ChineMaster EDU – Chương trình ngữ pháp HSK 5 – Trung / Pinyin / Việt / Anh
Số thứ tự giáo trình xuyên suốt: 659. Cấp độ: HSK 5.
01. Kiến thức toàn diện về trọng điểm ngữ pháp HSK 5: 格外
格外 cho thấy một mức độ nổi bật so với bình thường hoặc các đối tượng khác, như 格外安静、格外重要、格外小心. Điểm quan trọng là sự khác biệt so với mốc thông thường, không chỉ nói “rất”.
Bài giảng có thể bạn đang quan tâm
格外 nêu mức độ nổi bật so với hoàn cảnh bình thường, rất phù hợp với tình huống đặc biệt: 格外寒冷、格外重视、格外珍惜. Khác với 非常, nó thường gợi một chuẩn so sánh theo ngày, hoàn cảnh, cảm xúc hoặc kỳ vọng. Khi giảng, yêu cầu học viên xác định “so với lúc nào/điều gì” mà mức độ trở nên khác thường.
特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
今年冬天的天气格外寒冷。
Jīn nián dōng tiān de tiān qì géwài hán lěng.
Mùa đông năm nay lạnh khác thường.
This winter has been unusually cold.
02. Định nghĩa, hệ thống nghĩa và nhiệm vụ giao tiếp
Trọng điểm: 格外. Nghĩa cốt lõi: đặc biệt, hơn mức bình thường trong hoàn cảnh so sánh ngầm.
格外 cho thấy một mức độ nổi bật so với bình thường hoặc các đối tượng khác, như 格外安静、格外重要、格外小心. Điểm quan trọng là sự khác biệt so với mốc thông thường, không chỉ nói “rất”.
Đây là nhóm phó từ mức độ; mục tiêu trước hết là nhận diện đúng chức năng và dùng được trong ít nhất ba bối cảnh độc lập: học tập, công việc và đời sống.
03. Đối chiếu nghĩa Trung – Việt – Anh
Tiếng Trung: 格外.
Tiếng Việt: đặc biệt, hơn mức bình thường trong hoàn cảnh so sánh ngầm.
Tiếng Anh: especially; exceptionally.
Khi dịch, cần chuyển cả quan hệ ngữ pháp, mức độ và sắc thái; không lấy một từ tiếng Anh hoặc tiếng Việt để thay cho mọi ngữ cảnh.
考试前一天，大家格外认真。
Kǎo shì qián yī tiān, dàjiā géwài rèn zhēn.
Một ngày trước kỳ thi, mọi người đặc biệt nghiêm túc.
Everyone is especially focused the day before the exam.
04. Pinyin, thanh điệu, ngắt nhịp và âm Hán Việt
Cách đọc trọng tâm trong bài: géwài.
Chữ gợi liên tưởng Hán Việt: cách.
Luyện phát âm theo cụm và câu hoàn chỉnh; riêng chữ đa âm phải xác định theo chức năng của từ trong câu. Đọc các ví dụ ở mục 26 và đối chiếu dấu thanh theo từng âm tiết.
这个细节格外重要。
Zhè gè xì jié géwài zhòng yào.
Chi tiết này đặc biệt quan trọng.
This detail is especially important.
05. Giản thể, phồn thể và những hình thức dễ nhận nhầm
Giản thể: 格外.
Chữ viết phồn thể tương ứng trong nội dung trọng tâm: 格外.
Những tổ hợp và biến thể cần xem trong từ vựng dưới đây có thể chứa chữ khác dạng; không tự động coi những cách viết đồng âm là đồng nghĩa.
Chú ý khác biệt chức năng: 特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
06. Bộ thủ, cấu tạo chữ Hán và giá trị ghi nhớ
Bộ thủ nhận diện đối với chữ gốc trọng tâm: 木.
Bộ thủ giúp nhận diện, liên tưởng và tìm chữ; nó không tự động quyết định nghĩa của cả cụm ngữ pháp. Khi là kết cấu nhiều chữ, học riêng từng thành phần rồi trở lại nghĩa toàn khối.
Mẹo: liên hệ 格外 với các từ ghép trong mục 14 và kiểm tra xem bộ thủ có thực sự giúp giải thích nghĩa hay chỉ là dấu hiệu nhận mặt chữ.
07. Từ nguyên và giới hạn của cách suy luận qua chữ Hán
Ý nghĩa sử dụng hiện đại của 格外 cần được ưu tiên hơn suy đoán từ hình dạng chữ.
格外 cho thấy một mức độ nổi bật so với bình thường hoặc các đối tượng khác, như 格外安静、格外重要、格外小心. Điểm quan trọng là sự khác biệt so với mốc thông thường, không chỉ nói “rất”.
Trong phần giảng, có thể dùng hình dạng chữ như mẹo nhớ nhưng không biến một liên tưởng sư phạm thành kết luận từ nguyên chưa được xác minh.
08. Cấu tạo từ và phân tích thành tố
Loại cấu trúc: phó từ mức độ.
Ý nghĩa làm việc: đặc biệt, hơn mức bình thường trong hoàn cảnh so sánh ngầm.
Khi phân tích ngữ pháp phải xác định yếu tố nào mang nghĩa từ vựng, yếu tố nào thể hiện quan hệ hoặc phạm vi. Không thay thế 格外 một cách cơ học: phải kiểm tra đối tượng kết hợp, phạm vi ý nghĩa và đặc điểm của câu.
09. Từ loại và chức năng cú pháp
Phân loại theo đề cương: phó từ mức độ.
Trong câu, hãy đánh dấu vị trí xuất hiện của 格外, thành phần bị chi phối, khả năng đứng cùng 的、了、得 hoặc lượng từ, nếu có.
Đối chiếu mỗi ví dụ bằng ba câu hỏi: Nó bổ nghĩa cho gì? Có thể lược không? Lược thì nghĩa và sắc thái đổi thế nào?
10. Đặc điểm ngữ pháp chuyên sâu – bản chất, cú pháp, nghĩa và giới hạn
格外 nêu mức độ nổi bật so với hoàn cảnh bình thường, rất phù hợp với tình huống đặc biệt: 格外寒冷、格外重视、格外珍惜. Khác với 非常, nó thường gợi một chuẩn so sánh theo ngày, hoàn cảnh, cảm xúc hoặc kỳ vọng. Khi giảng, yêu cầu học viên xác định “so với lúc nào/điều gì” mà mức độ trở nên khác thường.
Điểm 1 – Đối tượng và phạm vi: 格外 cho thấy một mức độ nổi bật so với bình thường hoặc các đối tượng khác, như 格外安静、格外重要、格外小心. Điểm quan trọng là sự khác biệt so với mốc thông thường, không chỉ nói “rất”.
Điểm 2 – Cách kết hợp và ngữ cảnh: 特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
Điểm 3 – Những điều kiện không thể bỏ qua: Xác định đúng vị trí trong câu, loại danh từ hoặc vị ngữ bị chi phối và thái độ người nói. Không sao chép khuôn câu khi đổi sang một từ loại khác.
Điểm 4 – Đối chiếu trên tình huống: 今天的教室格外安静。
Jīn tiān de jiàoshì géwài ān jìng.
Hôm nay phòng học yên tĩnh lạ thường.
The classroom is unusually quiet today.
Điểm 5 – Biến đổi câu và lựa chọn phương án: 今年冬天的天气格外寒冷。
Jīn nián dōng tiān de tiān qì géwài hán lěng.
Mùa đông năm nay lạnh khác thường.
This winter has been unusually cold.
Câu hỏi thảo luận nâng cao: Nội dung nào là thông tin ngữ pháp bắt buộc, phần nào chỉ do ngữ cảnh quy định? Nếu thay từ đang học bằng một cấu trúc gần nghĩa, câu có còn tự nhiên và giữ đúng thái độ của người nói không?
11. Các cách dùng chi tiết – phân tích theo bối cảnh học thuật và giao tiếp
Cách dùng A – nhận diện trong một tình huống cụ thể. Đầu tiên phân tích chủ thể, vai trò của từ trọng điểm, thông tin được thêm vào và quan hệ giữa các thành phần.
考试前一天，大家格外认真。
Kǎo shì qián yī tiān, dàjiā géwài rèn zhēn.
Một ngày trước kỳ thi, mọi người đặc biệt nghiêm túc.
Everyone is especially focused the day before the exam.
Cách dùng B – văn viết và thông báo. Nếu một từ mang sắc thái trang trọng, phải giữ đúng đối tượng và phạm vi sử dụng; nếu là lượng từ, hãy mô tả đơn vị được đếm.
这次演讲的内容格外重要。
Zhè cì yǎn jiǎng de nèi róng géwài zhòng yào.
Nội dung bài phát biểu lần này đặc biệt quan trọng.
The content of this speech is especially important.
Cách dùng C – trao đổi hằng ngày. Xem xét cách người nói đánh giá, phản ứng hoặc thông báo thông tin, tránh lối dịch từng chữ từ tiếng Việt.
因为准备充分，今天她格外有信心。
Yīn wèi zhǔnbèi chōng fēn, jīn tiān tā géwài yǒu xìn xīn.
Vì chuẩn bị kỹ, hôm nay cô ấy đặc biệt tự tin.
Because she prepared well, she feels especially confident today.
Cách dùng D – chuỗi sự kiện. Khi tình huống thay đổi, kiểm tra liệu cấu trúc còn phù hợp và có tạo được quan hệ nghĩa rõ ràng hay không.
丁垂杨提醒大家格外注意保暖和道路安全。
Dīng Chuí Yáng tí xǐng dàjiā géwài zhù yì bǎo nuǎn hé dào lù ānquán.
Đinh Thùy Dương nhắc mọi người đặc biệt giữ ấm và chú ý đường đi.
Dinh Thuy Duong urged everyone to take extra care with warmth and road safety.
Tiêu chí phân biệt cốt lõi: 特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
12. Công thức câu và biến thể – kèm ví dụ, điều kiện dùng
Công thức 01: 1. 主语 + 格外 + 形容词
Ví dụ triển khai:
今天的教室格外安静。
Jīn tiān de jiàoshì géwài ān jìng.
Hôm nay phòng học yên tĩnh lạ thường.
