Giáo trình Hán ngữ HSK 5 Trọng điểm ngữ pháp 710: A着A着 – HSK 9 cấp – Tác giả Nguyễn Minh Vũ – ChineMaster EDU

Giáo trình Hán ngữ HSK 5 Trọng điểm ngữ pháp 710: A着A着 – HSK 9 cấp – Tác giả Nguyễn Minh Vũ – ChineMaster EDU – Tác giả của Giáo trình Hán ngữ là Nguyễn Minh Vũ

Bởi

Nguyễn Minh Vũ

05/11/2026

Đánh giá post

ChineMaster EDU – HSK 5 – Giáo án chuyên sâu – Số 710
Tác giả Nguyễn Minh Vũ

01. Kiến thức toàn diện về trọng điểm ngữ pháp HSK 5: A着A着

Một câu chuyện đang diễn ra bỗng chuyển hướng: đoàn phim đi mãi rồi gặp mưa, người kể đang nói thì bật khóc. Cách diễn đạt phải thể hiện cả quá trình đang tiếp diễn và biến cố mới. A着A着 nhắc lại động từ có 着, biểu thị một hành động tiếp diễn trong quá trình đó xuất hiện kết quả, thay đổi hoặc sự việc bất ngờ. Tổ hợp thường gặp: 走着走着、说着说着、看着看着. Người học phải xác định được vai trò của cấu trúc trong phát ngôn, những thành phần đi kèm và giới hạn kết hợp; không thể chỉ nhớ một bản dịch rồi áp dụng cho mọi trường hợp.

Bài giảng có thể bạn đang quan tâm

Giáo trình Hán ngữ HSK 4 Trọng điểm ngữ pháp 485: 多么 – biết bao; biết chừng nào (cảm thán) – HSK 9 cấp – Tác giả Nguyễn Minh Vũ

Giáo trình Hán ngữ HSK 4 Trọng điểm ngữ pháp 484: 尤其 – đặc biệt là; nhất là – HSK 9 cấp – Tác giả Nguyễn Minh Vũ

Giáo trình Hán ngữ HSK 4 Trọng điểm ngữ pháp 483: 稍微 – hơi; một chút – HSK 9 cấp – Tác giả Nguyễn Minh Vũ

Giáo trình Hán ngữ HSK 4 Trọng điểm ngữ pháp 482: 稍 – hơi; một chút (phó từ, tương đối trang trọng) – HSK 9 cấp – Tác giả Nguyễn Minh Vũ

Giáo trình Hán ngữ HSK 4 Trọng điểm ngữ pháp 481: 更加 – càng hơn; hơn nữa (mức độ tăng thêm) – HSK 9 cấp – Tác giả Nguyễn Minh Vũ

Một sai lầm thường gặp là coi cấu trúc gần nghĩa có thể thay cho nhau trong mọi trường hợp. Thực tế: Không ghép tùy ý A với 着; A着A着 nói tiến trình chứ không tự mang nghĩa “lặp rất nhiều lần” như A来A去. Thành phần sau thường là trạng thái mới hoặc chuyển biến rõ.

Bài học triển khai qua tình huống: Đoàn quay phim tài liệu khảo sát rừng; đang đi thì trời đổi, đang quay thì máy hỏng, đang kể chuyện thì nhân chứng xúc động. Học viên sẽ theo dõi sự việc, giải thích từng lựa chọn ngôn ngữ, xử lý phương án bị phản đối rồi kể lại kết quả bằng lời của mình. Điều cần đạt là biết khi nào dùng A着A着, khi nào nên chọn cách diễn đạt khác và giải thích được vì sao.

大家走着走着，突然发现前面的路被树挡住了。
Dàjiā zǒuzhezǒuzhe, tūrán fāxiàn qiánmiàn de lù bèi shù dǎng zhù le.
Mọi người đang đi thì bất ngờ phát hiện cây chắn lối phía trước.
As everyone walked along, they suddenly found a fallen tree blocking the path.

02. Định nghĩa, hệ thống nghĩa và ranh giới áp dụng

A着A着 nhắc lại động từ có 着, biểu thị một hành động tiếp diễn trong quá trình đó xuất hiện kết quả, thay đổi hoặc sự việc bất ngờ. Tổ hợp thường gặp: 走着走着、说着说着、看着看着.

Nghĩa cốt lõi: đang làm mãi thì…. Nghĩa tiếng Anh tham chiếu: while doing …; as … went on. Khi chuyển ngữ, xác định trước sự việc xảy ra, sau đó xem cấu trúc bổ sung quan hệ hướng, đối tượng, căn cứ, kết quả, so sánh hay đánh giá. Không chuyển nghĩa theo cách ghép từng chữ một.

Đối chiếu: Không ghép tùy ý A với 着; A着A着 nói tiến trình chứ không tự mang nghĩa “lặp rất nhiều lần” như A来A去. Thành phần sau thường là trạng thái mới hoặc chuyển biến rõ.

03. Ý nghĩa Trung – Pinyin – Việt – Anh và ví dụ ngữ cảnh

A着A着 – A zhe A zhe – đang làm mãi thì… – while doing …; as … went on.

导演说着说着，声音突然低了下来。
Dǎo yǎn shuō zhe shuō zhe, shēng yīn tūrán dī le xiàlái.
Đạo diễn đang nói thì giọng bỗng hạ xuống.
As the director spoke, his voice suddenly grew quieter.

她看着看着，眼里慢慢有了泪水。
Tā kàn zhe kàn zhe, yǎn lǐ màn màn yǒu le lèi shuǐ.
Cô ấy đang xem thì mắt dần ngấn lệ.
As she watched, tears gradually filled her eyes.

04. Phát âm, biến thanh, cấu tạo âm tiết và lỗi phiên âm

Phiên âm trọng tâm: A zhe A zhe. Cần đọc theo từ hoặc cụm cố định, không tùy tiện tách một tổ hợp bốn chữ thành những đơn vị không mang nghĩa. Với 一、不, theo dõi biến thanh trước thanh bốn và trong số thứ tự; phân biệt 得 đọc de trong bổ ngữ với děi khi là động từ năng nguyện. Các chữ đa âm cần chọn cách đọc theo từng từ ở ví dụ, không dùng một cách đọc duy nhất cho tất cả ngữ cảnh.

Kiểm tra nói: nghe–đọc chậm, đọc liền mạch, ghi âm so sánh. Âm Hán Việt của từng thành tố chỉ nên ghi vào dữ liệu xuất bản sau khi được kiểm chứng, không được suy diễn từ Pinyin.

05. Giản thể, phồn thể và các hình thức cấu trúc

Đơn vị được đề cương liệt kê: A着A着. Hình thức ghi trong giáo án là chữ giản thể; các dấu A/B/X/Y và dấu chấm lửng là ký hiệu biến số cú pháp, không phải chữ Hán cần chép nguyên vào câu ví dụ. Với cụm đã cố định hóa, phải giữ đúng thứ tự thành phần và tránh tự tạo tổ hợp chưa được xác lập.

06. Bộ thủ, số nét và nhận diện chữ Hán liên quan

Đối với bài về giới từ, liên từ hoặc kết cấu nhiều chữ, trước hết phân tích chức năng của toàn cụm. Học viên khoanh từ hư trong mẫu câu, phân biệt với những chữ cùng hình nhưng khác từ loại, rồi luyện viết riêng từng chữ. Dữ liệu bộ thủ và số nét không được tự động đoán từ bộ phận hình chữ; cần kiểm định theo danh mục bộ thủ chính thức trước khi đưa vào bảng tra cứu.

07. Từ nguyên, lịch sử cách dùng và phương pháp giải thích không suy diễn

Có thể bắt đầu từ nghĩa sử dụng hiện đại của A着A着, đối chiếu hai phát ngôn có và không có cấu trúc để thấy sự thay đổi. Không dùng những câu chuyện tự tưởng tượng về nguồn gốc chữ Hán làm căn cứ học thuật. Trong giảng dạy, phân biệt rõ lời giải thích chức năng hiện đại với tư liệu từ nguyên thực chứng.

08. Cấu tạo từ và quy luật kết hợp của thành phần

Các nhóm cấu tạo cần xem xét: từ đơn, từ ghép, cụm giới từ, liên từ, trợ từ và cấu trúc cố định. Riêng A着A着, đặt trong bối cảnh kết cấu diễn tiến và chuyển biến. Những kí hiệu trong các công thức dưới đây chỉ vị trí lựa chọn được kiểm soát, không có nghĩa mọi từ đều thay vào được.

Tổ hợp thường gặp: 走着走着，+变化.

Tổ hợp thường gặp: 说着说着，+结果.

Tổ hợp thường gặp: 看着看着，+情绪.

Tổ hợp thường gặp: 聊着聊着，+决定.

09. Từ loại, chức năng cú pháp và phạm vi tác động

Phân loại trong đề cương: Kết cấu diễn tiến và chuyển biến. A着A着 nhắc lại động từ có 着, biểu thị một hành động tiếp diễn trong quá trình đó xuất hiện kết quả, thay đổi hoặc sự việc bất ngờ. Tổ hợp thường gặp: 走着走着、说着说着、看着看着. Hãy xác định chủ ngữ, động từ trung tâm, thành phần bổ nghĩa, đối tượng hoặc mệnh đề làm căn cứ; nếu đổi thứ tự, cần kiểm tra còn giữ được cùng quan hệ logic hay không.

Không lẫn chức năng trong bài này với một nghĩa khác của cùng chữ: Không ghép tùy ý A với 着; A着A着 nói tiến trình chứ không tự mang nghĩa “lặp rất nhiều lần” như A来A去. Thành phần sau thường là trạng thái mới hoặc chuyển biến rõ.

10. Đặc điểm ngữ pháp chuyên sâu – phân tích tám chiều

Đặc điểm 1 – Chức năng và trọng tâm thông báo: Giải thích từ người nghe: A着A着 nhắc lại động từ có 着, biểu thị một hành động tiếp diễn trong quá trình đó xuất hiện kết quả, thay đổi hoặc sự việc bất ngờ. Tổ hợp thường gặp: 走着走着、说着说着、看着看着. Phát ngôn đang kể sự việc, kết luận, đánh giá hay đưa phương án?

Đặc điểm 2 – Thành phần và trật tự cú pháp: Đánh dấu chủ ngữ, cụm từ trọng tâm, vị ngữ và các bổ ngữ. Đổi vị trí chỉ khi không làm sai phạm vi tác động hoặc ngữ nghĩa.

我们聊着聊着，决定把故事的结尾改掉。
Wǒmen liáo zhe liáo zhe, juédìng bǎ gù shì de jié wěi gǎi diào.
Đang trò chuyện, chúng tôi quyết định thay đoạn kết câu chuyện.
As we talked, we decided to change the story’s ending.

Đặc điểm 3 – Điều kiện xuất hiện: Cấu trúc phải có đối tượng, chuẩn so sánh, mốc thời gian hoặc bối cảnh tương ứng; không chèn theo thói quen khi câu không có nhu cầu diễn đạt đó.

孩子听着听着，竟然在椅子上睡着了。
Háizǐ tīng zhe tīng zhe, jìngrán zài yǐ zǐ shàng shuì zhe le.
Đứa trẻ đang nghe thì không ngờ ngủ thiếp trên ghế.
As the child listened, he unexpectedly fell asleep in his chair.

Đặc điểm 4 – Giới hạn kết hợp: Phân biệt công thức có thể vận dụng và tổ hợp phải ghi nhớ nguyên khối. Không ghép tùy ý A với 着; A着A着 nói tiến trình chứ không tự mang nghĩa “lặp rất nhiều lần” như A来A去. Thành phần sau thường là trạng thái mới hoặc chuyển biến rõ.

工作人员等着等着，天色已经暗了。
Gōngzuòrényuán děng zhe děng zhe, tiān sè yǐjīng àn le.
Nhân viên cứ đợi, rồi trời đã tối.
As the staff waited, darkness fell.

Đặc điểm 5 – Sắc thái và lập trường: Quan sát thái độ người nói: trần thuật khách quan, phỏng đoán, phản biện, cảm thán, nhượng bộ hay tóm tắt. Không mặc nhiên biến suy luận thành sự thật.

我写着写着，突然想起一个重要的细节。
Wǒ xiě zhe xiě zhe, tūrán xiǎng qǐ yíge zhòngyào de xì jié.
Đang viết, tôi chợt nhớ ra một chi tiết quan trọng.
While writing, I suddenly remembered an important detail.

Đặc điểm 6 – Phủ định, nghi vấn và tình thái: Hỏi nội dung có thể phủ định ở đâu, khi phủ định có còn giữ ý ban đầu không, và câu hỏi thực sự đang đòi xác nhận điều gì.

摄影师拍着拍着，相机的电池没电了。
Shèyǐngshī pāi zhe pāi zhe, xiāng jī de diàn chí méi diàn le.
Nhiếp ảnh gia đang chụp thì máy ảnh hết pin.
The photographer’s camera ran out of battery while he was shooting.

Đặc điểm 7 – Quan hệ giữa các mệnh đề: Khi có hai mệnh đề, chỉ ra đâu là bối cảnh, đâu là sự kiện, đâu là kết quả hoặc nhận xét; tránh đảo lộn trình tự nhân quả.

