Giáo trình Hán ngữ HSK 5 Trọng điểm ngữ pháp 754: 不是……，还/还是…… – HSK 9 cấp – Tác giả Nguyễn Minh Vũ – ChineMaster EDU

ChineMaster EDU – HSK 5 – Giáo án chuyên sâu – Số 754
Tác giả Nguyễn Minh Vũ

01. Kiến thức toàn diện về trọng điểm ngữ pháp HSK 5: 不是……，还/还是……

Trong buổi đánh giá khóa, có người đề nghị chỉ xét điểm cuối kỳ. Trọng tâm của bài học không chỉ là ghi nhớ một công thức, mà còn là hiểu quan hệ ngữ nghĩa và thái độ diễn đạt trong từng trường hợp. Đề cương nêu 不是……还/还是…… trong nhóm tăng tiến; khi sử dụng phải xem cụ thể ý nghĩa “không chỉ…” hoặc điều chỉnh đánh giá. Nhiều câu khẩu ngữ tự nhiên thường dùng 不是……，而是…… để sửa sai và 不仅……还…… để thêm thông tin; không thể thay thế máy móc. Người học phải xác định được vai trò của cấu trúc trong phát ngôn, những thành phần đi kèm và giới hạn kết hợp; không thể chỉ nhớ một bản dịch rồi áp dụng cho mọi trường hợp.

Muốn diễn đạt chính xác, cần đặt cấu trúc bên cạnh những mẫu gần nghĩa rồi tìm khác biệt thật sự: Cần làm rõ 还是 có thể là phó từ “vẫn”, liên từ chọn lựa trong câu hỏi hay khẳng định ý cũ; từng câu phải đúng quan hệ logic. Không khẳng định mọi mẫu 不是A，还B đều là tăng tiến chuẩn. Sự phân biệt ấy quyết định câu văn có tự nhiên hay không.

Bài học triển khai qua tình huống có diễn biến cụ thể: Một nhóm giáo viên phản biện cách đánh giá khóa học: không chỉ cần điểm số, còn phải xét kỹ năng nói, sự tự tin và khả năng vận dụng. Học viên sẽ theo dõi sự việc, giải thích từng lựa chọn ngôn ngữ, xử lý phương án bị phản đối rồi kể lại kết quả bằng lời của mình. Điều cần đạt là biết khi nào dùng 不是……，还/还是……, khi nào nên chọn cách diễn đạt khác và giải thích được vì sao.

学好中文不是只靠记单词，还需要不断练习交流。
Xué hǎo zhōng wén bú shì zhǐ kào jì dān cí, hái xūyào bù duàn liànxí jiāoliú.
Học tốt tiếng Trung không chỉ dựa vào học từ mà còn cần luyện giao tiếp liên tục.
Learning Chinese takes more than memorizing words; it also requires regular communication practice.

02. Định nghĩa, hệ thống nghĩa và ranh giới áp dụng

Đề cương nêu 不是……还/还是…… trong nhóm tăng tiến; khi sử dụng phải xem cụ thể ý nghĩa “không chỉ…” hoặc điều chỉnh đánh giá. Nhiều câu khẩu ngữ tự nhiên thường dùng 不是……，而是…… để sửa sai và 不仅……还…… để thêm thông tin; không thể thay thế máy móc.

Nghĩa cốt lõi: không phải… mà còn/vẫn…. Nghĩa tiếng Anh tham chiếu: not just … but also/still …. Khi chuyển ngữ, xác định trước sự việc xảy ra, sau đó xem cấu trúc bổ sung quan hệ hướng, đối tượng, căn cứ, kết quả, so sánh hay đánh giá. Không chuyển nghĩa theo cách ghép từng chữ một.

Đối chiếu: Cần làm rõ 还是 có thể là phó từ “vẫn”, liên từ chọn lựa trong câu hỏi hay khẳng định ý cũ; từng câu phải đúng quan hệ logic. Không khẳng định mọi mẫu 不是A，还B đều là tăng tiến chuẩn.

03. Ý nghĩa Trung – Pinyin – Việt – Anh và ví dụ ngữ cảnh

不是……，还/还是…… – bú shì … hái/háishì … – không phải… mà còn/vẫn… – not just … but also/still ….

学好中文不是只靠记单词，还需要不断练习交流。
Xué hǎo zhōng wén bú shì zhǐ kào jì dān cí, hái xūyào bù duàn liànxí jiāoliú.
Học tốt tiếng Trung không chỉ dựa vào học từ mà còn cần luyện giao tiếp liên tục.
Learning Chinese takes more than memorizing words; it also requires regular communication practice.