The classroom is unusually quiet today.
Công thức 02: 2. 在 + 特殊情况 + ，格外 + 动词/形容词
Ví dụ triển khai:
考试前一天，大家格外认真。
Kǎo shì qián yī tiān, dàjiā géwài rèn zhēn.
Một ngày trước kỳ thi, mọi người đặc biệt nghiêm túc.
Everyone is especially focused the day before the exam.
Công thức 03: 3. 格外 + 重视/珍惜/注意 + 宾语
Ví dụ triển khai:
这个细节格外重要。
Zhè gè xì jié géwài zhòng yào.
Chi tiết này đặc biệt quan trọng.
This detail is especially important.
Công thức 04: 主语 + 格外 + 形容词 — vị trí cơ bản khi phù hợp.
Ví dụ triển khai:
雨天开车要格外小心。
Yǔ tiān kāi chē yào géwài xiǎo xīn.
Lái xe ngày mưa phải đặc biệt cẩn thận.
You must be extra careful when driving in the rain.
Công thức 05: 时间/条件 + ，主语 + 格外 + 形容词 — có mốc đánh giá.
Ví dụ triển khai:
听到这个消息，她格外高兴。
Tīng dào zhè gè xiāo xī, tā géwài gāo xìng.
Nghe tin ấy, cô ấy vui hơn thường lệ.
She was exceptionally happy to hear the news.
Công thức 06: 名词 + 格外 + 动词性短语 — xem điều kiện kết hợp.
Ví dụ triển khai:
老师格外重视学生的发音。
Lǎoshī géwài zhòng shì xuésheng de fā yīn.
Thầy đặc biệt coi trọng phát âm của học viên.
The teacher pays special attention to students’ pronunciation.
Công thức 07: 与 + 对象 + 相比，主语 + 格外 + 形容词 — bối cảnh so sánh.
Ví dụ triển khai:
今年冬天的天气格外寒冷。
Jīn nián dōng tiān de tiān qì géwài hán lěng.
Mùa đông năm nay lạnh khác thường.
This winter has been unusually cold.
Công thức 08: 不/没 + 格外 + 形容词 — chỉ chọn khi có nghĩa và trật tự tự nhiên.
Bạn có thể tìm hiểu thêm về diễn đàn ngữ pháp tiếng Trung HSK 5.
Ví dụ triển khai:
母亲节那天，她格外想念家人。
Mǔ qīn jié nà tiān, tā géwài xiǎng niàn jiā rén.
Vào Ngày của Mẹ, cô ấy nhớ gia đình đặc biệt nhiều.
On Mother’s Day she misses her family especially deeply.
Bài kiểm chứng công thức: 格外 nêu mức độ nổi bật so với hoàn cảnh bình thường, rất phù hợp với tình huống đặc biệt: 格外寒冷、格外重视、格外珍惜. Khác với 非常, nó thường gợi một chuẩn so sánh theo ngày, hoàn cảnh, cảm xúc hoặc kỳ vọng. Khi giảng, yêu cầu học viên xác định “so với lúc nào/điều gì” mà mức độ trở nên khác thường.
Đối với trường hợp chỉ có 5–8 công thức thật sự khác nhau, tuyệt đối không tạo ra hàng chục “quy tắc ngữ pháp” giả. Thay vào đó, khai thác các tình huống và chức năng bổ nghĩa thực tế.
13. Khả năng kết hợp và những cụm từ phải học nguyên khối
格外重要 – đặc biệt quan trọng – especially important
格外安静 – yên tĩnh lạ thường – exceptionally quiet
格外小心 – cẩn thận đặc biệt – extra careful
格外珍惜 – trân trọng hơn – cherish especially
格外清楚 – đặc biệt rõ – exceptionally clear
格外努力 – nỗ lực hơn thường lệ – work extra hard
Lưu ý lựa chọn: Không thay thế 格外 một cách cơ học: phải kiểm tra đối tượng kết hợp, phạm vi ý nghĩa và đặc điểm của câu.
14. Họ từ, từ ghép và mạng lưới từ vựng Trung–Anh–Việt
01. 格外重要 – Géwài zhòng yào – đặc biệt quan trọng – especially important
02. 格外安静 – Géwài ān jìng – yên tĩnh lạ thường – exceptionally quiet
03. 格外小心 – Géwài xiǎo xīn – cẩn thận đặc biệt – extra careful
04. 格外珍惜 – Géwài zhēn xī – trân trọng hơn – cherish especially
05. 格外清楚 – Géwài qīng chǔ – đặc biệt rõ – exceptionally clear
06. 格外努力 – Géwài nǔ lì – nỗ lực hơn thường lệ – work extra hard
Vẽ sơ đồ ba nhánh: hình thức chữ Hán; chức năng ngữ pháp; ngữ cảnh thực tế. Chỉ nối các từ khi thật sự có quan hệ nghĩa hoặc cấu tạo.
15. Mạng từ vựng gắn với bộ thủ
Chữ gốc cần phân tích khi dạy viết: 格外; bộ nhận diện: 木.
Liên hệ chữ gốc với 格外重要 và 格外安静; đọc cả cụm để tránh bỏ sót thanh nhẹ, biến thanh hoặc từ đa âm.
Không suy rộng rằng tất cả từ có cùng bộ thủ đều đồng nghĩa. Với chữ đa âm hoặc chữ đã giản hóa, hướng dẫn người học kiểm tra từ ghép hoàn chỉnh.
16. Mở rộng từ chữ Hán gốc và ứng dụng từ vựng
格外重要 – đặc biệt quan trọng – especially important.
格外安静 – yên tĩnh lạ thường – exceptionally quiet.
格外小心 – cẩn thận đặc biệt – extra careful.
格外珍惜 – trân trọng hơn – cherish especially.
格外清楚 – đặc biệt rõ – exceptionally clear.
格外努力 – nỗ lực hơn thường lệ – work extra hard.
Chọn ba cụm cùng nhóm nghĩa, ba cụm khác chức năng và một cụm dễ nhầm để luyện viết một đoạn giới thiệu có mục đích giao tiếp rõ ràng.
17. Đồng nghĩa, gần nghĩa, đối nghĩa và quan hệ ngữ nghĩa
特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
Quan hệ đối nghĩa không phải lúc nào cũng tồn tại ở cấp độ một từ: một lượng từ chỉ nhóm hoặc hình dạng không nhất thiết có “từ trái nghĩa”. Trong trường hợp đó, so sánh hai lựa chọn không tương thích sẽ chính xác hơn.
Khi so sánh cần ghi rõ ba tiêu chí: phạm vi kết hợp, mức độ hoặc sắc thái, và phong cách nói–viết.
18. Phân biệt cấu trúc và cách thay thế – có ví dụ đối chiếu
特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
格外 nêu mức độ nổi bật so với hoàn cảnh bình thường, rất phù hợp với tình huống đặc biệt: 格外寒冷、格外重视、格外珍惜. Khác với 非常, nó thường gợi một chuẩn so sánh theo ngày, hoàn cảnh, cảm xúc hoặc kỳ vọng. Khi giảng, yêu cầu học viên xác định “so với lúc nào/điều gì” mà mức độ trở nên khác thường.
Cặp thứ nhất – đọc nghĩa theo đối tượng và phạm vi trong ví dụ:
这个细节格外重要。
Zhè gè xì jié géwài zhòng yào.
Chi tiết này đặc biệt quan trọng.
This detail is especially important.
Cặp thứ hai – đọc sắc thái và lựa chọn diễn đạt trong ngữ cảnh:
来到陌生城市，他格外注意交通安全。
Lái dào mò shēng chéng shì, tā géwài zhù yì jiāo tōng ānquán.
Đến thành phố lạ, anh ấy đặc biệt chú ý an toàn giao thông.
In an unfamiliar city, he pays extra attention to road safety.
Giáo viên yêu cầu học viên nêu một trường hợp có thể thay thế và một trường hợp không thể thay thế, có giải thích chứ không chỉ chọn đáp án.
19. Sắc thái ngữ nghĩa và biểu cảm
格外 cho thấy một mức độ nổi bật so với bình thường hoặc các đối tượng khác, như 格外安静、格外重要、格外小心. Điểm quan trọng là sự khác biệt so với mốc thông thường, không chỉ nói “rất”.
Sắc thái phải được suy ra từ bối cảnh cụ thể. Cùng một kết cấu có thể mang cảm xúc mạnh trong câu cảm thán nhưng trung tính trong một thông báo hoặc tường thuật.
Luyện đọc câu mẫu ở tốc độ tự nhiên, đặt trọng âm thông tin đúng vị trí.
20. Phong cách, tần suất và phạm vi sử dụng
Phạm vi: phó từ mức độ.
特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
Trong thuyết trình và email công việc, tránh những cách diễn đạt quá khẩu ngữ. Trong hội thoại đời thường, tránh lạm dụng cấu trúc quá trang trọng nếu có cách nói tự nhiên hơn.
21. Khẩu ngữ, văn viết, nghề nghiệp và bối cảnh học thuật
Bối cảnh lớp học: 今天的教室格外安静。
Bối cảnh thực hành: 这个细节格外重要。
Bài luyện: viết lại một câu sao cho phù hợp email công việc, rồi diễn đạt cùng nội dung thành lời nói giữa hai người quen. Giải thích điều gì đổi về phong cách.
22. Cụm cố định, quán ngữ và biểu thức quen dùng
格外重要 – đặc biệt quan trọng – especially important
格外安静 – yên tĩnh lạ thường – exceptionally quiet
格外小心 – cẩn thận đặc biệt – extra careful
格外珍惜 – trân trọng hơn – cherish especially
格外清楚 – đặc biệt rõ – exceptionally clear
格外努力 – nỗ lực hơn thường lệ – work extra hard
Không coi mọi chuỗi chữ Hán thông thường là thành ngữ. Chỉ ghi nhớ dưới dạng khối những kết hợp đã được dùng tự nhiên trong ví dụ.
23. Hệ thống 18 mẫu câu độc lập – phân loại theo nhu cầu diễn đạt
Mẫu 01 – Nền tảng và nhận diện
今天的教室格外安静。
Jīn tiān de jiàoshì géwài ān jìng.
Hôm nay phòng học yên tĩnh lạ thường.