他想着想着，终于明白故事为什么缺少说服力。
Tā xiǎng zhe xiǎng zhe, zhōngyú míngbái gù shì wèishénme quē shǎo shuō fú lì.
Đang suy nghĩ, anh ấy cuối cùng hiểu vì sao câu chuyện thiếu sức thuyết phục.
As he kept thinking, he finally understood why the story was unconvincing.

Đặc điểm 8 – Mức độ phù hợp với văn cảnh: Đối chiếu lời nói thân mật, phát biểu công khai và văn bản hành chính; từ này có thể thích hợp trong một ngữ cảnh nhưng kém tự nhiên ở ngữ cảnh khác.

队员们走着走着，才注意到地图上的小路已经消失了。
Duì yuán men zǒuzhezǒuzhe, cái zhùyì dào dìtúshàng de xiǎo lù yǐjīng xiāo shī le.
Các thành viên đang đi mới nhận ra con đường nhỏ trên bản đồ đã không còn.
As they walked on, the team realized the path on the map no longer existed.

11. Các cách dùng và chiến lược giảng dạy chuyên biệt

Bối cảnh trung tâm: Đoàn quay phim tài liệu khảo sát rừng; đang đi thì trời đổi, đang quay thì máy hỏng, đang kể chuyện thì nhân chứng xúc động. Học viên cần kể lại từng bước diễn biến, đánh dấu thời gian, người thực hiện và đối tượng chịu tác động. Không dạy một mẫu câu tách khỏi ngữ cảnh của nó.

Cách dùng 1: Đọc phát ngôn, xác định vị trí A着A着 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

Cách dùng 2: Đọc phát ngôn, xác định vị trí A着A着 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

Cách dùng 3: Đọc phát ngôn, xác định vị trí A着A着 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

Cách dùng 4: Đọc phát ngôn, xác định vị trí A着A着 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

Cách dùng 5: Đọc phát ngôn, xác định vị trí A着A着 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

Cách dùng 6: Đọc phát ngôn, xác định vị trí A着A着 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

工作人员等着等着，天色已经暗了。
Gōngzuòrényuán děng zhe děng zhe, tiān sè yǐjīng àn le.
Nhân viên cứ đợi, rồi trời đã tối.
As the staff waited, darkness fell.

Cách dùng 7: Đọc phát ngôn, xác định vị trí A着A着 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

Cách dùng 8: Đọc phát ngôn, xác định vị trí A着A着 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

Cách dùng 9: Đọc phát ngôn, xác định vị trí A着A着 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

Cách dùng 10: Đọc phát ngôn, xác định vị trí A着A着 hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

12. Công thức câu và cấu trúc ngữ pháp – tám mô hình thực dụng, mười hai bài luyện triển khai

Phần A. Công thức dưới đây là những mô hình điển hình hoặc tổ hợp có chứng cứ sử dụng; với các thành ngữ, ký hiệu A/B/X/Y chỉ lựa chọn có điều kiện, không mở rộng thành công thức tự do.

Công thức 1: 走着走着，+变化.

Khai thác: xác định vai trò của từng thành phần, thử nêu điều kiện bắt buộc, đối chiếu với câu ở dưới. Nếu câu minh họa dùng một biến thể gần nhưng không hoàn toàn trùng mẫu, hãy coi đó là bài luyện phân tích chứ không phải chứng minh rằng mọi ô trong mẫu đều tùy ý thay thế.

Công thức 2: 说着说着，+结果.

Công thức 3: 看着看着，+情绪.

Công thức 4: 聊着聊着，+决定.

Công thức 5: 听着听着，+发现.

工作人员等着等着，天色已经暗了。
Gōngzuòrényuán děng zhe děng zhe, tiān sè yǐjīng àn le.
Nhân viên cứ đợi, rồi trời đã tối.
As the staff waited, darkness fell.

Công thức 6: 等着等着，+发生.

Công thức 7: 写着写着，+灵感.

Công thức 8: 拍着拍着，+设备问题.
Khai thác: xác định vai trò của từng thành phần, thử nêu điều kiện bắt buộc, đối chiếu với câu ở dưới. Nếu câu minh họa dùng một biến thể gần nhưng không hoàn toàn trùng mẫu, hãy coi đó là bài luyện phân tích chứ không phải chứng minh rằng mọi ô trong mẫu đều tùy ý thay thế.
他想着想着，终于明白故事为什么缺少说服力。
Tā xiǎng zhe xiǎng zhe, zhōngyú míngbái gù shì wèishénme quē shǎo shuō fú lì.

Đang suy nghĩ, anh ấy cuối cùng hiểu vì sao câu chuyện thiếu sức thuyết phục.

As he kept thinking, he finally understood why the story was unconvincing.

Phần B. Mười hai thao tác triển khai câu dùng để mở rộng năng lực nói và viết; đây là bài tập vận dụng, không phải mười hai “quy tắc cú pháp” mới.

Thao tác 1: Đặt câu vào một thời gian và địa điểm cụ thể. Bắt đầu từ ví dụ số 4; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 2: Đổi người kể sang người chịu ảnh hưởng. Bắt đầu từ ví dụ số 7; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 3: Thêm thông tin đã được xác nhận. Bắt đầu từ ví dụ số 10; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 4: Đối chiếu hai phương án có thật. Bắt đầu từ ví dụ số 3; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 5: Nêu lý do cho một hành động. Bắt đầu từ ví dụ số 6; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 6: Thêm lời phản biện có căn cứ. Bắt đầu từ ví dụ số 9; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 7: Giải thích giới hạn của cách dùng. Bắt đầu từ ví dụ số 2; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 8: Đặt một câu hỏi yêu cầu làm rõ. Bắt đầu từ ví dụ số 5; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 9: Viết lại thành lời thông báo lịch sự. Bắt đầu từ ví dụ số 8; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 10: Đổi thành bản báo cáo khách quan. Bắt đầu từ ví dụ số 1; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 11: Giới thiệu rủi ro hoặc ngoại lệ. Bắt đầu từ ví dụ số 4; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 12: Kết thúc bằng bài học có thể vận dụng. Bắt đầu từ ví dụ số 7; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

13. Khả năng kết hợp, tổ hợp từ và chuỗi biểu đạt thường dùng

Kết hợp 1: 走着走着，+变化. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 2: 说着说着，+结果. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 3: 看着看着，+情绪. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 4: 聊着聊着，+决定. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 5: 听着听着，+发现. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 6: 等着等着，+发生. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 7: 写着写着，+灵感. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 8: 拍着拍着，+设备问题. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

14. Từ ghép, họ từ và mạng lưới chủ đề giao tiếp

Tổ chức mạng lưới theo năm nhóm có thể học theo khối: đối tượng/nhân vật liên quan; hành động chính; điều kiện hay tiêu chuẩn; kết quả, tác động; phản hồi và phương án khác. Chủ đề thực hành là: Đoàn quay phim tài liệu khảo sát rừng; đang đi thì trời đổi, đang quay thì máy hỏng, đang kể chuyện thì nhân chứng xúc động.

Tư liệu ngữ cảnh 1: 大家走着走着，突然发现前面的路被树挡住了。 – Mọi người đang đi thì bất ngờ phát hiện cây chắn lối phía trước. – As everyone walked along, they suddenly found a fallen tree blocking the path.

Tư liệu ngữ cảnh 2: 导演说着说着，声音突然低了下来。 – Đạo diễn đang nói thì giọng bỗng hạ xuống. – As the director spoke, his voice suddenly grew quieter.

Tư liệu ngữ cảnh 3: 她看着看着，眼里慢慢有了泪水。 – Cô ấy đang xem thì mắt dần ngấn lệ. – As she watched, tears gradually filled her eyes.

Tư liệu ngữ cảnh 4: 我们聊着聊着，决定把故事的结尾改掉。 – Đang trò chuyện, chúng tôi quyết định thay đoạn kết câu chuyện. – As we talked, we decided to change the story’s ending.

Tư liệu ngữ cảnh 5: 孩子听着听着，竟然在椅子上睡着了。 – Đứa trẻ đang nghe thì không ngờ ngủ thiếp trên ghế. – As the child listened, he unexpectedly fell asleep in his chair.

Tư liệu ngữ cảnh 6: 工作人员等着等着，天色已经暗了。 – Nhân viên cứ đợi, rồi trời đã tối. – As the staff waited, darkness fell.

Tư liệu ngữ cảnh 7: 我写着写着，突然想起一个重要的细节。 – Đang viết, tôi chợt nhớ ra một chi tiết quan trọng. – While writing, I suddenly remembered an important detail.

Tư liệu ngữ cảnh 8: 摄影师拍着拍着，相机的电池没电了。 – Nhiếp ảnh gia đang chụp thì máy ảnh hết pin. – The photographer’s camera ran out of battery while he was shooting.

15. Hướng dẫn học chữ Hán theo bộ thủ và liên hệ cấu tạo

Đọc các thành tố trong trọng điểm, chỉ ra chữ nào là hư từ/chỉ chức năng, chữ nào là nội dung và chữ nào có thể thay đổi trong một tổ hợp cố định. Đối với số nét, bộ thủ và chữ phồn thể, chỉ chấp nhận dữ liệu đối chiếu chuẩn, không cho học viên học một cách nhớ hình chưa được kiểm chứng như một dữ kiện từ nguyên.

16. Mở rộng từ vựng và cách tự đặt câu theo mạng lưới

Nhóm 1: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

Nhóm 2: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

Nhóm 3: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

Xem thêm diễn đàn ngữ pháp HSK.

Nhóm 4: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

Nhóm 5: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

Nhóm 6: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

工作人员等着等着，天色已经暗了。
Gōngzuòrényuán děng zhe děng zhe, tiān sè yǐjīng àn le.
Nhân viên cứ đợi, rồi trời đã tối.
As the staff waited, darkness fell.

Nhóm 7: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

Nhóm 8: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

Nhóm 9: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

Nhóm 10: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

Nhóm 11: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

纪录片小组走进树林时，天气预报还说不会下雨。
Jì lù piàn xiǎozǔ zǒu jìn shù lín shí, tiānqì yù bào hái shuō bùhuì xiàyǔ.
Khi đoàn phim vào rừng, dự báo vẫn nói sẽ không mưa.
When the documentary crew entered the forest, the forecast still said no rain.

Nhóm 12: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

走着走着，天空突然变黑，我们必须保护设备。
Zǒuzhezǒuzhe, tiān kōng tūrán biàn hēi, wǒmen bìxū bǎo hù shèbèi.
Đang đi thì trời tối sầm, chúng ta phải bảo vệ thiết bị.
As we walked, the sky suddenly darkened, and we had to protect the equipment.

Nhóm 13: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

采访老人时，他说着说着就想起了失散的朋友。
Cǎi fǎng lǎorén shí, tā shuō zhe shuō zhe jiù xiǎng qǐ le shī sàn de péngyǒu.
Khi phỏng vấn, cụ đang kể thì nhớ người bạn thất lạc.
During the interview, the elder suddenly remembered a long-lost friend as he spoke.

Nhóm 14: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

雨停以后，我们决定留下这一段真实的情绪。
Yǔ tíng yǐhòu, wǒmen juédìng liú xià zhè yì duàn zhēnshí de qíng xù.
Mưa tạnh, chúng tôi quyết giữ lại đoạn cảm xúc chân thật ấy.
After the rain stopped, we decided to preserve that authentic emotional moment.

17. Đồng nghĩa, gần nghĩa, trái nghĩa và khả năng thay thế

Không ghép tùy ý A với 着; A着A着 nói tiến trình chứ không tự mang nghĩa “lặp rất nhiều lần” như A来A去. Thành phần sau thường là trạng thái mới hoặc chuyển biến rõ.

Muốn nói hai cấu trúc tương đương, trước hết thử giữ nguyên thời gian, chủ thể, vai giao tiếp, tính xác thực và mức độ lịch sự. Nếu một thành phần thay đổi làm đảo sắc thái hoặc làm câu không tự nhiên, cần ghi rõ đó là trường hợp không thay được.

18. Phân biệt các cấu trúc dễ nhầm và bài học đúng–sai

Đối chiếu 1: Nếu bỏ hoặc thay trọng điểm trong câu sau, thông tin nào bị mất? Có chuyển từ câu được xác nhận sang câu phỏng đoán, hoặc từ kết quả sang trình tự thời gian không?

Đối chiếu 2: Nếu bỏ hoặc thay trọng điểm trong câu sau, thông tin nào bị mất? Có chuyển từ câu được xác nhận sang câu phỏng đoán, hoặc từ kết quả sang trình tự thời gian không?

Đối chiếu 3: Nếu bỏ hoặc thay trọng điểm trong câu sau, thông tin nào bị mất? Có chuyển từ câu được xác nhận sang câu phỏng đoán, hoặc từ kết quả sang trình tự thời gian không?

工作人员等着等着，天色已经暗了。
Gōngzuòrényuán děng zhe děng zhe, tiān sè yǐjīng àn le.
Nhân viên cứ đợi, rồi trời đã tối.
As the staff waited, darkness fell.

