就去哪儿。
Ruǎn Míng Wǔ: nǐ kě yǐ zhè yàng shuō: nǎr fāng biàn wǒ men jiù qù nǎr.
Nguyễn Minh Vũ: Em có thể nói: Chỗ nào tiện chúng ta đi chỗ đó.
Nguyen Minh Vu: You could say: We will go wherever is convenient.

芳玲：阮明武哥，这句话的重点在什么地方？
Fāng Líng: ruǎn míng wǔ gē, zhè jù huà de zhòng diǎn zài shén me dì fang?
Phương Linh: Anh Nguyễn Minh Vũ, trọng điểm của câu này nằm ở đâu?
Phuong Linh: Nguyen Minh Vu, which part is important in this sentence?

阮明武：请注意语序：哪个颜色好看就买哪个。
Ruǎn Míng Wǔ: qǐng zhù yì yǔ xù: nǎ ge yán sè hǎo kàn jiù mǎi nǎ ge.
Nguyễn Minh Vũ: Chú ý trật tự: Màu nào đẹp thì mua màu đó.
Nguyen Minh Vu: Pay attention to the word order: Buy whichever color looks good.

丁垂杨：阮明武哥，学完以后我们能自己造句吗？
Dīng Chuí Yáng: ruǎn míng wǔ gē, xué wán yǐ hòu wǒ men néng zì jǐ zào jù ma?
Đinh Thùy Dương: Anh Nguyễn Minh Vũ, học xong chúng em có thể tự đặt câu không?
Dinh Thuy Duong: Nguyen Minh Vu, can we make our own sentences afterward?

阮明武：可以，试着说：你想怎么做就怎么做。
Ruǎn Míng Wǔ: kě yǐ, shì zhe shuō: nǐ xiǎng zěn me zuò jiù zěn me zuò.
Nguyễn Minh Vũ: Được, hãy thử nói: Bạn muốn làm thế nào thì làm thế ấy.
Nguyen Minh Vu: Yes, try saying: Do it however you want.

黎云英：阮明武哥，我想知道这个结构怎么和其他词一起用。
Lí Yún Yīng: ruǎn míng wǔ gē, wǒ xiǎng zhī dào zhè ge jié gòu zěn me hé qí tā cí yì qǐ yòng.
Lê Vân Anh: Anh Nguyễn Minh Vũ, em muốn biết kết cấu này kết hợp với từ khác thế nào.
Le Van Anh: Nguyen Minh Vu, how does this structure combine with other words?

阮明武：再换一个例子：谁先完成谁就先休息。
Ruǎn Míng Wǔ: zài huàn yí ge lì zi: shéi xiān wán chéng shéi jiù xiān xiū xī.
Nguyễn Minh Vũ: Một ví dụ khác: Ai hoàn thành trước thì nghỉ trước.
Nguyen Minh Vu: Here is another example: Whoever finishes first can rest first.

水仙：阮明武哥，如果换成工作场景，应该注意什么？
Shuǐ Xiān: ruǎn míng wǔ gē, rú guǒ huàn chéng gōng zuò chǎng jǐng, yīng gāi zhù yì shén me?
Thủy Tiên: Anh Nguyễn Minh Vũ, nếu đổi sang tình huống công việc thì cần chú ý gì?
Thuy Tien: Nguyen Minh Vu, what should we note in a work setting?

阮明武：比如，什么时候有时间就什么时候来。
Ruǎn Míng Wǔ: bǐ rú, shén me shí hou yǒu shí jiān jiù shén me shí hou lái.
Nguyễn Minh Vũ: Ví dụ: Khi nào có thời gian thì đến lúc ấy.
Nguyen Minh Vu: For example: Come whenever you have time.

芳玲：阮明武哥，我想把今天的例子记下来。
Fāng Líng: ruǎn míng wǔ gē, wǒ xiǎng bǎ jīn tiān de lì zi jì xià lái.
Phương Linh: Anh Nguyễn Minh Vũ, em muốn ghi lại ví dụ hôm nay.
Phuong Linh: Nguyen Minh Vu, I want to write down today’s examples.

阮明武：在这个场景中，你喜欢哪本书就拿哪本书。
Ruǎn Míng Wǔ: zài zhè ge chǎng jǐng zhōng, nǐ xǐ huan nǎ běn shū jiù ná nǎ běn shū.
Nguyễn Minh Vũ: Trong tình huống này: Bạn thích quyển sách nào thì lấy quyển đó.
Nguyen Minh Vu: In this setting: Take whichever book you like.