The classroom is unusually quiet today.
Mẫu 02 – Nền tảng và nhận diện
考试前一天，大家格外认真。
Kǎo shì qián yī tiān, dàjiā géwài rèn zhēn.
Một ngày trước kỳ thi, mọi người đặc biệt nghiêm túc.
Everyone is especially focused the day before the exam.
Mẫu 03 – Nền tảng và nhận diện
这个细节格外重要。
Zhè gè xì jié géwài zhòng yào.
Chi tiết này đặc biệt quan trọng.
This detail is especially important.
Mẫu 04 – Nền tảng và nhận diện
雨天开车要格外小心。
Yǔ tiān kāi chē yào géwài xiǎo xīn.
Lái xe ngày mưa phải đặc biệt cẩn thận.
You must be extra careful when driving in the rain.
Mẫu 05 – Nền tảng và nhận diện
听到这个消息，她格外高兴。
Tīng dào zhè gè xiāo xī, tā géwài gāo xìng.
Nghe tin ấy, cô ấy vui hơn thường lệ.
She was exceptionally happy to hear the news.
Mẫu 06 – Giao tiếp và sinh hoạt
老师格外重视学生的发音。
Lǎoshī géwài zhòng shì xuésheng de fā yīn.
Thầy đặc biệt coi trọng phát âm của học viên.
The teacher pays special attention to students’ pronunciation.
Mẫu 07 – Giao tiếp và sinh hoạt
今年冬天的天气格外寒冷。
Jīn nián dōng tiān de tiān qì géwài hán lěng.
Mùa đông năm nay lạnh khác thường.
This winter has been unusually cold.
Mẫu 08 – Giao tiếp và sinh hoạt
母亲节那天，她格外想念家人。
Mǔ qīn jié nà tiān, tā géwài xiǎng niàn jiā rén.
Vào Ngày của Mẹ, cô ấy nhớ gia đình đặc biệt nhiều.
On Mother’s Day she misses her family especially deeply.
Mẫu 09 – Giao tiếp và sinh hoạt
这次演讲的内容格外重要。
Zhè cì yǎn jiǎng de nèi róng géwài zhòng yào.
Nội dung bài phát biểu lần này đặc biệt quan trọng.
The content of this speech is especially important.
Mẫu 10 – Giao tiếp và sinh hoạt
来到陌生城市，他格外注意交通安全。
Lái dào mò shēng chéng shì, tā géwài zhù yì jiāo tōng ānquán.
Đến thành phố lạ, anh ấy đặc biệt chú ý an toàn giao thông.
In an unfamiliar city, he pays extra attention to road safety.
Mẫu 11 – Giao tiếp và sinh hoạt
因为准备充分，今天她格外有信心。
Yīn wèi zhǔnbèi chōng fēn, jīn tiān tā géwài yǒu xìn xīn.
Vì chuẩn bị kỹ, hôm nay cô ấy đặc biệt tự tin.
Because she prepared well, she feels especially confident today.
Mẫu 12 – Thông báo và công việc
病人恢复期间需要格外细心的照顾。
Bìng rén huī fù qī jiān xū yào géwài xì xīn de zhào gù.
Bệnh nhân hồi phục cần sự chăm sóc đặc biệt chu đáo.
Patients need especially careful care while recovering.
Mẫu 13 – Thông báo và công việc
山区学校的冬季活动遇到了格外寒冷的天气。
Shān qū xuéxiào de dōng jì huódòng yù dào le géwài hán lěng de tiān qì.
Hoạt động mùa đông ở trường miền núi gặp thời tiết lạnh đặc biệt.
A mountain school’s winter event faced exceptionally cold weather.
Mẫu 14 – Thông báo và công việc
孩子们格外期待这次交流，却担心不能出门。
Hái zǐ men géwài qī dài zhè cì jiāo liú, què dān xīn bù néng chū mén.
Trẻ em đặc biệt mong buổi giao lưu nhưng lo không ra ngoài được.
The children were especially excited about the exchange but worried about going outside.
Mẫu 15 – Thông báo và công việc
丁垂杨提醒大家格外注意保暖和道路安全。
Dīng Chuí Yáng tí xǐng dàjiā géwài zhù yì bǎo nuǎn hé dào lù ānquán.
Đinh Thùy Dương nhắc mọi người đặc biệt giữ ấm và chú ý đường đi.
Dinh Thuy Duong urged everyone to take extra care with warmth and road safety.
Mẫu 16 – Thông báo và công việc
志愿者把活动移进教室，准备了热茶。
Zhìyuànzhě bǎ huódòng yí jìn jiàoshì, zhǔnbèi le rè chá.
Tình nguyện viên chuyển hoạt động vào lớp, chuẩn bị trà nóng.
Volunteers moved the event indoors and prepared hot tea.
Mẫu 17 – Thông báo và công việc
孩子们在教室里听故事，气氛格外温暖。
Hái zǐ men zài jiàoshì lǐ tīng gù shì, qì fēn géwài wēn nuǎn.
Trẻ em nghe kể chuyện trong lớp, không khí ấm áp đặc biệt.
The children listened to stories in the classroom, creating an especially warm atmosphere.
Mẫu 18 – Sự cố, diễn biến và giải pháp
离开时，大家格外珍惜这次难得的相聚。
Lí kāi shí, dàjiā géwài zhēn xī zhè cì nán dé de xiāng jù.
Khi ra về, mọi người càng trân trọng cuộc gặp hiếm có.
As they left, everyone especially cherished their rare time together.
24. Đối chiếu Trung – Pinyin – Việt – Anh, giải thích lựa chọn dịch
Các bản dịch phải giữ quan hệ cú pháp và sắc thái, không ép bản dịch có cùng số từ hay cùng thứ tự với tiếng Trung.
老师格外重视学生的发音。
Lǎoshī géwài zhòng shì xuésheng de fā yīn.
Thầy đặc biệt coi trọng phát âm của học viên.
The teacher pays special attention to students’ pronunciation.
病人恢复期间需要格外细心的照顾。
Bìng rén huī fù qī jiān xū yào géwài xì xīn de zhào gù.
Bệnh nhân hồi phục cần sự chăm sóc đặc biệt chu đáo.
Patients need especially careful care while recovering.
孩子们在教室里听故事，气氛格外温暖。
Hái zǐ men zài jiàoshì lǐ tīng gù shì, qì fēn géwài wēn nuǎn.
Trẻ em nghe kể chuyện trong lớp, không khí ấm áp đặc biệt.
The children listened to stories in the classroom, creating an especially warm atmosphere.
Trong các tình huống trên, chú ý nội dung chức năng: đặc biệt, hơn mức bình thường trong hoàn cảnh so sánh ngầm. Khi dịch sang tiếng Việt cần xác định rõ chủ thể, phạm vi, thời gian và thái độ của người nói.
25. Lỗi học viên thường mắc và hướng dẫn sửa
Lỗi 1: Chọn sai đối tượng kết hợp hoặc nhầm chức năng của 格外.
Hướng sửa: Không thay thế 格外 một cách cơ học: phải kiểm tra đối tượng kết hợp, phạm vi ý nghĩa và đặc điểm của câu.
Lỗi 2: Coi 格外 và cách nói gần nghĩa có thể thay nhau trong mọi câu.
Hướng sửa: 特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
Lỗi 3: Dịch từng chữ rồi bỏ qua sắc thái thời gian, mức độ hoặc hình dạng đối tượng. Hướng sửa: so sánh bốn dòng của các ví dụ, nêu rõ thông tin người nói muốn nhấn.
26. 30 ví dụ ứng dụng bốn ngôn ngữ – tình huống và chuỗi sự kiện
Ví dụ 1:
今天的教室格外安静。
Jīn tiān de jiàoshì géwài ān jìng.
Hôm nay phòng học yên tĩnh lạ thường.
The classroom is unusually quiet today.
Ví dụ 2:
考试前一天，大家格外认真。
Kǎo shì qián yī tiān, dàjiā géwài rèn zhēn.
Một ngày trước kỳ thi, mọi người đặc biệt nghiêm túc.
Everyone is especially focused the day before the exam.
Ví dụ 3:
这个细节格外重要。
Zhè gè xì jié géwài zhòng yào.
Chi tiết này đặc biệt quan trọng.
This detail is especially important.
Ví dụ 4:
雨天开车要格外小心。
Yǔ tiān kāi chē yào géwài xiǎo xīn.
Lái xe ngày mưa phải đặc biệt cẩn thận.
You must be extra careful when driving in the rain.
Ví dụ 5:
听到这个消息，她格外高兴。
Tīng dào zhè gè xiāo xī, tā géwài gāo xìng.
Nghe tin ấy, cô ấy vui hơn thường lệ.
She was exceptionally happy to hear the news.
Ví dụ 6:
老师格外重视学生的发音。
Lǎoshī géwài zhòng shì xuésheng de fā yīn.
Thầy đặc biệt coi trọng phát âm của học viên.
The teacher pays special attention to students’ pronunciation.
Ví dụ 7:
今年冬天的天气格外寒冷。
Jīn nián dōng tiān de tiān qì géwài hán lěng.
Mùa đông năm nay lạnh khác thường.
This winter has been unusually cold.
Ví dụ 8:
母亲节那天，她格外想念家人。
Mǔ qīn jié nà tiān, tā géwài xiǎng niàn jiā rén.
Vào Ngày của Mẹ, cô ấy nhớ gia đình đặc biệt nhiều.
On Mother’s Day she misses her family especially deeply.
Ví dụ 9:
这次演讲的内容格外重要。
Zhè cì yǎn jiǎng de nèi róng géwài zhòng yào.
Nội dung bài phát biểu lần này đặc biệt quan trọng.
The content of this speech is especially important.
Ví dụ 10:
来到陌生城市，他格外注意交通安全。
Lái dào mò shēng chéng shì, tā géwài zhù yì jiāo tōng ānquán.
Đến thành phố lạ, anh ấy đặc biệt chú ý an toàn giao thông.
In an unfamiliar city, he pays extra attention to road safety.
Ví dụ 11:
因为准备充分，今天她格外有信心。
Yīn wèi zhǔnbèi chōng fēn, jīn tiān tā géwài yǒu xìn xīn.