Đối chiếu 4: Nếu bỏ hoặc thay trọng điểm trong câu sau, thông tin nào bị mất? Có chuyển từ câu được xác nhận sang câu phỏng đoán, hoặc từ kết quả sang trình tự thời gian không?

Đối chiếu 5: Nếu bỏ hoặc thay trọng điểm trong câu sau, thông tin nào bị mất? Có chuyển từ câu được xác nhận sang câu phỏng đoán, hoặc từ kết quả sang trình tự thời gian không?

19. Sắc thái ngữ nghĩa, cảm xúc và đánh giá trong lời nói

Với A着A着, sắc thái phải được suy ra từ ngữ cảnh và vai giao tiếp: Không ghép tùy ý A với 着; A着A着 nói tiến trình chứ không tự mang nghĩa “lặp rất nhiều lần” như A来A去. Thành phần sau thường là trạng thái mới hoặc chuyển biến rõ. Một phát ngôn trực tiếp có thể thể hiện khen ngợi, phê bình, đề nghị hoặc thông tin; không gán chung một cảm xúc cho tất cả ví dụ chỉ vì cùng dùng từ trọng tâm.

20. Phạm vi, mức độ trang trọng và điều kiện lựa chọn

Kiểu văn bản cần thử: hướng dẫn khách, cuộc họp chuyên môn, trao đổi với học viên, báo cáo phân tích, đoạn kể chuyện. Kết cấu diễn tiến và chuyển biến. Trong mỗi kiểu, học viên cân nhắc mức độ trực tiếp, có căn cứ và tính lịch sự rồi lựa chọn cách diễn đạt.

Tình huống kiểm thử: Đoàn quay phim tài liệu khảo sát rừng; đang đi thì trời đổi, đang quay thì máy hỏng, đang kể chuyện thì nhân chứng xúc động.

21. Khẩu ngữ, văn viết, chuyên ngành và tình huống thay đổi vai

Bài thực hành: cùng câu chuyện “Đoàn quay phim tài liệu khảo sát rừng; đang đi thì trời đổi, đang quay thì máy hỏng, đang kể chuyện thì nhân chứng xúc động.”, một người kể như nhân chứng, một người trình bày với lãnh đạo, một người giải thích cho người bị ảnh hưởng. Đối chiếu từ trọng tâm khi đổi giọng điệu. Không dùng khẩu ngữ cảm thán trong báo cáo nếu không phù hợp.

22. Thành ngữ, quán ngữ và kết cấu cố định có liên quan

Giảng viên phân biệt thành ngữ nguyên khối, kết cấu cố định có tính năng suất hạn chế và công thức ngữ pháp có thể tự do thay thành phần. Không sáng tác những tổ hợp A/B mới chỉ để tăng số lượng. Các cụm dưới đây phải được học kèm tình huống.

Cụm hoặc mô hình: 走着走着，+变化.

Cụm hoặc mô hình: 说着说着，+结果.

Cụm hoặc mô hình: 看着看着，+情绪.

Cụm hoặc mô hình: 聊着聊着，+决定.

Cụm hoặc mô hình: 听着听着，+发现.

Cụm hoặc mô hình: 等着等着，+发生.

Cụm hoặc mô hình: 写着写着，+灵感.

Cụm hoặc mô hình: 拍着拍着，+设备问题.

23. Mẫu câu giao tiếp – 30 phát ngôn bốn ngôn ngữ và kỹ thuật phát triển nội dung

Nhóm A: 14 câu tình huống gốc, được biên soạn riêng theo trọng điểm và bối cảnh. Nhóm B: 16 phát ngôn mở rộng nhiều câu dùng để luyện quan hệ lập luận, không được báo cáo thành 16 tình huống hoàn toàn độc lập.

Mẫu câu 1:
大家走着走着，突然发现前面的路被树挡住了。

Dàjiā zǒuzhezǒuzhe, tūrán fāxiàn qiánmiàn de lù bèi shù dǎng zhù le.

Mọi người đang đi thì bất ngờ phát hiện cây chắn lối phía trước.

As everyone walked along, they suddenly found a fallen tree blocking the path.

Mẫu câu 2:
导演说着说着，声音突然低了下来。

Dǎo yǎn shuō zhe shuō zhe, shēng yīn tūrán dī le xiàlái.

Đạo diễn đang nói thì giọng bỗng hạ xuống.

As the director spoke, his voice suddenly grew quieter.

Mẫu câu 3:
她看着看着，眼里慢慢有了泪水。

Tā kàn zhe kàn zhe, yǎn lǐ màn màn yǒu le lèi shuǐ.

Cô ấy đang xem thì mắt dần ngấn lệ.

As she watched, tears gradually filled her eyes.

Mẫu câu 4:
我们聊着聊着，决定把故事的结尾改掉。

Wǒmen liáo zhe liáo zhe, juédìng bǎ gù shì de jié wěi gǎi diào.

Đang trò chuyện, chúng tôi quyết định thay đoạn kết câu chuyện.

As we talked, we decided to change the story’s ending.

Mẫu câu 5:
孩子听着听着，竟然在椅子上睡着了。

Háizǐ tīng zhe tīng zhe, jìngrán zài yǐ zǐ shàng shuì zhe le.

Đứa trẻ đang nghe thì không ngờ ngủ thiếp trên ghế.

As the child listened, he unexpectedly fell asleep in his chair.

Mẫu câu 6:
工作人员等着等着，天色已经暗了。

Gōngzuòrényuán děng zhe děng zhe, tiān sè yǐjīng àn le.

Nhân viên cứ đợi, rồi trời đã tối.

As the staff waited, darkness fell.

Mẫu câu 7:
我写着写着，突然想起一个重要的细节。

Wǒ xiě zhe xiě zhe, tūrán xiǎng qǐ yíge zhòngyào de xì jié.

Đang viết, tôi chợt nhớ ra một chi tiết quan trọng.

While writing, I suddenly remembered an important detail.

Mẫu câu 8:
摄影师拍着拍着，相机的电池没电了。

Shèyǐngshī pāi zhe pāi zhe, xiāng jī de diàn chí méi diàn le.

Nhiếp ảnh gia đang chụp thì máy ảnh hết pin.

The photographer’s camera ran out of battery while he was shooting.

Mẫu câu 9:
他想着想着，终于明白故事为什么缺少说服力。

Tā xiǎng zhe xiǎng zhe, zhōngyú míngbái gù shì wèishénme quē shǎo shuō fú lì.

Đang suy nghĩ, anh ấy cuối cùng hiểu vì sao câu chuyện thiếu sức thuyết phục.

As he kept thinking, he finally understood why the story was unconvincing.

Mẫu câu 10:
队员们走着走着，才注意到地图上的小路已经消失了。

Duì yuán men zǒuzhezǒuzhe, cái zhùyì dào dìtúshàng de xiǎo lù yǐjīng xiāo shī le.

Các thành viên đang đi mới nhận ra con đường nhỏ trên bản đồ đã không còn.

As they walked on, the team realized the path on the map no longer existed.

Mẫu câu 11:
纪录片小组走进树林时，天气预报还说不会下雨。

Jì lù piàn xiǎozǔ zǒu jìn shù lín shí, tiānqì yù bào hái shuō bùhuì xiàyǔ.

Khi đoàn phim vào rừng, dự báo vẫn nói sẽ không mưa.

When the documentary crew entered the forest, the forecast still said no rain.

Mẫu câu 12:
走着走着，天空突然变黑，我们必须保护设备。

Zǒuzhezǒuzhe, tiān kōng tūrán biàn hēi, wǒmen bìxū bǎo hù shèbèi.

Đang đi thì trời tối sầm, chúng ta phải bảo vệ thiết bị.

As we walked, the sky suddenly darkened, and we had to protect the equipment.

Mẫu câu 13:
采访老人时，他说着说着就想起了失散的朋友。

Cǎi fǎng lǎorén shí, tā shuō zhe shuō zhe jiù xiǎng qǐ le shī sàn de péngyǒu.

Khi phỏng vấn, cụ đang kể thì nhớ người bạn thất lạc.

During the interview, the elder suddenly remembered a long-lost friend as he spoke.

Mẫu câu 14:
雨停以后，我们决定留下这一段真实的情绪。

Yǔ tíng yǐhòu, wǒmen juédìng liú xià zhè yì duàn zhēnshí de qíng xù.

Mưa tạnh, chúng tôi quyết giữ lại đoạn cảm xúc chân thật ấy.

After the rain stopped, we decided to preserve that authentic emotional moment.

Mẫu câu 15:
她看着看着，眼里慢慢有了泪水。这说明我们不能只看事情的表面。

Tā kàn zhe kàn zhe, yǎn lǐ màn màn yǒu le lèi shuǐ. zhè shuōmíng wǒmen bùnéng zhǐ kàn shìqíng de biǎo miàn.

Cô ấy đang xem thì mắt dần ngấn lệ. Điều này cho thấy không thể chỉ nhìn bề ngoài.

As she watched, tears gradually filled her eyes. This shows why we cannot focus only on appearances.

Mẫu câu 16:
工作人员等着等着，天色已经暗了。不过，最后的决定仍然需要负责人确认。

Gōngzuòrényuán děng zhe děng zhe, tiān sè yǐjīng àn le. bùguò, zuìhòu de juédìng réng rán xūyào fùzérén quèrèn.

Nhân viên cứ đợi, rồi trời đã tối. Tuy vậy, quyết định cuối vẫn cần người phụ trách xác nhận.

As the staff waited, darkness fell. However, the final decision still needs approval from the person in charge.

Mẫu câu 17:
他想着想着，终于明白故事为什么缺少说服力。我们还要考虑其他人的实际需要。

Tā xiǎng zhe xiǎng zhe, zhōngyú míngbái gù shì wèishénme quē shǎo shuō fú lì. wǒmen hái yào kǎo lǜ qítā rén de shí jì xūyào.

Đang suy nghĩ, anh ấy cuối cùng hiểu vì sao câu chuyện thiếu sức thuyết phục. Chúng ta còn cần tính nhu cầu thực tế của người khác.

As he kept thinking, he finally understood why the story was unconvincing. We must also consider other people’s practical needs.

Mẫu câu 18:
走着走着，天空突然变黑，我们必须保护设备。所以，大家先别急着作出判断。

Zǒuzhezǒuzhe, tiān kōng tūrán biàn hēi, wǒmen bìxū bǎo hù shèbèi. suǒyǐ, dàjiā xiān bié jí zhe zuòchū pànduàn.

Đang đi thì trời tối sầm, chúng ta phải bảo vệ thiết bị. Vì thế, mọi người đừng vội kết luận.

As we walked, the sky suddenly darkened, and we had to protect the equipment. So nobody should rush to a conclusion.

Mẫu câu 19:
大家走着走着，突然发现前面的路被树挡住了。在解决问题之前，先弄清楚原因很重要。

Dàjiā zǒuzhezǒuzhe, tūrán fāxiàn qiánmiàn de lù bèi shù dǎng zhù le. zài jiějué wèntí zhīqián, xiān nòng qīngchǔ yuányīn hěn zhòngyào.

Mọi người đang đi thì bất ngờ phát hiện cây chắn lối phía trước. Trước khi giải quyết, hiểu rõ nguyên nhân rất quan trọng.

As everyone walked along, they suddenly found a fallen tree blocking the path. Understanding the cause is essential before solving the problem.

Mẫu câu 20:
我们聊着聊着，决定把故事的结尾改掉。如果条件改变，处理办法也可能不同。

Wǒmen liáo zhe liáo zhe, juédìng bǎ gù shì de jié wěi gǎi diào. rúguǒ tiáojiàn gǎibiàn, chùlǐ bàn fǎ yě kěnéng bù tóng.

Đang trò chuyện, chúng tôi quyết định thay đoạn kết câu chuyện. Nếu điều kiện đổi, cách xử lý cũng có thể khác.

As we talked, we decided to change the story’s ending. If the conditions change, the solution may change as well.

Mẫu câu 21:
我写着写着，突然想起一个重要的细节。我们需要把这个信息及时告诉相关人员。

Wǒ xiě zhe xiě zhe, tūrán xiǎng qǐ yíge zhòngyào de xì jié. wǒmen xūyào bǎ zhège xìnxī jíshí gào sù xiāngguān rényuán.

Đang viết, tôi chợt nhớ ra một chi tiết quan trọng. Chúng ta cần báo thông tin này kịp thời cho người liên quan.

While writing, I suddenly remembered an important detail. We need to inform the relevant people promptly.

Mẫu câu 22:
队员们走着走着，才注意到地图上的小路已经消失了。接下来应该检查这一安排是否真的有效。

Duì yuán men zǒuzhezǒuzhe, cái zhùyì dào dìtúshàng de xiǎo lù yǐjīng xiāo shī le. jiē xiàlái yīnggāi jiǎnchá zhè yì ānpái shì fǒu zhēn de yǒu xiào.

Các thành viên đang đi mới nhận ra con đường nhỏ trên bản đồ đã không còn. Tiếp theo nên kiểm tra sắp xếp này có thật hiệu quả không.