丁垂杨：阮明武哥，请再给我们一个自然的句子。
Dīng Chuí Yáng: ruǎn míng wǔ gē, qǐng zài gěi wǒ men yí ge zì rán de jù zi.
Đinh Thùy Dương: Anh Nguyễn Minh Vũ, hãy cho chúng em thêm một câu tự nhiên nữa.
Dinh Thuy Duong: Nguyen Minh Vu, please give us another natural sentence.

阮明武：你可以这样说：哪里有问题我们就检查哪里。
Ruǎn Míng Wǔ: nǐ kě yǐ zhè yàng shuō: nǎ lǐ yǒu wèn tí wǒ men jiù jiǎn chá nǎ lǐ.
Nguyễn Minh Vũ: Em có thể nói: Chỗ nào có vấn đề thì chúng ta kiểm tra chỗ đó.
Nguyen Minh Vu: You could say: We will inspect wherever there is a problem.

黎云英：阮明武哥，我准备把这个重点放进自己的口语练习。
Lí Yún Yīng: ruǎn míng wǔ gē, wǒ zhǔn bèi bǎ zhè ge zhòng diǎn fàng jìn zì jǐ de kǒu yǔ liàn xí.
Lê Vân Anh: Anh Nguyễn Minh Vũ, em định đưa trọng điểm này vào bài luyện nói.
Le Van Anh: Nguyen Minh Vu, I plan to use this point in my speaking practice.

阮明武：请注意语序：谁准备好了谁就先开始。
Ruǎn Míng Wǔ: qǐng zhù yì yǔ xù: shéi zhǔn bèi hǎo le shéi jiù xiān kāi shǐ.
Nguyễn Minh Vũ: Chú ý trật tự: Ai chuẩn bị xong thì bắt đầu trước.
Nguyen Minh Vu: Pay attention to the word order: Whoever is ready can start first.

水仙：阮明武哥，我们也需要练习提问的方式吧？
Shuǐ Xiān: ruǎn míng wǔ gē, wǒ men yě xū yào liàn xí tí wèn de fāng shì ba?
Thủy Tiên: Anh Nguyễn Minh Vũ, chúng em cũng cần luyện cách đặt câu hỏi đúng không ạ?
Thuy Tien: Nguyen Minh Vu, we should also practice asking questions, right?

阮明武：当然要练习提问。你们可以这样问：你想吃什么就吃什么吗？
Ruǎn Míng Wǔ: dāng rán yào liàn xí tí wèn. nǐ men kě yǐ zhè yàng wèn: nǐ xiǎng chī shén me jiù chī shén me ma?
Nguyễn Minh Vũ: Tất nhiên phải luyện câu hỏi. Các em có thể hỏi như sau: Có đúng là bạn muốn ăn gì thì ăn nấy không?
Nguyen Minh Vu: Of course you should practice questions. You can ask: Is it true that eat whatever you want?

芳玲：阮明武哥，最后我们应该怎样复习？
Fāng Líng: ruǎn míng wǔ gē, zuì hòu wǒ men yīng gāi zěn yàng fù xí?
Phương Linh: Anh Nguyễn Minh Vũ, cuối cùng chúng em nên ôn tập thế nào?
Phuong Linh: Nguyen Minh Vu, how should we review at the end?

阮明武：回家以后，把今天学的句子读三遍，再用“疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词”自己写五个新句子。
Ruǎn Míng Wǔ: huí jiā yǐ hòu, bǎ jīn tiān xué de jù zi dú sān biàn, zài yòng “yí wèn dài cí rèn zhǐ ②: yí wèn dài cí + yí wèn dài cí” zì jǐ xiě wǔ gè xīn jù zi.
Nguyễn Minh Vũ: Sau khi về nhà, hãy đọc câu hôm nay ba lần rồi tự viết năm câu mới với “疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词”.
Nguyen Minh Vu: At home, read today’s sentences three times, then write five new sentences using “疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词”.

28. Bài đọc tổng hợp theo tình huống – năm đoạn

Bài đọc gồm năm đoạn ngắn có liên kết chủ đề, phù hợp luyện đọc hiểu và dịch nối tiếp. Mỗi đoạn có đầy đủ bốn ngôn ngữ, Pinyin có dấu.

Đoạn 01:
谁想参加谁就报名。你想吃什么就吃什么。

shéi xiǎng cān jiā shéi jiù bào míng. nǐ xiǎng chī shén me jiù chī shén me.

Ai muốn tham gia thì đăng ký. Bạn muốn ăn gì thì ăn nấy.

Whoever wants to participate can sign up. Eat whatever you want.