Vì chuẩn bị kỹ, hôm nay cô ấy đặc biệt tự tin.
Because she prepared well, she feels especially confident today.
Ví dụ 12:
病人恢复期间需要格外细心的照顾。
Bìng rén huī fù qī jiān xū yào géwài xì xīn de zhào gù.
Bệnh nhân hồi phục cần sự chăm sóc đặc biệt chu đáo.
Patients need especially careful care while recovering.
Ví dụ 13:
山区学校的冬季活动遇到了格外寒冷的天气。
Shān qū xuéxiào de dōng jì huódòng yù dào le géwài hán lěng de tiān qì.
Hoạt động mùa đông ở trường miền núi gặp thời tiết lạnh đặc biệt.
A mountain school’s winter event faced exceptionally cold weather.
Ví dụ 14:
孩子们格外期待这次交流，却担心不能出门。
Hái zǐ men géwài qī dài zhè cì jiāo liú, què dān xīn bù néng chū mén.
Trẻ em đặc biệt mong buổi giao lưu nhưng lo không ra ngoài được.
The children were especially excited about the exchange but worried about going outside.
Ví dụ 15:
丁垂杨提醒大家格外注意保暖和道路安全。
Dīng Chuí Yáng tí xǐng dàjiā géwài zhù yì bǎo nuǎn hé dào lù ānquán.
Đinh Thùy Dương nhắc mọi người đặc biệt giữ ấm và chú ý đường đi.
Dinh Thuy Duong urged everyone to take extra care with warmth and road safety.
Ví dụ 16:
志愿者把活动移进教室，准备了热茶。
Zhìyuànzhě bǎ huódòng yí jìn jiàoshì, zhǔnbèi le rè chá.
Tình nguyện viên chuyển hoạt động vào lớp, chuẩn bị trà nóng.
Volunteers moved the event indoors and prepared hot tea.
Ví dụ 17:
孩子们在教室里听故事，气氛格外温暖。
Hái zǐ men zài jiàoshì lǐ tīng gù shì, qì fēn géwài wēn nuǎn.
Trẻ em nghe kể chuyện trong lớp, không khí ấm áp đặc biệt.
The children listened to stories in the classroom, creating an especially warm atmosphere.
Ví dụ 18:
离开时，大家格外珍惜这次难得的相聚。
Lí kāi shí, dàjiā géwài zhēn xī zhè cì nán dé de xiāng jù.
Khi ra về, mọi người càng trân trọng cuộc gặp hiếm có.
As they left, everyone especially cherished their rare time together.
Ví dụ 19:
山区学校的冬季活动遇到了格外寒冷的天气。 孩子们格外期待这次交流，却担心不能出门。
Shān qū xuéxiào de dōng jì huódòng yù dào le géwài hán lěng de tiān qì. hái zǐ men géwài qī dài zhè cì jiāo liú, què dān xīn bù néng chū mén.
Hoạt động mùa đông ở trường miền núi gặp thời tiết lạnh đặc biệt. Trẻ em đặc biệt mong buổi giao lưu nhưng lo không ra ngoài được.
A mountain school’s winter event faced exceptionally cold weather. The children were especially excited about the exchange but worried about going outside.
Ví dụ 20:
孩子们格外期待这次交流，却担心不能出门。 丁垂杨提醒大家格外注意保暖和道路安全。
Hái zǐ men géwài qī dài zhè cì jiāo liú, què dān xīn bù néng chū mén. Dīng Chuí Yáng tí xǐng dàjiā géwài zhù yì bǎo nuǎn hé dào lù ānquán.
Trẻ em đặc biệt mong buổi giao lưu nhưng lo không ra ngoài được. Đinh Thùy Dương nhắc mọi người đặc biệt giữ ấm và chú ý đường đi.
The children were especially excited about the exchange but worried about going outside. Dinh Thuy Duong urged everyone to take extra care with warmth and road safety.
Ví dụ 21:
丁垂杨提醒大家格外注意保暖和道路安全。 志愿者把活动移进教室，准备了热茶。
Dīng Chuí Yáng tí xǐng dàjiā géwài zhù yì bǎo nuǎn hé dào lù ānquán. zhìyuànzhě bǎ huódòng yí jìn jiàoshì, zhǔnbèi le rè chá.
Đinh Thùy Dương nhắc mọi người đặc biệt giữ ấm và chú ý đường đi. Tình nguyện viên chuyển hoạt động vào lớp, chuẩn bị trà nóng.
Dinh Thuy Duong urged everyone to take extra care with warmth and road safety. Volunteers moved the event indoors and prepared hot tea.
Ví dụ 22:
志愿者把活动移进教室，准备了热茶。 孩子们在教室里听故事，气氛格外温暖。
Zhìyuànzhě bǎ huódòng yí jìn jiàoshì, zhǔnbèi le rè chá. hái zǐ men zài jiàoshì lǐ tīng gù shì, qì fēn géwài wēn nuǎn.
Tình nguyện viên chuyển hoạt động vào lớp, chuẩn bị trà nóng. Trẻ em nghe kể chuyện trong lớp, không khí ấm áp đặc biệt.
Volunteers moved the event indoors and prepared hot tea. The children listened to stories in the classroom, creating an especially warm atmosphere.
Ví dụ 23:
孩子们在教室里听故事，气氛格外温暖。 离开时，大家格外珍惜这次难得的相聚。
Hái zǐ men zài jiàoshì lǐ tīng gù shì, qì fēn géwài wēn nuǎn. lí kāi shí, dàjiā géwài zhēn xī zhè cì nán dé de xiāng jù.
Trẻ em nghe kể chuyện trong lớp, không khí ấm áp đặc biệt. Khi ra về, mọi người càng trân trọng cuộc gặp hiếm có.
The children listened to stories in the classroom, creating an especially warm atmosphere. As they left, everyone especially cherished their rare time together.
Ví dụ 24:
山区学校的冬季活动遇到了格外寒冷的天气。 丁垂杨提醒大家格外注意保暖和道路安全。
Shān qū xuéxiào de dōng jì huódòng yù dào le géwài hán lěng de tiān qì. Dīng Chuí Yáng tí xǐng dàjiā géwài zhù yì bǎo nuǎn hé dào lù ānquán.
Hoạt động mùa đông ở trường miền núi gặp thời tiết lạnh đặc biệt. Đinh Thùy Dương nhắc mọi người đặc biệt giữ ấm và chú ý đường đi.
A mountain school’s winter event faced exceptionally cold weather. Dinh Thuy Duong urged everyone to take extra care with warmth and road safety.
Ví dụ 25:
孩子们格外期待这次交流，却担心不能出门。 志愿者把活动移进教室，准备了热茶。
Hái zǐ men géwài qī dài zhè cì jiāo liú, què dān xīn bù néng chū mén. zhìyuànzhě bǎ huódòng yí jìn jiàoshì, zhǔnbèi le rè chá.
Trẻ em đặc biệt mong buổi giao lưu nhưng lo không ra ngoài được. Tình nguyện viên chuyển hoạt động vào lớp, chuẩn bị trà nóng.
The children were especially excited about the exchange but worried about going outside. Volunteers moved the event indoors and prepared hot tea.
Ví dụ 26:
丁垂杨提醒大家格外注意保暖和道路安全。 孩子们在教室里听故事，气氛格外温暖。
Dīng Chuí Yáng tí xǐng dàjiā géwài zhù yì bǎo nuǎn hé dào lù ānquán. hái zǐ men zài jiàoshì lǐ tīng gù shì, qì fēn géwài wēn nuǎn.
Đinh Thùy Dương nhắc mọi người đặc biệt giữ ấm và chú ý đường đi. Trẻ em nghe kể chuyện trong lớp, không khí ấm áp đặc biệt.
Dinh Thuy Duong urged everyone to take extra care with warmth and road safety. The children listened to stories in the classroom, creating an especially warm atmosphere.
Ví dụ 27:
志愿者把活动移进教室，准备了热茶。 离开时，大家格外珍惜这次难得的相聚。
Zhìyuànzhě bǎ huódòng yí jìn jiàoshì, zhǔnbèi le rè chá. lí kāi shí, dàjiā géwài zhēn xī zhè cì nán dé de xiāng jù.
Tình nguyện viên chuyển hoạt động vào lớp, chuẩn bị trà nóng. Khi ra về, mọi người càng trân trọng cuộc gặp hiếm có.
Volunteers moved the event indoors and prepared hot tea. As they left, everyone especially cherished their rare time together.
Ví dụ 28:
山区学校的冬季活动遇到了格外寒冷的天气。 志愿者把活动移进教室，准备了热茶。
Shān qū xuéxiào de dōng jì huódòng yù dào le géwài hán lěng de tiān qì. zhìyuànzhě bǎ huódòng yí jìn jiàoshì, zhǔnbèi le rè chá.
Hoạt động mùa đông ở trường miền núi gặp thời tiết lạnh đặc biệt. Tình nguyện viên chuyển hoạt động vào lớp, chuẩn bị trà nóng.
A mountain school’s winter event faced exceptionally cold weather. Volunteers moved the event indoors and prepared hot tea.
Ví dụ 29:
孩子们格外期待这次交流，却担心不能出门。 孩子们在教室里听故事，气氛格外温暖。
Hái zǐ men géwài qī dài zhè cì jiāo liú, què dān xīn bù néng chū mén. hái zǐ men zài jiàoshì lǐ tīng gù shì, qì fēn géwài wēn nuǎn.
Trẻ em đặc biệt mong buổi giao lưu nhưng lo không ra ngoài được. Trẻ em nghe kể chuyện trong lớp, không khí ấm áp đặc biệt.
The children were especially excited about the exchange but worried about going outside. The children listened to stories in the classroom, creating an especially warm atmosphere.
Ví dụ 30:
山区学校的冬季活动遇到了格外寒冷的天气。 离开时，大家格外珍惜这次难得的相聚。
Shān qū xuéxiào de dōng jì huódòng yù dào le géwài hán lěng de tiān qì. lí kāi shí, dàjiā géwài zhēn xī zhè cì nán dé de xiāng jù.
Hoạt động mùa đông ở trường miền núi gặp thời tiết lạnh đặc biệt. Khi ra về, mọi người càng trân trọng cuộc gặp hiếm có.