As they walked on, the team realized the path on the map no longer existed. Next we should check whether this arrangement actually works.

Mẫu câu 23:
采访老人时，他说着说着就想起了失散的朋友。这并不意味着其他方案完全没有价值。

Cǎi fǎng lǎorén shí, tā shuō zhe shuō zhe jiù xiǎng qǐ le shī sàn de péngyǒu. zhè bìng bù yì wèi zhe qítā fāngàn wánquán méiyǒu jià zhí.

Khi phỏng vấn, cụ đang kể thì nhớ người bạn thất lạc. Điều đó không có nghĩa phương án khác không có giá trị.

During the interview, the elder suddenly remembered a long-lost friend as he spoke. That does not mean the other approaches have no value.

Mẫu câu 24:
导演说着说着，声音突然低了下来。现在至少可以确定，前面的准备没有白费。

Dǎo yǎn shuō zhe shuō zhe, shēng yīn tūrán dī le xiàlái. xiànzài zhì shǎo kěyǐ quèdìng, qiánmiàn de zhǔnbèi méiyǒu bái fèi.

Đạo diễn đang nói thì giọng bỗng hạ xuống. Giờ ít nhất có thể chắc việc chuẩn bị trước không vô ích.

As the director spoke, his voice suddenly grew quieter. At least we now know that the earlier preparation was not wasted.

Mẫu câu 25:
孩子听着听着，竟然在椅子上睡着了。这也是为什么我们需要保留完整记录。

Háizǐ tīng zhe tīng zhe, jìngrán zài yǐ zǐ shàng shuì zhe le. zhè yě shì wèishénme wǒmen xūyào bǎo liú wán zhěng jìlù.

Đứa trẻ đang nghe thì không ngờ ngủ thiếp trên ghế. Đây cũng là lý do cần giữ hồ sơ đầy đủ.

As the child listened, he unexpectedly fell asleep in his chair. This is also why we need to keep complete records.

Mẫu câu 26:
摄影师拍着拍着，相机的电池没电了。我们可以把这次经验用到下一次活动中。

Shèyǐngshī pāi zhe pāi zhe, xiāng jī de diàn chí méi diàn le. wǒmen kěyǐ bǎ zhè cì jīngyàn yòng dào xià yícì huódòng zhōng.

Nhiếp ảnh gia đang chụp thì máy ảnh hết pin. Ta có thể dùng kinh nghiệm này cho hoạt động sau.

The photographer’s camera ran out of battery while he was shooting. We can apply this experience to our next event.

Mẫu câu 27:
纪录片小组走进树林时，天气预报还说不会下雨。但是，不同的情形可能需要不同的说法。

Jì lù piàn xiǎozǔ zǒu jìn shù lín shí, tiānqì yù bào hái shuō bùhuì xiàyǔ. dànshì, bù tóng de qíng xíng kěnéng xūyào bù tóng de shuō fǎ.

Khi đoàn phim vào rừng, dự báo vẫn nói sẽ không mưa. Nhưng tình huống khác có thể cần cách nói khác.

When the documentary crew entered the forest, the forecast still said no rain. Different situations may require different wording, however.

Mẫu câu 28:
雨停以后，我们决定留下这一段真实的情绪。只有把信息核实清楚，大家才能放心。

Yǔ tíng yǐhòu, wǒmen juédìng liú xià zhè yì duàn zhēnshí de qíng xù. zhǐyǒu bǎ xìnxī hé shí qīngchǔ, dàjiā cái néng fàng xīn.

Mưa tạnh, chúng tôi quyết giữ lại đoạn cảm xúc chân thật ấy. Chỉ khi xác minh thông tin rõ mọi người mới yên tâm.

After the rain stopped, we decided to preserve that authentic emotional moment. Only by checking the facts can everyone feel reassured.

Mẫu câu 29:
她看着看着，眼里慢慢有了泪水。这件事提醒我们，沟通同执行一样重要。

Tā kàn zhe kàn zhe, yǎn lǐ màn màn yǒu le lèi shuǐ. zhè jiàn shì tí xǐng wǒmen, gōu tōng tóng zhí xíng yíyàng zhòngyào.

Cô ấy đang xem thì mắt dần ngấn lệ. Việc này nhắc giao tiếp quan trọng như thực hiện.

As she watched, tears gradually filled her eyes. This reminds us that communication matters as much as execution.

Mẫu câu 30:
工作人员等着等着，天色已经暗了。我们还应当解释这样做可能带来的影响。

Gōngzuòrényuán děng zhe děng zhe, tiān sè yǐjīng àn le. wǒmen hái yīng dāng jiěshì zhè yàng zuò kěnéng dài lái de yǐngxiǎng.

Nhân viên cứ đợi, rồi trời đã tối. Ta còn nên giải thích tác động có thể xảy ra.

As the staff waited, darkness fell. We should also explain the possible consequences.

Thực hành nâng cao: kể lại từng phát ngôn như một nhân chứng, nói lại cho người liên quan với giọng điệu lịch sự, nêu tình huống phản ví dụ và giải thích vì sao không thể tùy tiện đổi cấu trúc.

24. Đối chiếu và lựa chọn bản dịch Trung – Pinyin – Việt – Anh

Giá trị dịch cốt lõi: A着A着 / A zhe A zhe / đang làm mãi thì… / while doing …; as … went on. Mọi bản dịch phải bảo toàn mức độ chắc chắn, người thực hiện và quan hệ thời gian, điều kiện hoặc đánh giá. Tiếng Việt và tiếng Anh có thể có hai cách diễn đạt nhưng không được làm mệnh đề giả định thành sự thật.

25. Lỗi thường gặp, phân tích nguyên nhân và cách chữa

Lỗi 1: Dịch từng chữ. Cách sửa: A着A着 phải được hiểu theo chức năng ngữ pháp: A着A着 nhắc lại động từ có 着, biểu thị một hành động tiếp diễn trong quá trình đó xuất hiện kết quả, thay đổi hoặc sự việc bất ngờ. Tổ hợp thường gặp: 走着走着、说着说着、看着看着.

Lỗi 2: Thay sai từ gần nghĩa. Cách sửa: Không ghép tùy ý A với 着; A着A着 nói tiến trình chứ không tự mang nghĩa “lặp rất nhiều lần” như A来A去. Thành phần sau thường là trạng thái mới hoặc chuyển biến rõ.

Lỗi 3: Sai vị trí. Cách sửa: Xác định thành phần bổ nghĩa hoặc mệnh đề liên kết; không đảo vị trí khi làm đổi phạm vi phủ định hay điều kiện.

工作人员等着等着，天色已经暗了。
Gōngzuòrényuán děng zhe děng zhe, tiān sè yǐjīng àn le.
Nhân viên cứ đợi, rồi trời đã tối.
As the staff waited, darkness fell.

Lỗi 4: Lạm dụng ký hiệu A/B/X/Y. Cách sửa: Chỉ dùng cách kết hợp đã tự nhiên và đúng loại từ, không coi biến số là chỗ thay mọi từ.

Lỗi 5: Thiếu bối cảnh. Cách sửa: Một câu ngắn có thể đúng ngữ pháp nhưng không phù hợp với thực tế nếu không có người, thời gian và điều kiện xác định.

Lỗi 6: Lỗi Pinyin. Cách sửa: Kiểm tra từ đa âm, thanh nhẹ và biến thanh bằng cách đọc thành nhóm nghĩa, không chép Pinyin từng chữ.

Lỗi 7: Bản dịch bỏ sắc thái. Cách sửa: Dịch cả thái độ, độ chắc chắn, mức độ hoặc quan hệ thông tin, không chỉ dịch chủ ngữ–động từ.

Lỗi 8: Câu hỏi và phủ định sai. Cách sửa: Đặt câu hỏi vào thông tin cần xác nhận; không tự thêm phủ định vào thành ngữ làm thay đổi nghĩa cố định.

26. Hệ thống 30 ví dụ bốn ngôn ngữ – tình huống gốc và phát ngôn phát triển

Ví dụ 1–14 là câu tình huống riêng do người biên soạn đặt cho trọng điểm. Ví dụ 15–30 là câu luyện mở rộng theo mạch giải thích và phản biện, có sử dụng phần của các câu nền; không tính là 30 sự kiện độc lập hoàn toàn.

Ví dụ 1:
大家走着走着，突然发现前面的路被树挡住了。

Dàjiā zǒuzhezǒuzhe, tūrán fāxiàn qiánmiàn de lù bèi shù dǎng zhù le.

Mọi người đang đi thì bất ngờ phát hiện cây chắn lối phía trước.

As everyone walked along, they suddenly found a fallen tree blocking the path.

Ví dụ 2:
导演说着说着，声音突然低了下来。

Dǎo yǎn shuō zhe shuō zhe, shēng yīn tūrán dī le xiàlái.

Đạo diễn đang nói thì giọng bỗng hạ xuống.

As the director spoke, his voice suddenly grew quieter.

Ví dụ 3:
她看着看着，眼里慢慢有了泪水。

Tā kàn zhe kàn zhe, yǎn lǐ màn màn yǒu le lèi shuǐ.

Cô ấy đang xem thì mắt dần ngấn lệ.

As she watched, tears gradually filled her eyes.

Ví dụ 4:
我们聊着聊着，决定把故事的结尾改掉。

Wǒmen liáo zhe liáo zhe, juédìng bǎ gù shì de jié wěi gǎi diào.

Đang trò chuyện, chúng tôi quyết định thay đoạn kết câu chuyện.

As we talked, we decided to change the story’s ending.

Ví dụ 5:
孩子听着听着，竟然在椅子上睡着了。

Háizǐ tīng zhe tīng zhe, jìngrán zài yǐ zǐ shàng shuì zhe le.

Đứa trẻ đang nghe thì không ngờ ngủ thiếp trên ghế.

As the child listened, he unexpectedly fell asleep in his chair.

Ví dụ 6:
工作人员等着等着，天色已经暗了。

Gōngzuòrényuán děng zhe děng zhe, tiān sè yǐjīng àn le.

Nhân viên cứ đợi, rồi trời đã tối.

As the staff waited, darkness fell.

Ví dụ 7:
我写着写着，突然想起一个重要的细节。

Wǒ xiě zhe xiě zhe, tūrán xiǎng qǐ yíge zhòngyào de xì jié.

Đang viết, tôi chợt nhớ ra một chi tiết quan trọng.

While writing, I suddenly remembered an important detail.

Ví dụ 8:
摄影师拍着拍着，相机的电池没电了。

Shèyǐngshī pāi zhe pāi zhe, xiāng jī de diàn chí méi diàn le.

Nhiếp ảnh gia đang chụp thì máy ảnh hết pin.

The photographer’s camera ran out of battery while he was shooting.

Ví dụ 9:
他想着想着，终于明白故事为什么缺少说服力。

Tā xiǎng zhe xiǎng zhe, zhōngyú míngbái gù shì wèishénme quē shǎo shuō fú lì.

Đang suy nghĩ, anh ấy cuối cùng hiểu vì sao câu chuyện thiếu sức thuyết phục.

As he kept thinking, he finally understood why the story was unconvincing.

Ví dụ 10:
队员们走着走着，才注意到地图上的小路已经消失了。

Duì yuán men zǒuzhezǒuzhe, cái zhùyì dào dìtúshàng de xiǎo lù yǐjīng xiāo shī le.

Các thành viên đang đi mới nhận ra con đường nhỏ trên bản đồ đã không còn.

As they walked on, the team realized the path on the map no longer existed.

Ví dụ 11:
纪录片小组走进树林时，天气预报还说不会下雨。

Jì lù piàn xiǎozǔ zǒu jìn shù lín shí, tiānqì yù bào hái shuō bùhuì xiàyǔ.

Khi đoàn phim vào rừng, dự báo vẫn nói sẽ không mưa.

When the documentary crew entered the forest, the forecast still said no rain.

Ví dụ 12:
走着走着，天空突然变黑，我们必须保护设备。

Zǒuzhezǒuzhe, tiān kōng tūrán biàn hēi, wǒmen bìxū bǎo hù shèbèi.

Đang đi thì trời tối sầm, chúng ta phải bảo vệ thiết bị.

As we walked, the sky suddenly darkened, and we had to protect the equipment.

Ví dụ 13:
采访老人时，他说着说着就想起了失散的朋友。

Cǎi fǎng lǎorén shí, tā shuō zhe shuō zhe jiù xiǎng qǐ le shī sàn de péngyǒu.

Khi phỏng vấn, cụ đang kể thì nhớ người bạn thất lạc.

During the interview, the elder suddenly remembered a long-lost friend as he spoke.

Ví dụ 14:
雨停以后，我们决定留下这一段真实的情绪。

Yǔ tíng yǐhòu, wǒmen juédìng liú xià zhè yì duàn zhēnshí de qíng xù.

Mưa tạnh, chúng tôi quyết giữ lại đoạn cảm xúc chân thật ấy.

After the rain stopped, we decided to preserve that authentic emotional moment.

Ví dụ 15:
她看着看着，眼里慢慢有了泪水。这说明我们不能只看事情的表面。

Tā kàn zhe kàn zhe, yǎn lǐ màn màn yǒu le lèi shuǐ. zhè shuōmíng wǒmen bùnéng zhǐ kàn shìqíng de biǎo miàn.