Đoạn 02:
哪儿方便我们就去哪儿。哪个颜色好看就买哪个。

nǎr fāng biàn wǒ men jiù qù nǎr. nǎ ge yán sè hǎo kàn jiù mǎi nǎ ge.

Chỗ nào tiện chúng ta đi chỗ đó. Màu nào đẹp thì mua màu đó.

We will go wherever is convenient. Buy whichever color looks good.

Đoạn 03:
你想怎么做就怎么做。谁先完成谁就先休息。

nǐ xiǎng zěn me zuò jiù zěn me zuò. shéi xiān wán chéng shéi jiù xiān xiū xī.

Bạn muốn làm thế nào thì làm thế ấy. Ai hoàn thành trước thì nghỉ trước.

Do it however you want. Whoever finishes first can rest first.

Đoạn 04:
什么时候有时间就什么时候来。你喜欢哪本书就拿哪本书。

shén me shí hou yǒu shí jiān jiù shén me shí hou lái. nǐ xǐ huan nǎ běn shū jiù ná nǎ běn shū.

Khi nào có thời gian thì đến lúc ấy. Bạn thích quyển sách nào thì lấy quyển đó.

Come whenever you have time. Take whichever book you like.

Đoạn 05:
哪里有问题我们就检查哪里。谁准备好了谁就先开始。

nǎ lǐ yǒu wèn tí wǒ men jiù jiǎn chá nǎ lǐ. shéi zhǔn bèi hǎo le shéi jiù xiān kāi shǐ.

Chỗ nào có vấn đề thì chúng ta kiểm tra chỗ đó. Ai chuẩn bị xong thì bắt đầu trước.

We will inspect wherever there is a problem. Whoever is ready can start first.

29. Phân tích các bài đọc và liên hệ cấu trúc

Phân tích đoạn 01: hai câu đặt trọng điểm 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 vào ngữ cảnh “Ai muốn tham gia thì đăng ký. Bạn muốn ăn gì thì ăn nấy.”.

Yêu cầu học viên: chỉ ra hạt nhân, giải thích quan hệ chủ ngữ–vị ngữ, phân biệt vị trí trọng điểm và chuyển một câu sang dạng hỏi xác nhận.

Câu kiểm tra: 谁想参加谁就报名。 → 谁想参加谁就报名吗？

Phân tích đoạn 02: hai câu đặt trọng điểm 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 vào ngữ cảnh “Chỗ nào tiện chúng ta đi chỗ đó. Màu nào đẹp thì mua màu đó.”.

Yêu cầu học viên: chỉ ra hạt nhân, giải thích quan hệ chủ ngữ–vị ngữ, phân biệt vị trí trọng điểm và chuyển một câu sang dạng hỏi xác nhận.

Câu kiểm tra: 哪儿方便我们就去哪儿。 → 哪儿方便我们就去哪儿吗？

Phân tích đoạn 03: hai câu đặt trọng điểm 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 vào ngữ cảnh “Bạn muốn làm thế nào thì làm thế ấy. Ai hoàn thành trước thì nghỉ trước.”.

Yêu cầu học viên: chỉ ra hạt nhân, giải thích quan hệ chủ ngữ–vị ngữ, phân biệt vị trí trọng điểm và chuyển một câu sang dạng hỏi xác nhận.

Câu kiểm tra: 你想怎么做就怎么做。 → 你想怎么做就怎么做吗？

Phân tích đoạn 04: hai câu đặt trọng điểm 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 vào ngữ cảnh “Khi nào có thời gian thì đến lúc ấy. Bạn thích quyển sách nào thì lấy quyển đó.”.

Yêu cầu học viên: chỉ ra hạt nhân, giải thích quan hệ chủ ngữ–vị ngữ, phân biệt vị trí trọng điểm và chuyển một câu sang dạng hỏi xác nhận.

Câu kiểm tra: 什么时候有时间就什么时候来。 → 什么时候有时间就什么时候来吗？

Phân tích đoạn 05: hai câu đặt trọng điểm 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 vào ngữ cảnh “Chỗ nào có vấn đề thì chúng ta kiểm tra chỗ đó. Ai chuẩn bị xong thì bắt đầu trước.”.

Yêu cầu học viên: chỉ ra hạt nhân, giải thích quan hệ chủ ngữ–vị ngữ, phân biệt vị trí trọng điểm và chuyển một câu sang dạng hỏi xác nhận.

Câu kiểm tra: 哪里有问题我们就检查哪里。 → 哪里有问题我们就检查哪里吗？

30. Bài tập củng cố và thực hành mở rộng

Đề luyện tập kết hợp nhận biết, biến đổi câu, dịch bốn ngôn ngữ, sửa lỗi và tình huống giao tiếp. Học viên thực hiện bài tập trước khi đối chiếu đáp án.