A mountain school’s winter event faced exceptionally cold weather. As they left, everyone especially cherished their rare time together.
27. Hội thoại 36 lượt có cốt truyện – phát hiện vấn đề, phản biện, xử lý và kết thúc
丁垂杨：阮明武哥，现场突然出现安全问题，我们先确认人都没事吧。
Dīng Chuí Yáng: Ruǎn Míng Wǔ gē, xiàn chǎng tūrán chū xiàn ānquán wèntí, wǒmen xiān què rèn rén dōu méi shì ba.
Đinh Thùy Dương: Anh Nguyễn Minh Vũ, hiện trường có sự cố an toàn, mình xác nhận mọi người ổn trước nhé.
Dinh Thuy Duong: Nguyen Minh Vu, a safety issue has come up; let us check that everyone is safe first.
阮明武：先不要下结论。发生了什么？谁能把情况说明白？
Ruǎn Míng Wǔ: Xiān bú yào xià jié lùn. fā shēng le shénme? shéi néng bǎ qíngkuàng shuō míng bái?
Nguyễn Minh Vũ: Khoan kết luận. Đã có chuyện gì? Ai trình bày rõ tình hình được?
Nguyen Minh Vu: Let us not jump to conclusions. What happened, and who can explain it?
黎云英：我刚收到消息，有些细节和我们原来掌握的不一样。
Lí Yún Yīng: Wǒ gāng shōu dào xiāo xī, yǒu xiē xì jié hé wǒmen yuán lái zhǎng wò de bù yī yàng.
Lê Vân Anh: Em vừa nhận tin, có vài chi tiết khác với thông tin ban đầu.
Le Van Anh: I just received news; some details differ from what we first knew.
水仙：那就先核对事实，别让大家因为误会而紧张。
Shuǐ Xiān: Nà jiù xiān hé duì shì shí, bié ràng dàjiā yīn wèi wù huì ér jǐn zhāng.
Thủy Tiên: Vậy kiểm chứng sự thật trước, đừng để mọi người căng thẳng vì hiểu nhầm.
Thuy Tien: Then let us verify the facts before a misunderstanding worries everyone.
黎云英：山区学校的冬季活动遇到了格外寒冷的天气。
Lí Yún Yīng: Shān qū xuéxiào de dōng jì huódòng yù dào le géwài hán lěng de tiān qì.
Lê Vân Anh: Hoạt động mùa đông ở trường miền núi gặp thời tiết lạnh đặc biệt.
Le Van Anh: A mountain school’s winter event faced exceptionally cold weather.
芳玲：我把紧急联系人和备用方案都找出来了。
Fāng Líng: Wǒ bǎ jǐnjí lián xì rén hé bèi yòng fāng àn dōu zhǎo chū lái le.
Phương Linh: Em đã tìm danh sách liên hệ khẩn cấp và phương án dự phòng.
Phuong Linh: I have retrieved the emergency contacts and backup plan.
阮明武：很好。第一步确定问题，第二步决定谁来负责。
Ruǎn Míng Wǔ: Hěn hǎo. dì yī bù què dìng wèntí, dìèr bù jué dìng shéi lái fù zé.
Nguyễn Minh Vũ: Tốt. Bước một xác định vấn đề, bước hai quyết định ai phụ trách.
Nguyen Minh Vu: Good. First we identify the issue; then we decide who is responsible.
丁垂杨：我可以去现场查看，顺便拍照记录。
Dīng Chuí Yáng: Wǒ kě yǐ qù xiàn chǎng chá kàn, shùn biàn pāi zhào jì lù.
Đinh Thùy Dương: Em có thể đến hiện trường kiểm tra và chụp ảnh ghi nhận.
Dinh Thuy Duong: I can inspect the site and take photographs for the record.
黎云英：我来核对一下关于山区学校的活动的旧资料，看有没有被忽略的细节。
Lí Yún Yīng: Wǒ lái hé duì yíxià guān yú shān qū xuéxiào de huódòng de jiù zī liào, kàn yǒu méi yǒu bèi hū lüè de xì jié.
Lê Vân Anh: Em sẽ đối chiếu hồ sơ cũ về hoạt động của trường vùng núi, xem có chi tiết nào bị bỏ sót.
Le Van Anh: I will check the old records concerning the mountain school event for overlooked details.
水仙：可是时间已经不多了，我们能同时进行吗？
Shuǐ Xiān: Kě shì shí jiān yǐjīng bù duō le, wǒmen néng tóng shí jìn xíng ma?
Thủy Tiên: Nhưng không còn nhiều thời gian, mình có thể làm song song không?
Thuy Tien: But time is running short. Can we do both at the same time?
阮明武：可以，只要每个人明确任务，信息就不会混乱。
Ruǎn Míng Wǔ: Kě yǐ, zhǐ yào měi gè rén míng què rèn wù, xìn xī jiù búhuì hùn luàn.
Nguyễn Minh Vũ: Được, miễn là ai cũng rõ nhiệm vụ thì thông tin sẽ không rối.
Nguyen Minh Vu: Yes, provided each person has a clear task, we can avoid confusion.
丁垂杨：孩子们格外期待这次交流，却担心不能出门。
Dīng Chuí Yáng: Hái zǐ men géwài qī dài zhè cì jiāo liú, què dān xīn bù néng chū mén.
Đinh Thùy Dương: Trẻ em đặc biệt mong buổi giao lưu nhưng lo không ra ngoài được.
Dinh Thuy Duong: The children were especially excited about the exchange but worried about going outside.
芳玲：我查到了一个重要细节，可能和事情的原因有关。
Fāng Líng: Wǒ chá dào le yí ge zhòngyào xì jié, kěnéng hé shìqing de yuányīn yǒu guān.
Phương Linh: Em tìm được một chi tiết quan trọng, có thể liên quan nguyên nhân.
Phuong Linh: I found an important detail that may explain what happened.
丁垂杨：先把证据放在一起比较，不能只凭猜测作决定。
Dīng Chuí Yáng: Xiān bǎ zhèng jù fàng zài yìqǐ bǐjiào, bù néng zhǐ píng cāi cè zuò jué dìng.
Đinh Thùy Dương: Hãy đối chiếu chứng cứ với nhau, không thể quyết chỉ dựa suy đoán.
Dinh Thuy Duong: We should compare the evidence, not make a decision based on guesses.
黎云英：我觉得关于山区学校的活动，大家还需要听听其他人的看法。
Lí Yún Yīng: Wǒ juéde guān yú shān qū xuéxiào de huódòng, dàjiā hái xū yào tīng tīng qí tā rén de kàn fǎ.
Lê Vân Anh: Em nghĩ về hoạt động của trường vùng núi, mọi người còn nên nghe ý kiến người khác.
Le Van Anh: I think we still need other perspectives concerning the mountain school event.
阮明武：这正是关键。办法不仅要有效，还要让人理解。
Ruǎn Míng Wǔ: Zhè zhèng shì guān jiàn. bàn fǎ bù jǐn yào yǒu xiào, hái yào ràng rén lǐ jiě.
Nguyễn Minh Vũ: Đó chính là điều then chốt. Cách xử lý không chỉ hiệu quả mà còn phải dễ hiểu.
Nguyen Minh Vu: That is the key: a solution must work and be understandable.
水仙：大家有点害怕，需要有人耐心安抚。
Shuǐ Xiān: Dàjiā yǒu diǎn hài pà, xū yào yǒu rén nài xīn ān fǔ.
Thủy Tiên: Mọi người hơi sợ, cần có người trấn an.
Thuy Tien: People are frightened; someone needs to reassure them.
阮明武：当然。先说明理由，再听听对方的意见。
Ruǎn Míng Wǔ: Dāng rán. xiān shuō míng lǐ yóu, zài tīng tīng duì fāng de yì jiàn.
Nguyễn Minh Vũ: Tất nhiên. Giải thích lý do rồi nghe ý kiến phía bên kia.
Nguyen Minh Vu: Of course. Explain the reasons, then listen to their concerns.
水仙：丁垂杨提醒大家格外注意保暖和道路安全。
Shuǐ Xiān: Dīng Chuí Yáng tí xǐng dàjiā géwài zhù yì bǎo nuǎn hé dào lù ānquán.
Thủy Tiên: Đinh Thùy Dương nhắc mọi người đặc biệt giữ ấm và chú ý đường đi.
Thuy Tien: Dinh Thuy Duong urged everyone to take extra care with warmth and road safety.
芳玲：刚才那条消息让我担心，现在看来还有转机。
Fāng Líng: Gāng cái nà tiáo xiāo xī ràng wǒ dān xīn, xiàn zài kàn lái hái yǒu zhuǎn jī.
Phương Linh: Tin vừa rồi khiến em lo nhưng xem ra vẫn có cách xoay chuyển.
Phuong Linh: That message worried me, but there may still be a way forward.
丁垂杨：我可以再检查一次山区学校的活动，然后把结果告诉大家。
Dīng Chuí Yáng: Wǒ kě yǐ zài jiǎn chá yí cì shān qū xuéxiào de huódòng, rán hòu bǎ jié guǒ gào sù dàjiā.
Đinh Thùy Dương: Em có thể kiểm tra lại hoạt động của trường vùng núi rồi báo kết quả cho mọi người.
Dinh Thuy Duong: I can inspect the mountain school event once more and report back to everyone.
黎云英：这样能节省时间，可是必须有人负责最后检查。
Lí Yún Yīng: Zhè yàng néng jié shěng shí jiān, kě shì bì xū yǒu rén fù zé zuìhòu jiǎn chá.
Lê Vân Anh: Như vậy tiết kiệm thời gian, nhưng cần người kiểm tra cuối.
Le Van Anh: That would save time, but someone must do the final inspection.
阮明武：最后的检查由我负责，其他人先按新的分工行动。
Ruǎn Míng Wǔ: Zuìhòu de jiǎn chá yóu wǒ fù zé, qí tā rén xiān àn xīn de fēn gōng xíng dòng.
Nguyễn Minh Vũ: Anh phụ trách kiểm tra cuối; những người khác cứ làm theo phân công mới.
Nguyen Minh Vu: I will take responsibility for the final check; the others can proceed.