Cô ấy đang xem thì mắt dần ngấn lệ. Điều này cho thấy không thể chỉ nhìn bề ngoài.

As she watched, tears gradually filled her eyes. This shows why we cannot focus only on appearances.

Ví dụ 16:
工作人员等着等着，天色已经暗了。不过，最后的决定仍然需要负责人确认。

Gōngzuòrényuán děng zhe děng zhe, tiān sè yǐjīng àn le. bùguò, zuìhòu de juédìng réng rán xūyào fùzérén quèrèn.

Nhân viên cứ đợi, rồi trời đã tối. Tuy vậy, quyết định cuối vẫn cần người phụ trách xác nhận.

As the staff waited, darkness fell. However, the final decision still needs approval from the person in charge.

Ví dụ 17:
他想着想着，终于明白故事为什么缺少说服力。我们还要考虑其他人的实际需要。

Tā xiǎng zhe xiǎng zhe, zhōngyú míngbái gù shì wèishénme quē shǎo shuō fú lì. wǒmen hái yào kǎo lǜ qítā rén de shí jì xūyào.

Đang suy nghĩ, anh ấy cuối cùng hiểu vì sao câu chuyện thiếu sức thuyết phục. Chúng ta còn cần tính nhu cầu thực tế của người khác.

As he kept thinking, he finally understood why the story was unconvincing. We must also consider other people’s practical needs.

Ví dụ 18:
走着走着，天空突然变黑，我们必须保护设备。所以，大家先别急着作出判断。

Zǒuzhezǒuzhe, tiān kōng tūrán biàn hēi, wǒmen bìxū bǎo hù shèbèi. suǒyǐ, dàjiā xiān bié jí zhe zuòchū pànduàn.

Đang đi thì trời tối sầm, chúng ta phải bảo vệ thiết bị. Vì thế, mọi người đừng vội kết luận.

As we walked, the sky suddenly darkened, and we had to protect the equipment. So nobody should rush to a conclusion.

Ví dụ 19:
大家走着走着，突然发现前面的路被树挡住了。在解决问题之前，先弄清楚原因很重要。

Dàjiā zǒuzhezǒuzhe, tūrán fāxiàn qiánmiàn de lù bèi shù dǎng zhù le. zài jiějué wèntí zhīqián, xiān nòng qīngchǔ yuányīn hěn zhòngyào.

Mọi người đang đi thì bất ngờ phát hiện cây chắn lối phía trước. Trước khi giải quyết, hiểu rõ nguyên nhân rất quan trọng.

As everyone walked along, they suddenly found a fallen tree blocking the path. Understanding the cause is essential before solving the problem.

Ví dụ 20:
我们聊着聊着，决定把故事的结尾改掉。如果条件改变，处理办法也可能不同。

Wǒmen liáo zhe liáo zhe, juédìng bǎ gù shì de jié wěi gǎi diào. rúguǒ tiáojiàn gǎibiàn, chùlǐ bàn fǎ yě kěnéng bù tóng.

Đang trò chuyện, chúng tôi quyết định thay đoạn kết câu chuyện. Nếu điều kiện đổi, cách xử lý cũng có thể khác.

As we talked, we decided to change the story’s ending. If the conditions change, the solution may change as well.

Ví dụ 21:
我写着写着，突然想起一个重要的细节。我们需要把这个信息及时告诉相关人员。

Wǒ xiě zhe xiě zhe, tūrán xiǎng qǐ yíge zhòngyào de xì jié. wǒmen xūyào bǎ zhège xìnxī jíshí gào sù xiāngguān rényuán.

Đang viết, tôi chợt nhớ ra một chi tiết quan trọng. Chúng ta cần báo thông tin này kịp thời cho người liên quan.

While writing, I suddenly remembered an important detail. We need to inform the relevant people promptly.

Ví dụ 22:
队员们走着走着，才注意到地图上的小路已经消失了。接下来应该检查这一安排是否真的有效。

Duì yuán men zǒuzhezǒuzhe, cái zhùyì dào dìtúshàng de xiǎo lù yǐjīng xiāo shī le. jiē xiàlái yīnggāi jiǎnchá zhè yì ānpái shì fǒu zhēn de yǒu xiào.

Các thành viên đang đi mới nhận ra con đường nhỏ trên bản đồ đã không còn. Tiếp theo nên kiểm tra sắp xếp này có thật hiệu quả không.

As they walked on, the team realized the path on the map no longer existed. Next we should check whether this arrangement actually works.

Ví dụ 23:
采访老人时，他说着说着就想起了失散的朋友。这并不意味着其他方案完全没有价值。

Cǎi fǎng lǎorén shí, tā shuō zhe shuō zhe jiù xiǎng qǐ le shī sàn de péngyǒu. zhè bìng bù yì wèi zhe qítā fāngàn wánquán méiyǒu jià zhí.

Khi phỏng vấn, cụ đang kể thì nhớ người bạn thất lạc. Điều đó không có nghĩa phương án khác không có giá trị.

During the interview, the elder suddenly remembered a long-lost friend as he spoke. That does not mean the other approaches have no value.

Ví dụ 24:
导演说着说着，声音突然低了下来。现在至少可以确定，前面的准备没有白费。

Dǎo yǎn shuō zhe shuō zhe, shēng yīn tūrán dī le xiàlái. xiànzài zhì shǎo kěyǐ quèdìng, qiánmiàn de zhǔnbèi méiyǒu bái fèi.

Đạo diễn đang nói thì giọng bỗng hạ xuống. Giờ ít nhất có thể chắc việc chuẩn bị trước không vô ích.

As the director spoke, his voice suddenly grew quieter. At least we now know that the earlier preparation was not wasted.

Ví dụ 25:
孩子听着听着，竟然在椅子上睡着了。这也是为什么我们需要保留完整记录。

Háizǐ tīng zhe tīng zhe, jìngrán zài yǐ zǐ shàng shuì zhe le. zhè yě shì wèishénme wǒmen xūyào bǎo liú wán zhěng jìlù.

Đứa trẻ đang nghe thì không ngờ ngủ thiếp trên ghế. Đây cũng là lý do cần giữ hồ sơ đầy đủ.

As the child listened, he unexpectedly fell asleep in his chair. This is also why we need to keep complete records.

Ví dụ 26:
摄影师拍着拍着，相机的电池没电了。我们可以把这次经验用到下一次活动中。

Shèyǐngshī pāi zhe pāi zhe, xiāng jī de diàn chí méi diàn le. wǒmen kěyǐ bǎ zhè cì jīngyàn yòng dào xià yícì huódòng zhōng.

Nhiếp ảnh gia đang chụp thì máy ảnh hết pin. Ta có thể dùng kinh nghiệm này cho hoạt động sau.

The photographer’s camera ran out of battery while he was shooting. We can apply this experience to our next event.

Ví dụ 27:
纪录片小组走进树林时，天气预报还说不会下雨。但是，不同的情形可能需要不同的说法。

Jì lù piàn xiǎozǔ zǒu jìn shù lín shí, tiānqì yù bào hái shuō bùhuì xiàyǔ. dànshì, bù tóng de qíng xíng kěnéng xūyào bù tóng de shuō fǎ.

Khi đoàn phim vào rừng, dự báo vẫn nói sẽ không mưa. Nhưng tình huống khác có thể cần cách nói khác.

When the documentary crew entered the forest, the forecast still said no rain. Different situations may require different wording, however.

Ví dụ 28:
雨停以后，我们决定留下这一段真实的情绪。只有把信息核实清楚，大家才能放心。

Yǔ tíng yǐhòu, wǒmen juédìng liú xià zhè yì duàn zhēnshí de qíng xù. zhǐyǒu bǎ xìnxī hé shí qīngchǔ, dàjiā cái néng fàng xīn.

Mưa tạnh, chúng tôi quyết giữ lại đoạn cảm xúc chân thật ấy. Chỉ khi xác minh thông tin rõ mọi người mới yên tâm.

After the rain stopped, we decided to preserve that authentic emotional moment. Only by checking the facts can everyone feel reassured.

Ví dụ 29:
她看着看着，眼里慢慢有了泪水。这件事提醒我们，沟通同执行一样重要。

Tā kàn zhe kàn zhe, yǎn lǐ màn màn yǒu le lèi shuǐ. zhè jiàn shì tí xǐng wǒmen, gōu tōng tóng zhí xíng yíyàng zhòngyào.

Cô ấy đang xem thì mắt dần ngấn lệ. Việc này nhắc giao tiếp quan trọng như thực hiện.

As she watched, tears gradually filled her eyes. This reminds us that communication matters as much as execution.

Ví dụ 30:
工作人员等着等着，天色已经暗了。我们还应当解释这样做可能带来的影响。

Gōngzuòrényuán děng zhe děng zhe, tiān sè yǐjīng àn le. wǒmen hái yīng dāng jiěshì zhè yàng zuò kěnéng dài lái de yǐngxiǎng.

Nhân viên cứ đợi, rồi trời đã tối. Ta còn nên giải thích tác động có thể xảy ra.

As the staff waited, darkness fell. We should also explain the possible consequences.

27. Hội thoại tiếng Trung giao tiếp và đàm thoại theo chủ đề – Đoàn quay phim tài liệu khảo sát rừng; đang đi thì trời đổi, đang quay thì máy hỏng, đang kể chuyện thì nhân chứng xúc động.

Bối cảnh xuyên suốt: Đoàn quay phim tài liệu khảo sát rừng; đang đi thì trời đổi, đang quay thì máy hỏng, đang kể chuyện thì nhân chứng xúc động. Hội thoại chia ba cảnh: sự cố xuất hiện; phản biện và giải quyết; kiểm chứng kết quả và rút kinh nghiệm. Mỗi lượt là bốn dòng Trung–Pinyin–Việt–Anh, không chèn dòng trống bên trong.

ĐÀM THOẠI THEO CHỦ ĐỀ – CẢNH 1: Sự kiện bất ngờ và tìm bằng chứng

芳玲：我先去了解实际情况，回来再向大家报告。
Fāng Líng: Wǒ xiān qù liǎojiě shí jì qíngkuàng, huí lái zài xiàng dàjiā bàogào.
Phương Linh: Em sẽ tìm hiểu tình hình thực tế rồi quay lại báo cáo.
Phuong Linh: I will check the situation first and report back.

丁垂杨：纪录片小组走进树林时，天气预报还说不会下雨。
Dīng Chuí Yáng: Jì lù piàn xiǎozǔ zǒu jìn shù lín shí, tiānqì yù bào hái shuō bùhuì xiàyǔ.
Đinh Thùy Dương: Khi đoàn phim vào rừng, dự báo vẫn nói sẽ không mưa.
Dinh Thuy Duong: When the documentary crew entered the forest, the forecast still said no rain.

黎云英：有人提出不同的看法，这恰好提醒我们要更谨慎。
Lí Yún Yīng: Yǒu rén tí chū bù tóng de kàn fǎ, zhè qià hǎo tí xǐng wǒmen yào gèng jǐn shèn.
Lê Vân Anh: Có người nêu góc nhìn khác, điều đó nhắc ta phải thận trọng hơn.
Le Van Anh: A different viewpoint is a useful reminder to be more careful.

水仙：这句话听起来很有道理，但依据是什么？
Shuǐ Xiān: Zhè jù huà tīng qǐlái hěn yǒu dào lǐ, dàn yījù shì shén me?
Thủy Tiên: Câu ấy nghe hợp lý nhưng căn cứ là gì?
Thuy Tien: That sounds reasonable, but what supports it?

芳玲：大家走着走着，突然发现前面的路被树挡住了。
Fāng Líng: Dàjiā zǒuzhezǒuzhe, tūrán fāxiàn qiánmiàn de lù bèi shù dǎng zhù le.
Phương Linh: Mọi người đang đi thì bất ngờ phát hiện cây chắn lối phía trước.
Phuong Linh: As everyone walked along, they suddenly found a fallen tree blocking the path.

阮明武：如果只是暂时的办法，我们也应该说明期限。
Ruǎn Míng Wǔ: Rúguǒ zhǐshì zàn shí de bàn fǎ, wǒmen yě yīnggāi shuōmíng qī xiàn.
Nguyễn Minh Vũ: Nếu chỉ là biện pháp tạm, chúng ta cũng nên nói rõ thời hạn.
Nguyen Minh Vu: If this is temporary, we should state how long it will last.

丁垂杨：这个安排会不会影响其他人的正常工作？
Dīng Chuí Yáng: Zhège ānpái huì bùhuì yǐngxiǎng qítā rén de zhèng cháng gōngzuò?
Đinh Thùy Dương: Sắp xếp này có ảnh hưởng công việc bình thường của người khác không?
Dinh Thuy Duong: Could this arrangement disrupt other people’s work?

黎云英：大家的担心都有道理，我们先找一个可行的平衡点。
Lí Yún Yīng: Dàjiā de dānxīn dōu yǒu dào lǐ, wǒmen xiān zhǎo yíge kě xíng de píng héng diǎn.
Lê Vân Anh: Lo lắng của mọi người đều có lý, trước hết tìm điểm cân bằng khả thi.
Le Van Anh: Everyone has valid concerns; let us find a workable balance.