评价一门课程不是只看分数，还要看学生能否实际运用。
Píng jià yì mén kèchéng bú shì zhǐ kàn fēn shù, hái yào kàn xuésheng néng fǒu shí jì yùn yòng.
Đánh giá một khóa học không chỉ nhìn điểm, còn phải xét khả năng vận dụng.
Course quality is not judged by scores alone; practical application also matters.

这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。
Zhè jiàn shì bú shì jiǎn dān de shíjiān wèntí, hái shè jí xuésheng de ānquán.
Việc này không chỉ là chuyện thời gian mà còn liên quan an toàn học viên.
This is not merely a scheduling issue; it also concerns student safety.

04. Phát âm, biến thanh, cấu tạo âm tiết và lỗi phiên âm

Phiên âm trọng tâm: bú shì … hái/háishì …. Cần đọc theo từ hoặc cụm cố định, không tùy tiện tách một tổ hợp bốn chữ thành những đơn vị không mang nghĩa. Với 一、不, theo dõi biến thanh trước thanh bốn và trong số thứ tự; phân biệt 得 đọc de trong bổ ngữ với děi khi là động từ năng nguyện. Các chữ đa âm cần chọn cách đọc theo từng từ ở ví dụ, không dùng một cách đọc duy nhất cho tất cả ngữ cảnh.

Kiểm tra nói: nghe–đọc chậm, đọc liền mạch, ghi âm so sánh. Âm Hán Việt của từng thành tố chỉ nên ghi vào dữ liệu xuất bản sau khi được kiểm chứng, không được suy diễn từ Pinyin.

05. Giản thể, phồn thể và các hình thức cấu trúc

Đơn vị được đề cương liệt kê: 不是……，还/还是……. Hình thức ghi trong giáo án là chữ giản thể; các dấu A/B/X/Y và dấu chấm lửng là ký hiệu biến số cú pháp, không phải chữ Hán cần chép nguyên vào câu ví dụ. Với cụm đã cố định hóa, phải giữ đúng thứ tự thành phần và tránh tự tạo tổ hợp chưa được xác lập.

06. Bộ thủ, số nét và nhận diện chữ Hán liên quan

Đối với bài về giới từ, liên từ hoặc kết cấu nhiều chữ, trước hết phân tích chức năng của toàn cụm. Học viên khoanh từ hư trong mẫu câu, phân biệt với những chữ cùng hình nhưng khác từ loại, rồi luyện viết riêng từng chữ. Dữ liệu bộ thủ và số nét không được tự động đoán từ bộ phận hình chữ; cần kiểm định theo danh mục bộ thủ chính thức trước khi đưa vào bảng tra cứu.

07. Từ nguyên, lịch sử cách dùng và phương pháp giải thích không suy diễn

Có thể bắt đầu từ nghĩa sử dụng hiện đại của 不是……，还/还是……, đối chiếu hai phát ngôn có và không có cấu trúc để thấy sự thay đổi. Không dùng những câu chuyện tự tưởng tượng về nguồn gốc chữ Hán làm căn cứ học thuật. Trong giảng dạy, phân biệt rõ lời giải thích chức năng hiện đại với tư liệu từ nguyên thực chứng.

08. Cấu tạo từ và quy luật kết hợp của thành phần

Các nhóm cấu tạo cần xem xét: từ đơn, từ ghép, cụm giới từ, liên từ, trợ từ và cấu trúc cố định. Riêng 不是……，还/还是……, đặt trong bối cảnh câu ghép tăng tiến hoặc đính chính theo ngữ cảnh. Những kí hiệu trong các công thức dưới đây chỉ vị trí lựa chọn được kiểm soát, không có nghĩa mọi từ đều thay vào được.

Tổ hợp thường gặp: 不是+只有A，还+有B.

Tổ hợp thường gặp: 不是+单纯A，还+涉及B.

Tổ hợp thường gặp: 不是+光A，还+需要B.

Tổ hợp thường gặp: 不是+只看A，还+看B.