水仙：我刚联系了现场，大家正在按照我们的建议处理。
Shuǐ Xiān: Wǒ gāng lián xì le xiàn chǎng, dàjiā zhèng zài àn zhào wǒmen de jiàn yì chù lǐ.
Thủy Tiên: Em vừa liên hệ hiện trường, mọi người đang làm theo đề xuất.
Thuy Tien: I just called the site; they are following our recommendations.
芳玲：看起来进展不错，但我还是想确认最重要的那一项。
Fāng Líng: Kàn qǐ lái jìn zhǎn bù cuò, dàn wǒ hái shì xiǎng què rèn zuì zhòngyào de nà yī xiàng.
Phương Linh: Có vẻ tiến triển tốt, nhưng em vẫn muốn xác nhận mục quan trọng nhất.
Phuong Linh: Things look promising, but I still want to verify the most important point.
芳玲：志愿者把活动移进教室，准备了热茶。
Fāng Líng: Zhìyuànzhě bǎ huódòng yí jìn jiàoshì, zhǔnbèi le rè chá.
Phương Linh: Tình nguyện viên chuyển hoạt động vào lớp, chuẩn bị trà nóng.
Phuong Linh: Volunteers moved the event indoors and prepared hot tea.
丁垂杨：关于山区学校的活动的细节，我还是希望再核实一遍。
Dīng Chuí Yáng: Guān yú shān qū xuéxiào de huódòng de xì jié, wǒ hái shì xī wàng zài hé shí yī biàn.
Đinh Thùy Dương: Về chi tiết của hoạt động của trường vùng núi, em vẫn muốn xác minh thêm một lần.
Dinh Thuy Duong: I would still like to double-check the details of the mountain school event.
阮明武：谨慎一点没有错，但也要相信已经核实的事实。
Ruǎn Míng Wǔ: Jǐn shèn yìdiǎn méi yǒu cuò, dàn yě yào xiāng xìn yǐjīng hé shí de shì shí.
Nguyễn Minh Vũ: Thận trọng là đúng nhưng cũng phải tin vào những gì đã xác minh.
Nguyen Minh Vu: Caution is wise, but we should trust the facts we have verified.
黎云英：我收到最新反馈了，困难已经基本解决。
Lí Yún Yīng: Wǒ shōu dào zuì xīn fǎn kuì le, kùn nán yǐjīng jī běn jiě jué.
Lê Vân Anh: Em nhận được phản hồi mới nhất, khó khăn cơ bản đã được giải quyết.
Le Van Anh: The latest feedback says the problem has largely been resolved.
水仙：这一场经历提醒我们，安全措施真的不能省。
Shuǐ Xiān: Zhè yī chǎng jīng lì tí xǐng wǒmen, ānquán cuò shī zhēn de bù néng shěng.
Thủy Tiên: Trải nghiệm này nhắc rằng không thể cắt bớt biện pháp an toàn.
Thuy Tien: This experience reminds us that safety measures cannot be skipped.
芳玲：我会保留问题发生时的记录，也会写下解决步骤。
Fāng Líng: Wǒ huì bǎo liú wèntí fā shēng shí de jì lù, yě huì xiě xià jiě jué bù zhòu.
Phương Linh: Em sẽ lưu lại ghi chép lúc xảy ra vấn đề và các bước xử lý.
Phuong Linh: I will preserve the incident records and document the steps we took.
丁垂杨：孩子们在教室里听故事，气氛格外温暖。
Dīng Chuí Yáng: Hái zǐ men zài jiàoshì lǐ tīng gù shì, qì fēn géwài wēn nuǎn.
Đinh Thùy Dương: Trẻ em nghe kể chuyện trong lớp, không khí ấm áp đặc biệt.
Dinh Thuy Duong: The children listened to stories in the classroom, creating an especially warm atmosphere.
阮明武：我们把山区学校的活动的处理过程记录下来，下次就能更快应对。
Ruǎn Míng Wǔ: Wǒmen bǎ shān qū xuéxiào de huódòng de chù lǐ guò chéng jì lù xià lái, xià cì jiù néng gèng kuài yīng duì.
Nguyễn Minh Vũ: Mình ghi lại cách xử lý hoạt động của trường vùng núi để lần sau ứng phó nhanh hơn.
Nguyen Minh Vu: Let us document how we handled the mountain school event so we can respond faster next time.
丁垂杨：原来一次意外也能变成很有价值的经验。
Dīng Chuí Yáng: Yuán lái yí cì yì wài yě néng biàn chéng hěn yǒu jià zhí de jīng yàn.
Đinh Thùy Dương: Hóa ra một sự cố cũng có thể thành kinh nghiệm quý.
Dinh Thuy Duong: An unexpected incident can become a valuable lesson.
阮明武：是的。结束以后，我们再总结经验，避免下次重犯。
Ruǎn Míng Wǔ: Shì de. jié shù yǐhòu, wǒmen zài zǒng jié jīng yàn, bì miǎn xià cì zhòng fàn.
Nguyễn Minh Vũ: Đúng. Sau khi kết thúc, chúng ta tổng kết kinh nghiệm để tránh lặp lỗi.
Nguyen Minh Vu: Exactly. Afterwards, we will review what we learned to prevent a repeat.
黎云英：离开时，大家格外珍惜这次难得的相聚。
Lí Yún Yīng: Lí kāi shí, dàjiā géwài zhēn xī zhè cì nán dé de xiāng jù.
Lê Vân Anh: Khi ra về, mọi người càng trân trọng cuộc gặp hiếm có.
Le Van Anh: As they left, everyone especially cherished their rare time together.
28. Ba bài đọc tổng hợp Trung – Pinyin – Việt – Anh, có tình huống và diễn tiến
Bài đọc 1: Sự cố bất ngờ, điều tra và giải quyết
事情发生得太突然，大家一开始都不知道该怎么办。
Shìqing fā shēng dé tài tūrán, dàjiā yī kāi shǐ dōu bù zhī dào gāi zěn me bàn.
Sự việc xảy ra quá bất ngờ nên ban đầu mọi người không biết làm sao.
Everything happened so suddenly that nobody initially knew what to do.
山区学校的冬季活动遇到了格外寒冷的天气。
Shān qū xuéxiào de dōng jì huódòng yù dào le géwài hán lěng de tiān qì.
Hoạt động mùa đông ở trường miền núi gặp thời tiết lạnh đặc biệt.
A mountain school’s winter event faced exceptionally cold weather.
大家没有马上争论责任，而是决定先了解事实。
Dàjiā méi yǒu mǎ shàng zhēng lùn zé rèn, ér shì jué dìng xiān liǎojiě shì shí.
Mọi người không vội tranh cãi trách nhiệm mà quyết định tìm hiểu sự thật trước.
Rather than arguing over responsibility, everyone decided to establish the facts.
孩子们格外期待这次交流，却担心不能出门。
Hái zǐ men géwài qī dài zhè cì jiāo liú, què dān xīn bù néng chū mén.
Trẻ em đặc biệt mong buổi giao lưu nhưng lo không ra ngoài được.
The children were especially excited about the exchange but worried about going outside.
不同的人提供了不同的线索，调查慢慢有了方向。
Bù tóng de rén tí gōng le bù tóng de xiàn suǒ, diào chá màn màn yǒu le fāng xiàng.
Những người khác nhau cung cấp manh mối khác nhau, cuộc tìm hiểu dần có hướng.
Different people provided clues, and the investigation gradually found a direction.
丁垂杨提醒大家格外注意保暖和道路安全。
Dīng Chuí Yáng tí xǐng dàjiā géwài zhù yì bǎo nuǎn hé dào lù ānquán.
Đinh Thùy Dương nhắc mọi người đặc biệt giữ ấm và chú ý đường đi.
Dinh Thuy Duong urged everyone to take extra care with warmth and road safety.
有人提出反对意见，大家耐心解释了这样安排的原因。
Yǒu rén tí chū fǎn duì yì jiàn, dàjiā nài xīn jiě shì le zhè yàng ān pái de yuányīn.
Có người phản đối, mọi người kiên nhẫn giải thích lý do sắp xếp thế này.
Someone objected, and the team patiently explained the arrangement.
志愿者把活动移进教室，准备了热茶。
Zhìyuànzhě bǎ huódòng yí jìn jiàoshì, zhǔnbèi le rè chá.
Tình nguyện viên chuyển hoạt động vào lớp, chuẩn bị trà nóng.
Volunteers moved the event indoors and prepared hot tea.
解决问题以后，他们又检查了现场，确认没有遗漏。
Jiě jué wèntí yǐhòu, tāmen yòu jiǎn chá le xiàn chǎng, què rèn méi yǒu yí lòu.
Giải quyết xong, họ kiểm tra hiện trường lần nữa để chắc không bỏ sót.
After resolving the issue, they checked the site again to ensure nothing was overlooked.
孩子们在教室里听故事，气氛格外温暖。
Hái zǐ men zài jiàoshì lǐ tīng gù shì, qì fēn géwài wēn nuǎn.
Trẻ em nghe kể chuyện trong lớp, không khí ấm áp đặc biệt.
The children listened to stories in the classroom, creating an especially warm atmosphere.
这次经历不仅解决了一个难题，也让大家学会了合作。
Zhè cì jīng lì bù jǐn jiě jué le yí ge nán tí, yě ràng dàjiā xué huì le hé zuò.
Trải nghiệm này không chỉ giải quyết vấn đề mà còn dạy mọi người hợp tác.
The experience not only solved a problem but also taught everyone to cooperate.
离开时，大家格外珍惜这次难得的相聚。
Lí kāi shí, dàjiā géwài zhēn xī zhè cì nán dé de xiāng jù.
Khi ra về, mọi người càng trân trọng cuộc gặp hiếm có.
As they left, everyone especially cherished their rare time together.
Bài đọc 2: Quan sát thực tế trong đời sống và công việc
今年冬天的天气格外寒冷。
Jīn nián dōng tiān de tiān qì géwài hán lěng.
Mùa đông năm nay lạnh khác thường.
This winter has been unusually cold.
母亲节那天，她格外想念家人。
Mǔ qīn jié nà tiān, tā géwài xiǎng niàn jiā rén.