水仙：导演说着说着，声音突然低了下来。
Shuǐ Xiān: Dǎo yǎn shuō zhe shuō zhe, shēng yīn tūrán dī le xiàlái.
Thủy Tiên: Đạo diễn đang nói thì giọng bỗng hạ xuống.
Thuy Tien: As the director spoke, his voice suddenly grew quieter.

芳玲：与其继续争论，不如做一次小范围的测试。
Fāng Líng: Yǔ qí jìxù zhēng lùn, bù rú zuò yícì xiǎo fànwéi de cè shì.
Phương Linh: Thay vì tranh luận tiếp, chi bằng thử ở phạm vi nhỏ.
Phuong Linh: Rather than keep arguing, let us run a small test.

阮明武：现在结果已经出来了，我们可以重新评价原来的判断。
Ruǎn Míng Wǔ: Xiànzài jiéguǒ yǐjīng chūlái le, wǒmen kěyǐ chóngxīn píng jià yuánlái de pànduàn.
Nguyễn Minh Vũ: Giờ đã có kết quả, ta có thể đánh giá lại nhận định ban đầu.
Nguyen Minh Vu: Now that we have the results, we can reassess our original judgment.

丁垂杨：我建议把这个教训写进明年的工作计划。
Dīng Chuí Yáng: Wǒ jiànyì bǎ zhège jiào xùn xiě jìn míng nián de gōngzuò jìhuà.
Đinh Thùy Dương: Em đề nghị đưa bài học này vào kế hoạch năm sau.
Dinh Thuy Duong: I suggest including this lesson in next year’s plan.

黎云英：她看着看着，眼里慢慢有了泪水。
Lí Yún Yīng: Tā kàn zhe kàn zhe, yǎn lǐ màn màn yǒu le lèi shuǐ.
Lê Vân Anh: Cô ấy đang xem thì mắt dần ngấn lệ.
Le Van Anh: As she watched, tears gradually filled her eyes.

水仙：也许我们忽略了当事人的真实感受。
Shuǐ Xiān: Yě xǔ wǒmen hū lüè le dāng shì rén de zhēnshí gǎn shòu.
Thủy Tiên: Có lẽ chúng ta bỏ qua cảm nhận thật của người trong cuộc.
Thuy Tien: Perhaps we overlooked how those involved actually feel.

芳玲：听起来很突然，可是现在需要大家保持冷静。
Fāng Líng: Tīng qǐlái hěn tūrán, kě shì xiànzài xūyào dàjiā bǎochí lěng jìng.
Phương Linh: Nghe có vẻ đột ngột nhưng giờ mọi người cần bình tĩnh.
Phuong Linh: It sounds sudden, but everyone needs to stay calm.

阮明武：先不要责怪任何人，我们还没有掌握全部事实。
Ruǎn Míng Wǔ: Xiān bùyào zé guài rèn hé rén, wǒmen hái méiyǒu zhǎng wò quán bú shìshí.
Nguyễn Minh Vũ: Đừng trách ai vội, chúng ta chưa nắm đủ sự thật.
Nguyen Minh Vu: Let us not blame anyone before we know all the facts.

ĐÀM THOẠI THEO CHỦ ĐỀ – CẢNH 2: Xung đột phương án và quyết định xử lý

水仙：我可以向大家解释这个调整为什么必要。
Shuǐ Xiān: Wǒ kěyǐ xiàng dàjiā jiěshì zhège diàozhěng wèishénme bì yào.
Thủy Tiên: Em có thể giải thích với mọi người vì sao cần điều chỉnh.
Thuy Tien: I can explain to everyone why the change is necessary.

芳玲：走着走着，天空突然变黑，我们必须保护设备。
Fāng Líng: Zǒuzhezǒuzhe, tiān kōng tūrán biàn hēi, wǒmen bìxū bǎo hù shèbèi.
Phương Linh: Đang đi thì trời tối sầm, chúng ta phải bảo vệ thiết bị.
Phuong Linh: As we walked, the sky suddenly darkened, and we had to protect the equipment.

阮明武：刚才的方法行不通，我们换一个角度试试。
Ruǎn Míng Wǔ: Gāngcái de fāngfǎ xíng bù tōng, wǒmen huàn yíge jiǎo dù shì shì.
Nguyễn Minh Vũ: Cách vừa rồi không được, hãy thử từ góc khác.
Nguyen Minh Vu: That approach did not work; let us try another angle.

丁垂杨：请给我十分钟，我去确认最后一个问题。
Dīng Chuí Yáng: Qǐng gěi wǒ shífēn zhōng, wǒ qù quèrèn zuìhòu yíge wèntí.
Đinh Thùy Dương: Cho em mười phút để xác nhận vấn đề cuối.
Dinh Thuy Duong: Please give me ten minutes to verify the final issue.

黎云英：我们聊着聊着，决定把故事的结尾改掉。
Lí Yún Yīng: Wǒmen liáo zhe liáo zhe, juédìng bǎ gù shì de jié wěi gǎi diào.
Lê Vân Anh: Đang trò chuyện, chúng tôi quyết định thay đoạn kết câu chuyện.
Le Van Anh: As we talked, we decided to change the story’s ending.

水仙：从结果来看，刚才的决定至少解决了一个难题。
Shuǐ Xiān: Cóng jiéguǒ lái kàn, gāngcái de juédìng zhì shǎo jiějué le yíge nán tí.
Thủy Tiên: Xét kết quả, quyết định vừa rồi ít nhất đã giải quyết một khó khăn.
Thuy Tien: The result suggests our decision solved at least one problem.

芳玲：这次经历让我们明白，准备工作不能只靠运气。
Fāng Líng: Zhè cì jīng lì ràng wǒmen míngbái, zhǔnbèi gōngzuò bùnéng zhǐ kào yùn qì.
Phương Linh: Trải nghiệm này cho thấy chuẩn bị không thể chỉ trông may mắn.
Phuong Linh: This experience taught us not to rely on luck in preparation.

阮明武：别忘了向受到影响的人道歉并说明情况。
Ruǎn Míng Wǔ: Bié wàng le xiàng shòu dào yǐngxiǎng de rén dào qiàn bìng shuōmíng qíngkuàng.
Nguyễn Minh Vũ: Đừng quên xin lỗi người bị ảnh hưởng và giải thích tình hình.
Nguyen Minh Vu: Do not forget to apologize to those affected and explain.

丁垂杨：孩子听着听着，竟然在椅子上睡着了。
Dīng Chuí Yáng: Háizǐ tīng zhe tīng zhe, jìngrán zài yǐ zǐ shàng shuì zhe le.
Đinh Thùy Dương: Đứa trẻ đang nghe thì không ngờ ngủ thiếp trên ghế.
Dinh Thuy Duong: As the child listened, he unexpectedly fell asleep in his chair.

黎云英：如果继续这样下去，大家都会失去耐心。
Lí Yún Yīng: Rúguǒ jìxù zhè yàng xià qù, dàjiā dōu huì shī qù nài xīn.
Lê Vân Anh: Nếu cứ thế này, mọi người sẽ mất kiên nhẫn.
Le Van Anh: If this continues, everyone will lose patience.

水仙：我觉得这个建议值得认真考虑，不能马上否定。
Shuǐ Xiān: Wǒ juéde zhège jiànyì zhí de rènzhēn kǎo lǜ, bùnéng mǎshàng fǒu dìng.
Thủy Tiên: Em thấy ý này đáng xem xét kỹ, không nên bác ngay.
Thuy Tien: This suggestion deserves careful thought rather than immediate dismissal.

芳玲：真正困难的不是开始，而是把事情做好。
Fāng Líng: Zhēnzhèng kùnnán de bú shì kāishǐ, ér shì bǎ shìqíng zuò hǎo.
Phương Linh: Khó thật sự không phải bắt đầu mà là làm tốt đến cùng.
Phuong Linh: The real challenge is not starting but doing the job well.

阮明武：工作人员等着等着，天色已经暗了。
Ruǎn Míng Wǔ: Gōngzuòrényuán děng zhe děng zhe, tiān sè yǐjīng àn le.
Nguyễn Minh Vũ: Nhân viên cứ đợi, rồi trời đã tối.
Nguyen Minh Vu: As the staff waited, darkness fell.

丁垂杨：还有谁愿意补充，我们要听到不同的意见。
Dīng Chuí Yáng: Hái yǒu shéi yuàn yì bǔ chōng, wǒmen yào tīng dào bù tóng de yìjiàn.
Đinh Thùy Dương: Ai muốn bổ sung nữa, chúng ta cần nghe ý kiến khác.
Dinh Thuy Duong: Who else would like to add something? We need different perspectives.

黎云英：这件事关系到很多人，我们必须谨慎处理。
Lí Yún Yīng: Zhè jiàn shì guān xì dào hěnduō rén, wǒmen bìxū jǐn shèn chùlǐ.
Lê Vân Anh: Việc này liên quan nhiều người, cần xử lý thận trọng.
Le Van Anh: This affects many people and must be handled carefully.

水仙：采访老人时，他说着说着就想起了失散的朋友。
Shuǐ Xiān: Cǎi fǎng lǎorén shí, tā shuō zhe shuō zhe jiù xiǎng qǐ le shī sàn de péngyǒu.
Thủy Tiên: Khi phỏng vấn, cụ đang kể thì nhớ người bạn thất lạc.
Thuy Tien: During the interview, the elder suddenly remembered a long-lost friend as he spoke.

ĐÀM THOẠI THEO CHỦ ĐỀ – CẢNH 3: Triển khai, kết quả, đánh giá và bài học

丁垂杨：先把能做的事情做好，剩下的再一起商量。
Dīng Chuí Yáng: Xiān bǎ néng zuò de shìqíng zuò hǎo, shèng xià de zài yìqǐ shāng liàng.
Đinh Thùy Dương: Cứ làm tốt việc làm được trước, phần còn lại cùng bàn.
Dinh Thuy Duong: Let us do what we can now and discuss the rest together.

黎云英：我写着写着，突然想起一个重要的细节。
Lí Yún Yīng: Wǒ xiě zhe xiě zhe, tūrán xiǎng qǐ yíge zhòngyào de xì jié.
Lê Vân Anh: Đang viết, tôi chợt nhớ ra một chi tiết quan trọng.
Le Van Anh: While writing, I suddenly remembered an important detail.

水仙：比起一时的方便，长期的效果更加重要。
Shuǐ Xiān: Bǐ qǐ yì shí de fāng biàn, zhǎng qī de xiàoguǒ gèngjiā zhòngyào.
Thủy Tiên: So với tiện lợi nhất thời, hiệu quả lâu dài quan trọng hơn.
Thuy Tien: Long-term results matter more than short-term convenience.

芳玲：我会把今天的决定整理成一份清楚的通知。
Fāng Líng: Wǒ huì bǎ jīntiān de juédìng zhěnglǐ chéng yì fèn qīngchǔ de tōngzhī.
Phương Linh: Em sẽ soạn quyết định hôm nay thành thông báo rõ ràng.
Phuong Linh: I will turn today’s decision into a clear notice.

阮明武：摄影师拍着拍着，相机的电池没电了。
Ruǎn Míng Wǔ: Shèyǐngshī pāi zhe pāi zhe, xiāng jī de diàn chí méi diàn le.
Nguyễn Minh Vũ: Nhiếp ảnh gia đang chụp thì máy ảnh hết pin.
Nguyen Minh Vu: The photographer’s camera ran out of battery while he was shooting.

丁垂杨：现在大家可以分头行动，遇到困难随时联系。
Dīng Chuí Yáng: Xiànzài dàjiā kěyǐ fēn tóu xíng dòng, yù dào kùnnán suí shí liánxì.
Đinh Thùy Dương: Giờ mọi người chia việc, có khó cứ liên hệ.
Dinh Thuy Duong: We can split up the work now and stay in touch about problems.

黎云英：问题虽然还没完全结束，但我们已经找到了方向。
Lí Yún Yīng: Wèntí suīrán hái méi wánquán jiéshù, dàn wǒmen yǐjīng zhǎodào le fāngxiàng.
Lê Vân Anh: Dù việc chưa xong hẳn, chúng ta đã tìm thấy hướng giải quyết.
Le Van Anh: The issue is not fully resolved, but we have found a direction.

水仙：我们还需要听听现场工作人员的实际意见。
Shuǐ Xiān: Wǒmen hái xūyào tīng tīng xiànchǎng gōngzuòrényuán de shí jì yìjiàn.
Thủy Tiên: Ta vẫn cần nghe ý kiến thực tế của nhân viên hiện trường.
Thuy Tien: We still need practical input from the staff on site.

芳玲：他想着想着，终于明白故事为什么缺少说服力。
Fāng Líng: Tā xiǎng zhe xiǎng zhe, zhōngyú míngbái gù shì wèishénme quē shǎo shuō fú lì.
Phương Linh: Đang suy nghĩ, anh ấy cuối cùng hiểu vì sao câu chuyện thiếu sức thuyết phục.
Phuong Linh: As he kept thinking, he finally understood why the story was unconvincing.