09. Từ loại, chức năng cú pháp và phạm vi tác động

Phân loại trong đề cương: Câu ghép tăng tiến hoặc đính chính theo ngữ cảnh. Đề cương nêu 不是……还/还是…… trong nhóm tăng tiến; khi sử dụng phải xem cụ thể ý nghĩa “không chỉ…” hoặc điều chỉnh đánh giá. Nhiều câu khẩu ngữ tự nhiên thường dùng 不是……，而是…… để sửa sai và 不仅……还…… để thêm thông tin; không thể thay thế máy móc. Hãy xác định chủ ngữ, động từ trung tâm, thành phần bổ nghĩa, đối tượng hoặc mệnh đề làm căn cứ; nếu đổi thứ tự, cần kiểm tra còn giữ được cùng quan hệ logic hay không.

Không lẫn chức năng trong bài này với một nghĩa khác của cùng chữ: Cần làm rõ 还是 có thể là phó từ “vẫn”, liên từ chọn lựa trong câu hỏi hay khẳng định ý cũ; từng câu phải đúng quan hệ logic. Không khẳng định mọi mẫu 不是A，还B đều là tăng tiến chuẩn.

10. Đặc điểm ngữ pháp chuyên sâu – phân tích tám chiều

Đặc điểm 1 – Chức năng và trọng tâm thông báo: Giải thích từ người nghe: Đề cương nêu 不是……还/还是…… trong nhóm tăng tiến; khi sử dụng phải xem cụ thể ý nghĩa “không chỉ…” hoặc điều chỉnh đánh giá. Nhiều câu khẩu ngữ tự nhiên thường dùng 不是……，而是…… để sửa sai và 不仅……还…… để thêm thông tin; không thể thay thế máy móc. Phát ngôn đang kể sự việc, kết luận, đánh giá hay đưa phương án?

这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。
Zhè jiàn shì bú shì jiǎn dān de shíjiān wèntí, hái shè jí xuésheng de ānquán.
Việc này không chỉ là chuyện thời gian mà còn liên quan an toàn học viên.
This is not merely a scheduling issue; it also concerns student safety.

Đặc điểm 2 – Thành phần và trật tự cú pháp: Đánh dấu chủ ngữ, cụm từ trọng tâm, vị ngữ và các bổ ngữ. Đổi vị trí chỉ khi không làm sai phạm vi tác động hoặc ngữ nghĩa.

课堂教学不是老师一个人讲，还需要学生积极参与。
Kètáng jiàoxué bú shì lǎoshī yíge rén jiǎng, hái xūyào xuésheng jī jí cān yǔ.
Giảng dạy trên lớp không phải thầy nói một mình, mà còn cần học viên tích cực tham gia.
Teaching is not just the instructor speaking; students must participate actively.

Đặc điểm 3 – Điều kiện xuất hiện: Cấu trúc phải có đối tượng, chuẩn so sánh, mốc thời gian hoặc bối cảnh tương ứng; không chèn theo thói quen khi câu không có nhu cầu diễn đạt đó.

我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。
Wǒmen bú shì méiyǒu zhǔnbèi, hái zhì dìng le liǎng tào bèi yòng fāngàn.
Không phải chúng tôi không chuẩn bị, chúng tôi còn lập hai phương án dự phòng.
It is not that we were unprepared; we even created two backup plans.

Đặc điểm 4 – Giới hạn kết hợp: Phân biệt công thức có thể vận dụng và tổ hợp phải ghi nhớ nguyên khối. Cần làm rõ 还是 có thể là phó từ “vẫn”, liên từ chọn lựa trong câu hỏi hay khẳng định ý cũ; từng câu phải đúng quan hệ logic. Không khẳng định mọi mẫu 不是A，还B đều là tăng tiến chuẩn.

解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。
Jiějué wèntí bú shì kào zhēng chǎo, hái děi kào zhèngjù hé hézuò.
Giải quyết vấn đề không dựa vào cãi vã mà còn cần chứng cứ và hợp tác.
Problems are not solved by arguing; evidence and cooperation are needed.

Đặc điểm 5 – Sắc thái và lập trường: Quan sát thái độ người nói: trần thuật khách quan, phỏng đoán, phản biện, cảm thán, nhượng bộ hay tóm tắt. Không mặc nhiên biến suy luận thành sự thật.

学习语法不是只会背公式，还要懂得在什么场合使用。
Xuéxí yǔfǎ bú shì zhǐ huì bèi gōngshì, hái yào dǒng de zài shén me chǎng hé shǐ yòng.
Học ngữ pháp không chỉ thuộc công thức mà còn hiểu dùng trong hoàn cảnh nào.
Grammar learning means more than memorizing formulas; it includes knowing when to use them.