Vào Ngày của Mẹ, cô ấy nhớ gia đình đặc biệt nhiều.
On Mother’s Day she misses her family especially deeply.
这说明同一个表达方式在不同的场合会产生不同的作用。
Zhè shuō míng tóng yí ge biǎo dá fāng shì zài bù tóng de chǎng hé huì chǎn shēng bù tóng de zuò yòng.
Điều đó cho thấy cùng một cách diễn đạt có thể tạo tác dụng khác nhau theo hoàn cảnh.
This shows that the same expression can play different roles in different contexts.
这次演讲的内容格外重要。
Zhè cì yǎn jiǎng de nèi róng géwài zhòng yào.
Nội dung bài phát biểu lần này đặc biệt quan trọng.
The content of this speech is especially important.
来到陌生城市，他格外注意交通安全。
Lái dào mò shēng chéng shì, tā géwài zhù yì jiāo tōng ānquán.
Đến thành phố lạ, anh ấy đặc biệt chú ý an toàn giao thông.
In an unfamiliar city, he pays extra attention to road safety.
这说明同一个表达方式在不同的场合会产生不同的作用。
Zhè shuō míng tóng yí ge biǎo dá fāng shì zài bù tóng de chǎng hé huì chǎn shēng bù tóng de zuò yòng.
Điều đó cho thấy cùng một cách diễn đạt có thể tạo tác dụng khác nhau theo hoàn cảnh.
This shows that the same expression can play different roles in different contexts.
因为准备充分，今天她格外有信心。
Yīn wèi zhǔnbèi chōng fēn, jīn tiān tā géwài yǒu xìn xīn.
Vì chuẩn bị kỹ, hôm nay cô ấy đặc biệt tự tin.
Because she prepared well, she feels especially confident today.
病人恢复期间需要格外细心的照顾。
Bìng rén huī fù qī jiān xū yào géwài xì xīn de zhào gù.
Bệnh nhân hồi phục cần sự chăm sóc đặc biệt chu đáo.
Patients need especially careful care while recovering.
这说明同一个表达方式在不同的场合会产生不同的作用。
Zhè shuō míng tóng yí ge biǎo dá fāng shì zài bù tóng de chǎng hé huì chǎn shēng bù tóng de zuò yòng.
Điều đó cho thấy cùng một cách diễn đạt có thể tạo tác dụng khác nhau theo hoàn cảnh.
This shows that the same expression can play different roles in different contexts.
Bài đọc 3: Từ diễn đạt ngắn đến đoạn trình bày
今天的教室格外安静。
Jīn tiān de jiàoshì géwài ān jìng.
Hôm nay phòng học yên tĩnh lạ thường.
The classroom is unusually quiet today.
考试前一天，大家格外认真。
Kǎo shì qián yī tiān, dàjiā géwài rèn zhēn.
Một ngày trước kỳ thi, mọi người đặc biệt nghiêm túc.
Everyone is especially focused the day before the exam.
我们不能只看词语的字面意思，还要联系说话人的目的。
Wǒmen bù néng zhǐ kàn cí yǔ de zì miàn yì sī, hái yào lián xì shuō huà rén de mù de.
Chúng ta không thể chỉ xem nghĩa mặt chữ mà cần gắn với mục đích người nói.
We must consider the speaker’s purpose rather than just the literal meaning.
这个细节格外重要。
Zhè gè xì jié géwài zhòng yào.
Chi tiết này đặc biệt quan trọng.
This detail is especially important.
雨天开车要格外小心。
Yǔ tiān kāi chē yào géwài xiǎo xīn.
Lái xe ngày mưa phải đặc biệt cẩn thận.
You must be extra careful when driving in the rain.
我们不能只看词语的字面意思，还要联系说话人的目的。
Wǒmen bù néng zhǐ kàn cí yǔ de zì miàn yì sī, hái yào lián xì shuō huà rén de mù de.
Chúng ta không thể chỉ xem nghĩa mặt chữ mà cần gắn với mục đích người nói.
We must consider the speaker’s purpose rather than just the literal meaning.
听到这个消息，她格外高兴。
Tīng dào zhè gè xiāo xī, tā géwài gāo xìng.
Nghe tin ấy, cô ấy vui hơn thường lệ.
She was exceptionally happy to hear the news.
老师格外重视学生的发音。
Lǎoshī géwài zhòng shì xuésheng de fā yīn.
Thầy đặc biệt coi trọng phát âm của học viên.
The teacher pays special attention to students’ pronunciation.
29. Phân tích sâu bài ứng dụng – ngữ pháp, mạch logic và sắc thái
Bài đọc 1 gồm sáu bước: xảy ra vấn đề; xuất hiện manh mối; xác nhận sự thật; thảo luận phương án; giải quyết; đúc kết kinh nghiệm. Phân tích cụ thể hình thức 格外 trong các mệnh đề của từng bước, xem người nói thay đổi trọng tâm khi trình bày một sự cố thực tế như thế nào.
Bài đọc 2 đặt 格外 vào nhiều phạm vi sử dụng. Với mỗi câu, xác định chủ ngữ, quan hệ với danh từ hoặc vị ngữ, sắc thái; gạch dưới chỗ không thể thay thế bằng cách nói gần nghĩa.
Bài đọc 3 tạo cơ sở cho bài luyện miêu tả và diễn thuyết. Người học phải giải thích tại sao dùng 格外 thay vì chỉ chép đúng chữ, từ đó hình thành phản xạ lựa chọn ngữ pháp tự nhiên.
Nhận định chuyên sâu: 格外 nêu mức độ nổi bật so với hoàn cảnh bình thường, rất phù hợp với tình huống đặc biệt: 格外寒冷、格外重视、格外珍惜. Khác với 非常, nó thường gợi một chuẩn so sánh theo ngày, hoàn cảnh, cảm xúc hoặc kỳ vọng. Khi giảng, yêu cầu học viên xác định “so với lúc nào/điều gì” mà mức độ trở nên khác thường.
Bài luyện giảng viên: chọn một sự kiện trong bài đọc 1, kể lại bằng ngôi thứ nhất, xác định tác động của 格外, rồi viết một câu đối chiếu với cách diễn đạt gần nghĩa nhưng khác sắc thái.
30. 30 bài tập củng cố sâu – dịch, phân tích, đối chiếu và sáng tạo tình huống
1. Dịch sang tiếng Việt và chỉ rõ chức năng của 格外: 今天的教室格外安静。
2. Dịch sang tiếng Việt và chỉ rõ chức năng của 格外: 考试前一天，大家格外认真。
3. Dịch sang tiếng Việt và chỉ rõ chức năng của 格外: 这个细节格外重要。
4. Dịch sang tiếng Việt và chỉ rõ chức năng của 格外: 雨天开车要格外小心。
5. Dịch sang tiếng Việt và chỉ rõ chức năng của 格外: 听到这个消息，她格外高兴。
6. Dịch sang tiếng Việt và chỉ rõ chức năng của 格外: 老师格外重视学生的发音。
7. Dịch sang tiếng Trung có dùng đúng trọng điểm: Mùa đông năm nay lạnh khác thường.
8. Dịch sang tiếng Trung có dùng đúng trọng điểm: Vào Ngày của Mẹ, cô ấy nhớ gia đình đặc biệt nhiều.
9. Dịch sang tiếng Trung có dùng đúng trọng điểm: Nội dung bài phát biểu lần này đặc biệt quan trọng.
10. Dịch sang tiếng Trung có dùng đúng trọng điểm: Đến thành phố lạ, anh ấy đặc biệt chú ý an toàn giao thông.
11. Dịch sang tiếng Trung có dùng đúng trọng điểm: Vì chuẩn bị kỹ, hôm nay cô ấy đặc biệt tự tin.
12. Dịch sang tiếng Trung có dùng đúng trọng điểm: Bệnh nhân hồi phục cần sự chăm sóc đặc biệt chu đáo.
13. Đọc câu và giải thích cách dùng cấu trúc, sau đó biến đổi ngữ cảnh: 山区学校的冬季活动遇到了格外寒冷的天气。
14. Đọc câu và giải thích cách dùng cấu trúc, sau đó biến đổi ngữ cảnh: 孩子们格外期待这次交流，却担心不能出门。
15. Đọc câu và giải thích cách dùng cấu trúc, sau đó biến đổi ngữ cảnh: 丁垂杨提醒大家格外注意保暖和道路安全。
16. Đọc câu và giải thích cách dùng cấu trúc, sau đó biến đổi ngữ cảnh: 志愿者把活动移进教室，准备了热茶。
17. Đọc câu và giải thích cách dùng cấu trúc, sau đó biến đổi ngữ cảnh: 孩子们在教室里听故事，气氛格外温暖。
18. Đọc câu và giải thích cách dùng cấu trúc, sau đó biến đổi ngữ cảnh: 离开时，大家格外珍惜这次难得的相聚。
19. Viết lại một mẫu câu cho email công việc nếu cấu trúc cho phép; giải thích lựa chọn phong cách.
20. Dựng tình huống có ít nhất hai nhân vật trao đổi và sử dụng trọng điểm đúng chức năng.
21. Phân biệt với một hình thức gần nghĩa; nêu một trường hợp thay được và một trường hợp không thay được.
22. Tạo câu hỏi để hỏi về nguyên nhân hoặc phạm vi của kết cấu mà không biến câu thành vô nghĩa.
23. Dùng hai câu liên tiếp giải thích tình huống trước và kết quả sau.
24. Chọn một câu văn nói để diễn đạt lại thành văn viết tự nhiên.
25. Tạo phản ví dụ và giải thích vì sao đối tượng kết hợp không tương thích.
26. Xác định điểm quan trọng nhất của hội thoại, kể lại bằng ít nhất 100 chữ Hán.
27. Viết một đoạn 120–180 chữ Hán theo một tình huống công việc thật.
28. Ghi âm hội thoại 2–3 phút, tự đánh giá phát âm và sự phù hợp ngữ pháp.
29. Dịch một đoạn ngắn Việt–Trung có giải thích cách chọn từ quan trọng.
30. Đối chiếu bài 1 và bài 2 trong phần đọc, nhận xét chức năng của cấu trúc trong từng ngữ cảnh.