阮明武：大家先休息一下，过十分钟再检查最后的结果。
Ruǎn Míng Wǔ: Dàjiā xiān xiūxi yíxià, guò shífēn zhōng zài jiǎnchá zuìhòu de jiéguǒ.
Nguyễn Minh Vũ: Mọi người nghỉ chút, mười phút nữa kiểm tra kết quả cuối.
Nguyen Minh Vu: Let us take a short break and review the final result in ten minutes.

丁垂杨：这不只是一个技术问题，也涉及沟通和责任。
Dīng Chuí Yáng: Zhè bù zhǐshì yíge jìshù wèntí, yě shè jí gōu tōng hé zérèn.
Đinh Thùy Dương: Đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật, còn liên quan giao tiếp và trách nhiệm.
Dinh Thuy Duong: This is not merely technical; it also concerns communication and responsibility.

黎云英：有了这些信息，我们终于可以作出更可靠的决定。
Lí Yún Yīng: Yǒu le zhè xiē xìnxī, wǒmen zhōngyú kěyǐ zuòchū gèng kěkào de juédìng.
Lê Vân Anh: Có các thông tin này, cuối cùng ta có thể quyết đáng tin hơn.
Le Van Anh: With this information, we can finally make a more reliable decision.

水仙：队员们走着走着，才注意到地图上的小路已经消失了。
Shuǐ Xiān: Duì yuán men zǒuzhezǒuzhe, cái zhùyì dào dìtúshàng de xiǎo lù yǐjīng xiāo shī le.
Thủy Tiên: Các thành viên đang đi mới nhận ra con đường nhỏ trên bản đồ đã không còn.
Thuy Tien: As they walked on, the team realized the path on the map no longer existed.

芳玲：下次遇到类似问题，我们就知道应该从哪里开始了。
Fāng Líng: Xià cì yù dào lèi sì wèntí, wǒmen jiù zhīdào yīnggāi cóng nǎ lǐ kāishǐ le.
Phương Linh: Lần sau gặp việc tương tự, ta sẽ biết bắt đầu từ đâu.
Phuong Linh: Next time we face something similar, we will know where to start.

阮明武：谢谢大家坚持到最后，这次合作确实不容易。
Ruǎn Míng Wǔ: Xiè xiè dàjiā jiān chí dào zuìhòu, zhè cì hézuò quèshí bù róng yì.
Nguyễn Minh Vũ: Cảm ơn mọi người kiên trì đến cuối, lần hợp tác này không dễ.
Nguyen Minh Vu: Thank you for staying with it; this cooperation was not easy.

丁垂杨：雨停以后，我们决定留下这一段真实的情绪。
Dīng Chuí Yáng: Yǔ tíng yǐhòu, wǒmen juédìng liú xià zhè yì duàn zhēnshí de qíng xù.
Đinh Thùy Dương: Mưa tạnh, chúng tôi quyết giữ lại đoạn cảm xúc chân thật ấy.
Dinh Thuy Duong: After the rain stopped, we decided to preserve that authentic emotional moment.

Thực hành đóng vai: đổi người chịu trách nhiệm, bổ sung một chứng cứ mới và thay phương án cũ bằng cách xử lý khác. Giữ quan hệ logic của cấu trúc; khi tái hiện câu chuyện, không đọc nguyên văn 48 lượt.

28. Bốn bài văn ứng dụng tổng hợp – kể chuyện, phản biện và báo cáo theo bốn ngôn ngữ

Bài văn 1 – Kể lại sự cố từ góc nhìn người chứng kiến

我会把今天的决定整理成一份清楚的通知。
Wǒ huì bǎ jīntiān de juédìng zhěnglǐ chéng yì fèn qīngchǔ de tōngzhī.
Em sẽ soạn quyết định hôm nay thành thông báo rõ ràng.
I will turn today’s decision into a clear notice.

问题虽然还没完全结束，但我们已经找到了方向。
Wèntí suīrán hái méi wánquán jiéshù, dàn wǒmen yǐjīng zhǎodào le fāngxiàng.
Dù việc chưa xong hẳn, chúng ta đã tìm thấy hướng giải quyết.
The issue is not fully resolved, but we have found a direction.

大家先休息一下，过十分钟再检查最后的结果。
Dàjiā xiān xiūxi yíxià, guò shífēn zhōng zài jiǎnchá zuìhòu de jiéguǒ.
Mọi người nghỉ chút, mười phút nữa kiểm tra kết quả cuối.
Let us take a short break and review the final result in ten minutes.

有了这些信息，我们终于可以作出更可靠的决定。
Yǒu le zhè xiē xìnxī, wǒmen zhōngyú kěyǐ zuòchū gèng kěkào de juédìng.
Có các thông tin này, cuối cùng ta có thể quyết đáng tin hơn.
With this information, we can finally make a more reliable decision.

谢谢大家坚持到最后，这次合作确实不容易。
Xiè xiè dàjiā jiān chí dào zuìhòu, zhè cì hézuò quèshí bù róng yì.
Cảm ơn mọi người kiên trì đến cuối, lần hợp tác này không dễ.
Thank you for staying with it; this cooperation was not easy.

Bài văn 2 – Cuộc thảo luận và phương án xử lý

结果公布以后，我们还要主动征求反馈。
Jiéguǒ gōng bù yǐhòu, wǒmen hái yào zhǔ dòng zhēng qiú fǎnkuì.
Sau công bố kết quả, còn phải chủ động xin phản hồi.
After announcing the result, we should actively seek feedback.

工作人员等着等着，天色已经暗了。
Gōngzuòrényuán děng zhe děng zhe, tiān sè yǐjīng àn le.
Nhân viên cứ đợi, rồi trời đã tối.
As the staff waited, darkness fell.

这次处理虽然有遗憾，但至少没有忽视最重要的原则。
Zhè cì chùlǐ suīrán yǒu yí hàn, dàn zhì shǎo méiyǒu hū shì zuì zhòngyào de yuánzé.
Xử lý lần này còn tiếc nuối, nhưng ít nhất không bỏ nguyên tắc trọng yếu.
The outcome is imperfect, but we preserved the most important principle.

请把自己的观察写下来，明天我们再作对照。
Qǐng bǎ zìjǐ de guānchá xiě xiàlái, míngtiān wǒmen zài zuò duì zhào.
Hãy ghi quan sát của mình, mai ta đối chiếu.
Write down your observations and we will compare them tomorrow.

如果事实发生变化，我们也应该勇于修正原来的判断。
Rúguǒ shìshí fāshēng biànhuà, wǒmen yě yīnggāi yǒng yú xiū zhèng yuánlái de pànduàn.
Nếu sự thật thay đổi, ta cũng nên dám sửa đánh giá ban đầu.
If the facts change, we should be willing to revise our judgment.

我负责把目前的情况记录下来，避免遗漏细节。
Wǒ fù zé bǎ mùqián de qíngkuàng jìlù xiàlái, bì miǎn yí lòu xì jié.
Em sẽ ghi tình hình hiện tại để tránh bỏ sót chi tiết.
I will record the current situation so that no details are missed.

最重要的是不能因为着急就忽略安全。
Zuì zhòngyào de shì bùnéng yīnwèi zhe jí jiù hū lüè ānquán.
Quan trọng nhất là không bỏ qua an toàn vì vội vàng.
Most importantly, we must not overlook safety just because we are in a hurry.

Bài văn 3 – Báo cáo kết quả và phản hồi

如果有不同意见，请说明具体原因。
Rúguǒ yǒu bù tóngyì jiàn, qǐng shuōmíng jù tǐ yuányīn.
Nếu có ý kiến khác, xin hãy nêu lý do cụ thể.
If anyone disagrees, please give a specific reason.

这件事比我们原来想象的复杂一些。
Zhè jiàn shì bǐ wǒmen yuánlái xiǎng xiàng de fù zá yīxiē.
Việc này phức tạp hơn chúng ta hình dung ban đầu.
This is a little more complicated than we first thought.

我已经听明白了，不过还想确认一个细节。
Wǒ yǐjīng tīng míngbái le, bùguò hái xiǎng quèrèn yíge xì jié.
Em đã hiểu rồi nhưng vẫn muốn xác nhận một chi tiết.
I understand, but I would like to confirm one detail.

现在的问题不是谁对谁错，而是下一步怎么做。
Xiànzài de wèntí bú shì shéi duì shéi cuò, ér shì xiàyíbù zěn me zuò.
Vấn đề giờ không phải ai đúng ai sai mà là bước tiếp theo làm gì.
The issue now is not who is right but what to do next.

工作人员等着等着，天色已经暗了。
Gōngzuòrényuán děng zhe děng zhe, tiān sè yǐjīng àn le.
Nhân viên cứ đợi, rồi trời đã tối.
As the staff waited, darkness fell.

要是情况有变化，我们应该及时通知所有人。
Yào shì qíngkuàng yǒu biànhuà, wǒmen yīnggāi jíshí tōngzhī suǒ yǒu rén.
Nếu tình hình đổi, chúng ta nên thông báo kịp mọi người.
If circumstances change, we should inform everyone promptly.

我赞成这个方向，但还需要一个备用办法。
Wǒ zàn chéng zhège fāngxiàng, dàn hái xūyào yíge bèi yòng bàn fǎ.
Em đồng ý hướng đó nhưng vẫn cần một phương án dự phòng.
I support that direction, but we still need a backup plan.

Bài văn 4 – Nhìn lại bài học sau sự kiện

这一步不能省略，否则后面可能会出问题。
Zhè yì bù bùnéng shěng lüè, fǒu zé hòumiàn kěnéng huì chū wèntí.
Không thể bỏ qua bước này, nếu không phía sau có thể phát sinh lỗi.
We must not skip this step or problems may arise later.

我先去了解实际情况，回来再向大家报告。
Wǒ xiān qù liǎojiě shí jì qíngkuàng, huí lái zài xiàng dàjiā bàogào.
Em sẽ tìm hiểu tình hình thực tế rồi quay lại báo cáo.
I will check the situation first and report back.

这句话听起来很有道理，但依据是什么？
Zhè jù huà tīng qǐlái hěn yǒu dào lǐ, dàn yījù shì shén me?
Câu ấy nghe hợp lý nhưng căn cứ là gì?
That sounds reasonable, but what supports it?

这个安排会不会影响其他人的正常工作？
Zhège ānpái huì bùhuì yǐngxiǎng qítā rén de zhèng cháng gōngzuò?
Sắp xếp này có ảnh hưởng công việc bình thường của người khác không?
Could this arrangement disrupt other people’s work?

与其继续争论，不如做一次小范围的测试。
Yǔ qí jìxù zhēng lùn, bù rú zuò yícì xiǎo fànwéi de cè shì.
Thay vì tranh luận tiếp, chi bằng thử ở phạm vi nhỏ.
Rather than keep arguing, let us run a small test.

我建议把这个教训写进明年的工作计划。
Wǒ jiànyì bǎ zhège jiào xùn xiě jìn míng nián de gōngzuò jìhuà.
Em đề nghị đưa bài học này vào kế hoạch năm sau.
I suggest including this lesson in next year’s plan.

29. Phân tích sâu bài văn ứng dụng và kỹ thuật giảng dạy

Bài văn 1: Hãy xác định diễn biến chính, hai nhân vật liên quan, câu chứa A着A着, mốc thời gian, nguyên nhân và kết quả. Cho học viên phân biệt thông tin trực tiếp với suy luận của người kể; dùng Không ghép tùy ý A với 着; A着A着 nói tiến trình chứ không tự mang nghĩa “lặp rất nhiều lần” như A来A去. Thành phần sau thường là trạng thái mới hoặc chuyển biến rõ. làm tiêu chí đánh giá phép thay. Thảo luận: nếu đảo thứ tự hai câu, logic có còn đúng? Nêu một chi tiết chưa được kiểm chứng và cách viết để tránh khẳng định quá mức.

Bài luyện nói sau bài văn 1: Nhóm 1 giải thích sự kiện như người tổ chức; nhóm 2 như người bị ảnh hưởng; nhóm 3 phản biện. Mỗi nhóm tạo hai câu mới có A着A着 khi phù hợp, trình bày Pinyin và bản dịch Việt–Anh.

Bài văn 2: Hãy xác định diễn biến chính, hai nhân vật liên quan, câu chứa A着A着, mốc thời gian, nguyên nhân và kết quả. Cho học viên phân biệt thông tin trực tiếp với suy luận của người kể; dùng Không ghép tùy ý A với 着; A着A着 nói tiến trình chứ không tự mang nghĩa “lặp rất nhiều lần” như A来A去. Thành phần sau thường là trạng thái mới hoặc chuyển biến rõ. làm tiêu chí đánh giá phép thay. Thảo luận: nếu đảo thứ tự hai câu, logic có còn đúng? Nêu một chi tiết chưa được kiểm chứng và cách viết để tránh khẳng định quá mức.

Bài luyện nói sau bài văn 2: Nhóm 1 giải thích sự kiện như người tổ chức; nhóm 2 như người bị ảnh hưởng; nhóm 3 phản biện. Mỗi nhóm tạo hai câu mới có A着A着 khi phù hợp, trình bày Pinyin và bản dịch Việt–Anh.