Đặc điểm 6 – Phủ định, nghi vấn và tình thái: Hỏi nội dung có thể phủ định ở đâu, khi phủ định có còn giữ ý ban đầu không, và câu hỏi thực sự đang đòi xác nhận điều gì.

做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。
Zuò yánjiū bú shì yǒu le xiǎng fǎ jiù gòu le, hái xūyào rènzhēn yàn zhèng.
Làm nghiên cứu không phải có ý tưởng là đủ, còn phải kiểm chứng nghiêm túc.
Research needs more than ideas; it also requires careful validation.

Đặc điểm 7 – Quan hệ giữa các mệnh đề: Khi có hai mệnh đề, chỉ ra đâu là bối cảnh, đâu là sự kiện, đâu là kết quả hoặc nhận xét; tránh đảo lộn trình tự nhân quả.

完成教材不是写完文字就算结束，还要经过多次校对。
Wánchéng jiào cái bú shì xiě wán wén zì jiù suàn jiéshù, hái yào jīngguò duō cì xiào duì.
Hoàn thành giáo trình không phải viết xong là đủ, còn phải soát lỗi nhiều lượt.
Finishing a textbook requires more than writing; it needs several rounds of proofreading.

Đặc điểm 8 – Mức độ phù hợp với văn cảnh: Đối chiếu lời nói thân mật, phát biểu công khai và văn bản hành chính; từ này có thể thích hợp trong một ngữ cảnh nhưng kém tự nhiên ở ngữ cảnh khác.

我们的目标不是只让学生说得更快，还是要让他们说得更准确。
Wǒmende mùbiāo bú shì zhǐ ràng xuésheng shuō de gèng kuài, háishì yào ràng tāmen shuō de gèng zhǔn què.
Mục tiêu của chúng ta không chỉ là cho học viên nói nhanh hơn, mà vẫn phải giúp họ nói chính xác hơn.
Our goal is not just faster speech; we still need to help students speak more accurately.

11. Các cách dùng và chiến lược giảng dạy chuyên biệt

Bối cảnh trung tâm: Một nhóm giáo viên phản biện cách đánh giá khóa học: không chỉ cần điểm số, còn phải xét kỹ năng nói, sự tự tin và khả năng vận dụng. Học viên cần kể lại từng bước diễn biến, đánh dấu thời gian, người thực hiện và đối tượng chịu tác động. Không dạy một mẫu câu tách khỏi ngữ cảnh của nó.

Cách dùng 1: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 不是……，还/还是…… hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

学好中文不是只靠记单词，还需要不断练习交流。
Xué hǎo zhōng wén bú shì zhǐ kào jì dān cí, hái xūyào bù duàn liànxí jiāoliú.
Học tốt tiếng Trung không chỉ dựa vào học từ mà còn cần luyện giao tiếp liên tục.
Learning Chinese takes more than memorizing words; it also requires regular communication practice.

Cách dùng 2: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 不是……，还/还是…… hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

评价一门课程不是只看分数，还要看学生能否实际运用。
Píng jià yì mén kèchéng bú shì zhǐ kàn fēn shù, hái yào kàn xuésheng néng fǒu shí jì yùn yòng.
Đánh giá một khóa học không chỉ nhìn điểm, còn phải xét khả năng vận dụng.
Course quality is not judged by scores alone; practical application also matters.

Cách dùng 3: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 不是……，还/还是…… hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。
Zhè jiàn shì bú shì jiǎn dān de shíjiān wèntí, hái shè jí xuésheng de ānquán.
Việc này không chỉ là chuyện thời gian mà còn liên quan an toàn học viên.
This is not merely a scheduling issue; it also concerns student safety.

Cách dùng 4: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 不是……，还/还是…… hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

课堂教学不是老师一个人讲，还需要学生积极参与。
Kètáng jiàoxué bú shì lǎoshī yíge rén jiǎng, hái xūyào xuésheng jī jí cān yǔ.
Giảng dạy trên lớp không phải thầy nói một mình, mà còn cần học viên tích cực tham gia.
Teaching is not just the instructor speaking; students must participate actively.

Cách dùng 5: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 不是……，还/还是…… hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。
Wǒmen bú shì méiyǒu zhǔnbèi, hái zhì dìng le liǎng tào bèi yòng fāngàn.
Không phải chúng tôi không chuẩn bị, chúng tôi còn lập hai phương án dự phòng.
It is not that we were unprepared; we even created two backup plans.