31. Đáp án có lời giải và tiêu chí đánh giá năng lực ngữ pháp
1. Hôm nay phòng học yên tĩnh lạ thường. — 格外 nêu mức độ nổi bật so với hoàn cảnh bình thường, rất phù hợp với tình huống đặc biệt: 格外寒冷、格外重视、格外珍惜. Khác với 非常, nó thường gợi một chuẩn so
2. Một ngày trước kỳ thi, mọi người đặc biệt nghiêm túc. — 格外 nêu mức độ nổi bật so với hoàn cảnh bình thường, rất phù hợp với tình huống đặc biệt: 格外寒冷、格外重视、格外珍惜. Khác với 非常, nó thường gợi một chuẩn so
3. Chi tiết này đặc biệt quan trọng. — 格外 nêu mức độ nổi bật so với hoàn cảnh bình thường, rất phù hợp với tình huống đặc biệt: 格外寒冷、格外重视、格外珍惜. Khác với 非常, nó thường gợi một chuẩn so
4. Lái xe ngày mưa phải đặc biệt cẩn thận. — 格外 nêu mức độ nổi bật so với hoàn cảnh bình thường, rất phù hợp với tình huống đặc biệt: 格外寒冷、格外重视、格外珍惜. Khác với 非常, nó thường gợi một chuẩn so
5. Nghe tin ấy, cô ấy vui hơn thường lệ. — 格外 nêu mức độ nổi bật so với hoàn cảnh bình thường, rất phù hợp với tình huống đặc biệt: 格外寒冷、格外重视、格外珍惜. Khác với 非常, nó thường gợi một chuẩn so
6. Thầy đặc biệt coi trọng phát âm của học viên. — 格外 nêu mức độ nổi bật so với hoàn cảnh bình thường, rất phù hợp với tình huống đặc biệt: 格外寒冷、格外重视、格外珍惜. Khác với 非常, nó thường gợi một chuẩn so
7. 今年冬天的天气格外寒冷。 — kiểm tra lựa chọn từ, ngữ cảnh, đối tượng kết hợp và sắc thái.
8. 母亲节那天，她格外想念家人。 — kiểm tra lựa chọn từ, ngữ cảnh, đối tượng kết hợp và sắc thái.
9. 这次演讲的内容格外重要。 — kiểm tra lựa chọn từ, ngữ cảnh, đối tượng kết hợp và sắc thái.
10. 来到陌生城市，他格外注意交通安全。 — kiểm tra lựa chọn từ, ngữ cảnh, đối tượng kết hợp và sắc thái.
11. 因为准备充分，今天她格外有信心。 — kiểm tra lựa chọn từ, ngữ cảnh, đối tượng kết hợp và sắc thái.
12. 病人恢复期间需要格外细心的照顾。 — kiểm tra lựa chọn từ, ngữ cảnh, đối tượng kết hợp và sắc thái.
13. Câu gốc: 山区学校的冬季活动遇到了格外寒冷的天气。 — có thể thay đổi bối cảnh nhưng phải giữ đặc biệt, hơn mức bình thường trong hoàn cảnh so sánh ngầm và điều kiện kết hợp.
14. Câu gốc: 孩子们格外期待这次交流，却担心不能出门。 — có thể thay đổi bối cảnh nhưng phải giữ đặc biệt, hơn mức bình thường trong hoàn cảnh so sánh ngầm và điều kiện kết hợp.
15. Câu gốc: 丁垂杨提醒大家格外注意保暖和道路安全。 — có thể thay đổi bối cảnh nhưng phải giữ đặc biệt, hơn mức bình thường trong hoàn cảnh so sánh ngầm và điều kiện kết hợp.
16. Câu gốc: 志愿者把活动移进教室，准备了热茶。 — có thể thay đổi bối cảnh nhưng phải giữ đặc biệt, hơn mức bình thường trong hoàn cảnh so sánh ngầm và điều kiện kết hợp.
17. Câu gốc: 孩子们在教室里听故事，气氛格外温暖。 — có thể thay đổi bối cảnh nhưng phải giữ đặc biệt, hơn mức bình thường trong hoàn cảnh so sánh ngầm và điều kiện kết hợp.
18. Câu gốc: 离开时，大家格外珍惜这次难得的相聚。 — có thể thay đổi bối cảnh nhưng phải giữ đặc biệt, hơn mức bình thường trong hoàn cảnh so sánh ngầm và điều kiện kết hợp.
19. Đáp án mở; tiêu chí: dùng đúng 格外, đúng ngữ cảnh, không vi phạm giới hạn kết hợp; lập luận phải dựa vào các quy tắc của mục 10–12 và 18. 特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
20. Đáp án mở; tiêu chí: dùng đúng 格外, đúng ngữ cảnh, không vi phạm giới hạn kết hợp; lập luận phải dựa vào các quy tắc của mục 10–12 và 18. 特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
21. Đáp án mở; tiêu chí: dùng đúng 格外, đúng ngữ cảnh, không vi phạm giới hạn kết hợp; lập luận phải dựa vào các quy tắc của mục 10–12 và 18. 特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
22. Đáp án mở; tiêu chí: dùng đúng 格外, đúng ngữ cảnh, không vi phạm giới hạn kết hợp; lập luận phải dựa vào các quy tắc của mục 10–12 và 18. 特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
23. Đáp án mở; tiêu chí: dùng đúng 格外, đúng ngữ cảnh, không vi phạm giới hạn kết hợp; lập luận phải dựa vào các quy tắc của mục 10–12 và 18. 特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
24. Đáp án mở; tiêu chí: dùng đúng 格外, đúng ngữ cảnh, không vi phạm giới hạn kết hợp; lập luận phải dựa vào các quy tắc của mục 10–12 và 18. 特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
25. Đáp án mở; tiêu chí: dùng đúng 格外, đúng ngữ cảnh, không vi phạm giới hạn kết hợp; lập luận phải dựa vào các quy tắc của mục 10–12 và 18. 特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
26. Đáp án mở; tiêu chí: dùng đúng 格外, đúng ngữ cảnh, không vi phạm giới hạn kết hợp; lập luận phải dựa vào các quy tắc của mục 10–12 và 18. 特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
27. Đáp án mở; tiêu chí: dùng đúng 格外, đúng ngữ cảnh, không vi phạm giới hạn kết hợp; lập luận phải dựa vào các quy tắc của mục 10–12 và 18. 特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
28. Đáp án mở; tiêu chí: dùng đúng 格外, đúng ngữ cảnh, không vi phạm giới hạn kết hợp; lập luận phải dựa vào các quy tắc của mục 10–12 và 18. 特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
29. Đáp án mở; tiêu chí: dùng đúng 格外, đúng ngữ cảnh, không vi phạm giới hạn kết hợp; lập luận phải dựa vào các quy tắc của mục 10–12 và 18. 特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
30. Đáp án mở; tiêu chí: dùng đúng 格外, đúng ngữ cảnh, không vi phạm giới hạn kết hợp; lập luận phải dựa vào các quy tắc của mục 10–12 và 18. 特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
Thang gợi ý: đúng cấu trúc và khả năng kết hợp 40%; ngữ cảnh, quan hệ ý nghĩa 25%; Pinyin và phát âm 15%; tự nhiên của bản dịch và khả năng giải thích 20%.
Không chấm bài tập mở theo một câu mẫu duy nhất: tiếp nhận cách diễn đạt khác nếu người học giải thích được lựa chọn và câu thực sự tự nhiên.
32. Hệ thống kiến thức chốt lại sau bài giảng
Điểm cần nhớ: 格外 – đặc biệt, hơn mức bình thường trong hoàn cảnh so sánh ngầm.
格外 nêu mức độ nổi bật so với hoàn cảnh bình thường, rất phù hợp với tình huống đặc biệt: 格外寒冷、格外重视、格外珍惜. Khác với 非常, nó thường gợi một chuẩn so sánh theo ngày, hoàn cảnh, cảm xúc hoặc kỳ vọng. Khi giảng, yêu cầu học viên xác định “so với lúc nào/điều gì” mà mức độ trở nên khác thường.
特别 có phạm vi rộng, làm tính từ hoặc phó từ; 格外 thường nhấn sự nổi trội bất thường. 尤其 giới thiệu đối tượng nổi bật trong một tập hợp.
Trước khi đặt câu, làm rõ ba điều: cấu trúc đi với thành phần nào, trong hoàn cảnh nào và có biểu đạt đúng mục đích giao tiếp hay không.
Sau giờ học, học viên cần tự phân tích một ví dụ, tự đặt hai câu thuộc hai ngữ cảnh khác nhau và phát hiện một câu sai/ngượng khi thay từ.
33. Mở rộng mạng từ vựng, liên tưởng và vận dụng logic
Mạng kết hợp gợi ý: 格外重要 → 格外安静 → 格外小心 → 格外珍惜 → 格外清楚 → 格外努力
Hãy phân biệt họ từ, đối tượng có thể kết hợp, mức độ trang trọng và chức năng cú pháp; không suy ra nghĩa từ bộ thủ một cách máy móc.
Bài thực hành: chọn hai kết hợp có chứa hoặc liên quan đến 格外; soạn một đoạn hội thoại thực tế, xác định khi nào cấu trúc cần xuất hiện và khi nào nên dùng một cách nói khác.
34. Phương pháp ghi nhớ chuyên sâu và kế hoạch thực hành trên lớp
Trước giờ học: đánh dấu chức năng trọng điểm trong sáu câu nền và dự đoán nơi dễ nhầm.
Trong giờ học: mỗi nhóm chọn một công thức thật, xây dựng hai tình huống đối chiếu, giải thích vì sao cách dùng đúng.
Giữa giờ: luyện vai hội thoại 36 lượt, giữ giọng điệu, không đọc như danh sách câu mẫu.
Cuối giờ: học viên kể lại cốt truyện và viết bản tường thuật khác bằng ngôn ngữ của mình.
Ôn tập sau 1–3–7–14 ngày: đặt câu mới, đối chiếu lỗi đã sửa, thu âm phần giải thích và viết lại đoạn văn dài hơn.
Yêu cầu đánh giá: người học không chỉ biết nghĩa mà có thể thuyết minh phạm vi dùng, phân biệt gần nghĩa và chủ động vận dụng.