Bài văn 3: Hãy xác định diễn biến chính, hai nhân vật liên quan, câu chứa A着A着, mốc thời gian, nguyên nhân và kết quả. Cho học viên phân biệt thông tin trực tiếp với suy luận của người kể; dùng Không ghép tùy ý A với 着; A着A着 nói tiến trình chứ không tự mang nghĩa “lặp rất nhiều lần” như A来A去. Thành phần sau thường là trạng thái mới hoặc chuyển biến rõ. làm tiêu chí đánh giá phép thay. Thảo luận: nếu đảo thứ tự hai câu, logic có còn đúng? Nêu một chi tiết chưa được kiểm chứng và cách viết để tránh khẳng định quá mức.

Bài luyện nói sau bài văn 3: Nhóm 1 giải thích sự kiện như người tổ chức; nhóm 2 như người bị ảnh hưởng; nhóm 3 phản biện. Mỗi nhóm tạo hai câu mới có A着A着 khi phù hợp, trình bày Pinyin và bản dịch Việt–Anh.

Bài văn 4: Hãy xác định diễn biến chính, hai nhân vật liên quan, câu chứa A着A着, mốc thời gian, nguyên nhân và kết quả. Cho học viên phân biệt thông tin trực tiếp với suy luận của người kể; dùng Không ghép tùy ý A với 着; A着A着 nói tiến trình chứ không tự mang nghĩa “lặp rất nhiều lần” như A来A去. Thành phần sau thường là trạng thái mới hoặc chuyển biến rõ. làm tiêu chí đánh giá phép thay. Thảo luận: nếu đảo thứ tự hai câu, logic có còn đúng? Nêu một chi tiết chưa được kiểm chứng và cách viết để tránh khẳng định quá mức.

Bài luyện nói sau bài văn 4: Nhóm 1 giải thích sự kiện như người tổ chức; nhóm 2 như người bị ảnh hưởng; nhóm 3 phản biện. Mỗi nhóm tạo hai câu mới có A着A着 khi phù hợp, trình bày Pinyin và bản dịch Việt–Anh.

30. 40 bài tập ứng dụng chuyên sâu: hiểu, tạo câu, phân biệt, phiên dịch và diễn vai

Bài tập 1 – phân tích cú pháp: Trong “大家走着走着，突然发现前面的路被树挡住了。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 2 – phân tích cú pháp: Trong “导演说着说着，声音突然低了下来。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 3 – phân tích cú pháp: Trong “她看着看着，眼里慢慢有了泪水。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 4 – phân tích cú pháp: Trong “我们聊着聊着，决定把故事的结尾改掉。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 5 – phân tích cú pháp: Trong “孩子听着听着，竟然在椅子上睡着了。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 6 – phân tích cú pháp: Trong “工作人员等着等着，天色已经暗了。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 7 – phân tích cú pháp: Trong “我写着写着，突然想起一个重要的细节。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 8 – phân tích cú pháp: Trong “摄影师拍着拍着，相机的电池没电了。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 9 – phân tích cú pháp: Trong “他想着想着，终于明白故事为什么缺少说服力。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 10 – phân tích cú pháp: Trong “队员们走着走着，才注意到地图上的小路已经消失了。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 11 – sửa và phát triển: Dựa trên “大家走着走着，突然发现前面的路被树挡住了。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 12 – sửa và phát triển: Dựa trên “导演说着说着，声音突然低了下来。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 13 – sửa và phát triển: Dựa trên “她看着看着，眼里慢慢有了泪水。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 14 – sửa và phát triển: Dựa trên “我们聊着聊着，决定把故事的结尾改掉。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 15 – sửa và phát triển: Dựa trên “孩子听着听着，竟然在椅子上睡着了。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 16 – sửa và phát triển: Dựa trên “工作人员等着等着，天色已经暗了。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 17 – sửa và phát triển: Dựa trên “我写着写着，突然想起一个重要的细节。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 18 – sửa và phát triển: Dựa trên “摄影师拍着拍着，相机的电池没电了。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 19 – sửa và phát triển: Dựa trên “他想着想着，终于明白故事为什么缺少说服力。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 20 – sửa và phát triển: Dựa trên “队员们走着走着，才注意到地图上的小路已经消失了。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 21 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Đoàn quay phim tài liệu khảo sát rừng; đang đi thì trời đổi, đang quay thì máy hỏng, đang kể chuyện thì nhân chứng xúc động.”, đóng vai thành viên 1, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 22 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Đoàn quay phim tài liệu khảo sát rừng; đang đi thì trời đổi, đang quay thì máy hỏng, đang kể chuyện thì nhân chứng xúc động.”, đóng vai thành viên 2, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 23 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Đoàn quay phim tài liệu khảo sát rừng; đang đi thì trời đổi, đang quay thì máy hỏng, đang kể chuyện thì nhân chứng xúc động.”, đóng vai thành viên 3, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 24 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Đoàn quay phim tài liệu khảo sát rừng; đang đi thì trời đổi, đang quay thì máy hỏng, đang kể chuyện thì nhân chứng xúc động.”, đóng vai thành viên 4, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 25 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Đoàn quay phim tài liệu khảo sát rừng; đang đi thì trời đổi, đang quay thì máy hỏng, đang kể chuyện thì nhân chứng xúc động.”, đóng vai thành viên 5, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 26 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Đoàn quay phim tài liệu khảo sát rừng; đang đi thì trời đổi, đang quay thì máy hỏng, đang kể chuyện thì nhân chứng xúc động.”, đóng vai thành viên 1, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 27 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Đoàn quay phim tài liệu khảo sát rừng; đang đi thì trời đổi, đang quay thì máy hỏng, đang kể chuyện thì nhân chứng xúc động.”, đóng vai thành viên 2, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 28 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Đoàn quay phim tài liệu khảo sát rừng; đang đi thì trời đổi, đang quay thì máy hỏng, đang kể chuyện thì nhân chứng xúc động.”, đóng vai thành viên 3, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 29 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Đoàn quay phim tài liệu khảo sát rừng; đang đi thì trời đổi, đang quay thì máy hỏng, đang kể chuyện thì nhân chứng xúc động.”, đóng vai thành viên 4, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 30 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Đoàn quay phim tài liệu khảo sát rừng; đang đi thì trời đổi, đang quay thì máy hỏng, đang kể chuyện thì nhân chứng xúc động.”, đóng vai thành viên 5, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 31 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “大家走着走着，突然发现前面的路被树挡住了。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 32 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “导演说着说着，声音突然低了下来。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 33 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “她看着看着，眼里慢慢有了泪水。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 34 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “我们聊着聊着，决定把故事的结尾改掉。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 35 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “孩子听着听着，竟然在椅子上睡着了。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 36 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “工作人员等着等着，天色已经暗了。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 37 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “我写着写着，突然想起一个重要的细节。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 38 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “摄影师拍着拍着，相机的电池没电了。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 39 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “他想着想着，终于明白故事为什么缺少说服力。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 40 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “队员们走着走着，才注意到地图上的小路已经消失了。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

31. Đáp án, lời giải thích và hướng dẫn chấm bài tập

Đáp án phân tích bài 1: 大家走着走着，突然发现前面的路被树挡住了。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Mọi người đang đi thì bất ngờ phát hiện cây chắn lối phía trước. / As everyone walked along, they suddenly found a fallen tree blocking the path.. Chức năng trọng tâm: Kết cấu diễn tiến và chuyển biến. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 2: 导演说着说着，声音突然低了下来。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Đạo diễn đang nói thì giọng bỗng hạ xuống. / As the director spoke, his voice suddenly grew quieter.. Chức năng trọng tâm: Kết cấu diễn tiến và chuyển biến. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 3: 她看着看着，眼里慢慢有了泪水。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Cô ấy đang xem thì mắt dần ngấn lệ. / As she watched, tears gradually filled her eyes.. Chức năng trọng tâm: Kết cấu diễn tiến và chuyển biến. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 4: 我们聊着聊着，决定把故事的结尾改掉。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Đang trò chuyện, chúng tôi quyết định thay đoạn kết câu chuyện. / As we talked, we decided to change the story’s ending.. Chức năng trọng tâm: Kết cấu diễn tiến và chuyển biến. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 5: 孩子听着听着，竟然在椅子上睡着了。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Đứa trẻ đang nghe thì không ngờ ngủ thiếp trên ghế. / As the child listened, he unexpectedly fell asleep in his chair.. Chức năng trọng tâm: Kết cấu diễn tiến và chuyển biến. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 6: 工作人员等着等着，天色已经暗了。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Nhân viên cứ đợi, rồi trời đã tối. / As the staff waited, darkness fell.. Chức năng trọng tâm: Kết cấu diễn tiến và chuyển biến. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 7: 我写着写着，突然想起一个重要的细节。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Đang viết, tôi chợt nhớ ra một chi tiết quan trọng. / While writing, I suddenly remembered an important detail.. Chức năng trọng tâm: Kết cấu diễn tiến và chuyển biến. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 8: 摄影师拍着拍着，相机的电池没电了。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Nhiếp ảnh gia đang chụp thì máy ảnh hết pin. / The photographer’s camera ran out of battery while he was shooting.. Chức năng trọng tâm: Kết cấu diễn tiến và chuyển biến. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 9: 他想着想着，终于明白故事为什么缺少说服力。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Đang suy nghĩ, anh ấy cuối cùng hiểu vì sao câu chuyện thiếu sức thuyết phục. / As he kept thinking, he finally understood why the story was unconvincing.. Chức năng trọng tâm: Kết cấu diễn tiến và chuyển biến. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 10: 队员们走着走着，才注意到地图上的小路已经消失了。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Các thành viên đang đi mới nhận ra con đường nhỏ trên bản đồ đã không còn. / As they walked on, the team realized the path on the map no longer existed.. Chức năng trọng tâm: Kết cấu diễn tiến và chuyển biến. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Bài 11: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 1, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 12: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 2, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 13: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 3, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 14: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 4, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 15: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 5, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 16: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 6, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 17: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 7, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 18: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 8, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 19: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 9, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 20: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 10, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 21: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 22: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 23: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 24: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 25: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 26: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 27: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 28: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 29: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 30: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 31: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 32: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 33: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 34: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 35: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 36: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 37: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 38: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 39: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 40: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

32. Tổng hợp trọng điểm kiến thức cốt lõi để giảng dạy

Nhớ bản chất: A着A着 (A zhe A zhe) – đang làm mãi thì… – while doing …; as … went on.

Phân loại: Kết cấu diễn tiến và chuyển biến. A着A着 nhắc lại động từ có 着, biểu thị một hành động tiếp diễn trong quá trình đó xuất hiện kết quả, thay đổi hoặc sự việc bất ngờ. Tổ hợp thường gặp: 走着走着、说着说着、看着看着.

Phân biệt: Không ghép tùy ý A với 着; A着A着 nói tiến trình chứ không tự mang nghĩa “lặp rất nhiều lần” như A来A去. Thành phần sau thường là trạng thái mới hoặc chuyển biến rõ.

Thành thạo không phải đọc thuộc 30 câu; học viên phải chỉ ra đúng ngữ cảnh, đặt được câu độc lập, dùng được trong hội thoại và giải thích lỗi sai.

33. Phương pháp liên tưởng, phát triển từ vựng và học theo logic

Bước 1: Hình dung câu chuyện “Đoàn quay phim tài liệu khảo sát rừng; đang đi thì trời đổi, đang quay thì máy hỏng, đang kể chuyện thì nhân chứng xúc động.”. Bước 2: Xác định đúng nhu cầu diễn đạt “đang làm mãi thì…”. Bước 3: Đối chiếu hai lựa chọn ngôn ngữ và xác định giới hạn. Bước 4: Thay người nói/người nghe để xem sắc thái có thay đổi không. Bước 5: Đặt hai câu hoàn toàn mới, kiểm tra Pinyin và bản dịch trước khi luyện nói.

34. Lộ trình giảng dạy chuyên sâu, thực hành và ôn tập mở rộng

Giai đoạn đầu: dành thời gian cho tổng quan và tám chiều phân tích ngữ pháp; học viên phải nêu được bản chất, cấu tạo và điều kiện dùng. Giai đoạn hai: phân tích tám công thức được kiểm soát và luyện ba mươi mẫu câu; tránh giảng công thức không có ví dụ đủ sức chứng minh.

Giai đoạn ba: diễn ba cảnh hội thoại 48 lượt, thay đổi tình tiết ở lượt phản biện và yêu cầu tự nghĩ lời mới. Giai đoạn bốn: phân tích bốn bài đọc, mỗi nhóm viết một bài 250–350 chữ Hán cùng bản dịch; dùng cấu trúc mới và các điểm HSK cũ hợp lý.

Ôn tập theo chu kỳ ngày 1, 3, 7, 14; yêu cầu người học sửa một lỗi sai, tạo hai câu độc lập, hội thoại hai phút và viết bài phản ánh trải nghiệm thực tế. Đánh giá không dựa trên độ dài câu, mà dựa trên tính chính xác và khả năng giao tiếp.