Bài tập 01: Chuyển câu sau thành câu hỏi xác nhận, giữ nguyên nội dung cốt lõi: 谁想参加谁就报名。

Bài tập 02: Chuyển câu sau thành câu hỏi xác nhận, giữ nguyên nội dung cốt lõi: 你想吃什么就吃什么。

Bài tập 03: Chuyển câu sau thành câu hỏi xác nhận, giữ nguyên nội dung cốt lõi: 哪儿方便我们就去哪儿。

Bài tập 04: Chuyển câu sau thành câu hỏi xác nhận, giữ nguyên nội dung cốt lõi: 哪个颜色好看就买哪个。

Bài tập 05: Chuyển câu sau thành câu hỏi xác nhận, giữ nguyên nội dung cốt lõi: 你想怎么做就怎么做。

Bài tập 06: Viết ít nhất năm kết hợp từ thường dùng có liên quan tới trọng điểm, mỗi cụm có nghĩa tiếng Việt và tiếng Anh.

Bài tập 07: Tự đặt ba câu trong tình huống lớp học, công việc và đời sống; nêu rõ thành phần cú pháp trọng tâm.

Bài tập 08: Giải thích sự khác nhau giữa trọng điểm của bài với kết cấu dễ nhầm ở mục 18.

Bài tập 09: Chọn một câu trong mục 26, viết lại thành câu kể trực tiếp có lời dẫn và dịch đủ bốn ngôn ngữ.

Bài tập 10: Ghi âm tự đọc mười câu, kiểm tra thanh điệu, nhịp câu và sự trôi chảy.

Bài tập 11: Tóm tắt một trong năm đoạn đọc bằng hai câu tiếng Trung mới, tránh chép nguyên văn.

Bài tập 12: Đóng vai hai người trong hội thoại ở mục 27, thay bối cảnh để vẫn sử dụng đúng trọng điểm.

31. Đáp án kèm giải thích và tiêu chí đánh giá

Đáp án 01: 谁想参加谁就报名吗？
Pinyin: shéi xiǎng cān jiā shéi jiù bào míng ma?
Dịch Việt: Có đúng là ai muốn tham gia thì đăng ký không?
English: Is it true that whoever wants to participate can sign up?

Giải thích: giữ nguyên nội dung mệnh đề, chuyển mục đích nói sang yêu cầu xác nhận; trong câu gốc vốn đã có dấu hỏi, thêm 请问 để tăng tính lịch sự thay vì thêm 吗 vô điều kiện.

Đáp án 02: 你想吃什么就吃什么吗？
Pinyin: nǐ xiǎng chī shén me jiù chī shén me ma?
Dịch Việt: Có đúng là bạn muốn ăn gì thì ăn nấy không?
English: Is it true that eat whatever you want?

Giải thích: giữ nguyên nội dung mệnh đề, chuyển mục đích nói sang yêu cầu xác nhận; trong câu gốc vốn đã có dấu hỏi, thêm 请问 để tăng tính lịch sự thay vì thêm 吗 vô điều kiện.

Đáp án 03: 哪儿方便我们就去哪儿吗？
Pinyin: nǎr fāng biàn wǒ men jiù qù nǎr ma?
Dịch Việt: Có đúng là chỗ nào tiện chúng ta đi chỗ đó không?
English: Is it true that we will go wherever is convenient?

Giải thích: giữ nguyên nội dung mệnh đề, chuyển mục đích nói sang yêu cầu xác nhận; trong câu gốc vốn đã có dấu hỏi, thêm 请问 để tăng tính lịch sự thay vì thêm 吗 vô điều kiện.

Đáp án 04: 哪个颜色好看就买哪个吗？
Pinyin: nǎ ge yán sè hǎo kàn jiù mǎi nǎ ge ma?
Dịch Việt: Có đúng là màu nào đẹp thì mua màu đó không?
English: Is it true that buy whichever color looks good?

Giải thích: giữ nguyên nội dung mệnh đề, chuyển mục đích nói sang yêu cầu xác nhận; trong câu gốc vốn đã có dấu hỏi, thêm 请问 để tăng tính lịch sự thay vì thêm 吗 vô điều kiện.

Đáp án 05: 你想怎么做就怎么做吗？
Pinyin: nǐ xiǎng zěn me zuò jiù zěn me zuò ma?
Dịch Việt: Có đúng là bạn muốn làm thế nào thì làm thế ấy không?
English: Is it true that do it however you want?

Giải thích: giữ nguyên nội dung mệnh đề, chuyển mục đích nói sang yêu cầu xác nhận; trong câu gốc vốn đã có dấu hỏi, thêm 请问 để tăng tính lịch sự thay vì thêm 吗 vô điều kiện.

Đáp án 06: tham khảo mười cụm từ tại mục 13; một đáp án được tính đúng nếu giữ nguyên ý nghĩa và cách kết hợp tự nhiên.

Đáp án 07: chấp nhận đáp án tự tạo, nhưng phải đúng trật tự và ngữ nghĩa; sử dụng mẫu trong mục 23 làm thang đối chiếu.

Đáp án 08: nhận xét chuẩn – Không lẫn với câu hỏi gồm hai từ nghi vấn riêng; trong 谁想去谁就去, cả hai 谁 đồng quy chiếu, không phải hỏi tên người. Có thể thêm 就 để làm rõ quan hệ điều kiện–kết quả; không tùy tiện đảo hai vế.

Đáp án 09: đối chiếu ví dụ 21–30; câu dẫn cần có người nói rõ, dấu câu và bản dịch phù hợp.

Đáp án 10: chấm phát âm theo thanh điệu, âm đầu/vần cuối và mức độ đọc trôi chảy; câu nào sai phải đọc lại tối thiểu ba lần.

Đáp án 11: nội dung mới cần giữ đúng trọng điểm ngữ pháp, có chủ ngữ/vị ngữ rõ ràng; không đánh giá chỉ theo việc thay một từ đồng nghĩa.

Đáp án 12: cả hai người phải dùng lời xưng hô phù hợp và vận dụng đúng cấu trúc. Đánh giá nội dung, ngữ pháp, phát âm và tính tự nhiên của hội thoại.

32. Tổng hợp trọng điểm bắt buộc ghi nhớ

Kiến thức bắt buộc 01: nhận biết 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 có nghĩa đại từ nghi vấn lặp để chỉ tùy ý đối tượng.

Kiến thức bắt buộc 02: gọi đúng nhóm ngữ pháp 词类·代词·疑问代词·非疑问用法.

Kiến thức bắt buộc 03: thuộc các công thức chính tại mục 12 và 10 kết hợp từ chủ lực tại mục 13.

Kiến thức bắt buộc 04: phân biệt điều kiện sử dụng – Không lẫn với câu hỏi gồm hai từ nghi vấn riêng; trong 谁想去谁就去, cả hai 谁 đồng quy chiếu, không phải hỏi tên người. Có thể thêm 就 để làm rõ quan hệ điều kiện–kết quả; không tùy tiện đảo hai vế.

Kiến thức bắt buộc 05: tự kể hai tình huống thực tế không cần nhìn bài mẫu.

33. Ghi nhớ theo liên tưởng và mạng lưới logic

Liên tưởng theo chuỗi: chữ Hán và thanh điệu → nghĩa cốt lõi → công thức kết hợp → ví dụ ngắn → tình huống thực tế → lỗi điển hình.

Móc ghi nhớ trọng tâm: 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词 = đại từ nghi vấn lặp để chỉ tùy ý đối tượng. Gắn móc này với các cụm: 谁想去谁就去, 想吃什么就吃什么, 哪儿方便去哪儿, 怎么方便怎么做, 哪个合适选哪个.
Học hai chiều: nhìn chữ Hán phát âm/diễn giải nghĩa; nhìn nghĩa Việt hoặc English tạo câu Hán mới. Sau đó tự kiểm tra lại không có tài liệu trước mắt.

34. Phương pháp ôn tập và chuyển sang sử dụng chủ động

Ngay sau khi học: đọc to 10 câu nền; đặt 5 câu nghi vấn; tự đóng 4 lượt thoại không nhìn bản mẫu.

Sau một ngày: ghi nhớ 10 cụm từ theo khối và giải thích ngữ pháp từng câu; đọc lại đoạn văn số 1–2.

Sau ba ngày: chuyển ngữ ngược Việt/Anh → Trung; ghi âm hội thoại hai người; sửa lỗi bằng tiêu chí mục 31.

Sau bảy ngày: tự viết đoạn văn 120–180 chữ Hán, tích hợp trọng điểm với kiến thức HSK 1–2 đã học.

Sau mười bốn ngày: kiểm tra tích lũy, đối chiếu với trọng điểm mới và diễn đạt tự do trong tình huống kinh doanh, lớp học, du lịch hoặc đời sống.

Kết quả cần đạt: nhận biết đúng, nói và viết được câu tự nhiên có 疑问代词任指②：疑问代词+疑问代词, phân biệt các lỗi thường gặp và tự sửa được câu sai.