Cách dùng 6: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 不是……，还/还是…… hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。
Jiějué wèntí bú shì kào zhēng chǎo, hái děi kào zhèngjù hé hézuò.
Giải quyết vấn đề không dựa vào cãi vã mà còn cần chứng cứ và hợp tác.
Problems are not solved by arguing; evidence and cooperation are needed.

Cách dùng 7: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 不是……，还/还是…… hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

学习语法不是只会背公式，还要懂得在什么场合使用。
Xuéxí yǔfǎ bú shì zhǐ huì bèi gōngshì, hái yào dǒng de zài shén me chǎng hé shǐ yòng.
Học ngữ pháp không chỉ thuộc công thức mà còn hiểu dùng trong hoàn cảnh nào.
Grammar learning means more than memorizing formulas; it includes knowing when to use them.

Cách dùng 8: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 不是……，还/还是…… hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。
Zuò yánjiū bú shì yǒu le xiǎng fǎ jiù gòu le, hái xūyào rènzhēn yàn zhèng.
Làm nghiên cứu không phải có ý tưởng là đủ, còn phải kiểm chứng nghiêm túc.
Research needs more than ideas; it also requires careful validation.

Cách dùng 9: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 不是……，还/还是…… hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

完成教材不是写完文字就算结束，还要经过多次校对。
Wánchéng jiào cái bú shì xiě wán wén zì jiù suàn jiéshù, hái yào jīngguò duō cì xiào duì.
Hoàn thành giáo trình không phải viết xong là đủ, còn phải soát lỗi nhiều lượt.
Finishing a textbook requires more than writing; it needs several rounds of proofreading.

Cách dùng 10: Đọc phát ngôn, xác định vị trí 不是……，还/还是…… hoặc biến thể được minh họa, đánh dấu thành phần bị tác động; cho học viên giải thích vì sao cách diễn đạt này được lựa chọn thay vì dùng cấu trúc gần nghĩa.

我们的目标不是只让学生说得更快，还是要让他们说得更准确。
Wǒmende mùbiāo bú shì zhǐ ràng xuésheng shuō de gèng kuài, háishì yào ràng tāmen shuō de gèng zhǔn què.
Mục tiêu của chúng ta không chỉ là cho học viên nói nhanh hơn, mà vẫn phải giúp họ nói chính xác hơn.
Our goal is not just faster speech; we still need to help students speak more accurately.

12. Công thức câu và cấu trúc ngữ pháp – mô hình thực dụng và mười hai bài luyện triển khai

Phần A. Các công thức hoặc tổ hợp dưới đây đều cần được kiểm tra điều kiện kết hợp và giá trị ngữ nghĩa; một số là mẫu từ vựng cố định chứ không phải công thức tự do. Đối chiếu từng mẫu với ví dụ tương ứng, sau đó yêu cầu học viên tạo phản ví dụ không phù hợp. với các thành ngữ, ký hiệu A/B/X/Y chỉ lựa chọn có điều kiện, không mở rộng thành công thức tự do.

Công thức 1: 不是+只有A，还+有B.

Khai thác: xác định vai trò của từng thành phần, thử nêu điều kiện bắt buộc, đối chiếu với câu ở dưới. Nếu câu minh họa dùng một biến thể gần nhưng không hoàn toàn trùng mẫu, hãy coi đó là bài luyện phân tích chứ không phải chứng minh rằng mọi ô trong mẫu đều tùy ý thay thế.

评价一门课程不是只看分数，还要看学生能否实际运用。
Píng jià yì mén kèchéng bú shì zhǐ kàn fēn shù, hái yào kàn xuésheng néng fǒu shí jì yùn yòng.
Đánh giá một khóa học không chỉ nhìn điểm, còn phải xét khả năng vận dụng.
Course quality is not judged by scores alone; practical application also matters.

Công thức 2: 不是+单纯A，还+涉及B.

Khai thác: xác định vai trò của từng thành phần, thử nêu điều kiện bắt buộc, đối chiếu với câu ở dưới. Nếu câu minh họa dùng một biến thể gần nhưng không hoàn toàn trùng mẫu, hãy coi đó là bài luyện phân tích chứ không phải chứng minh rằng mọi ô trong mẫu đều tùy ý thay thế.

这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。
Zhè jiàn shì bú shì jiǎn dān de shíjiān wèntí, hái shè jí xuésheng de ānquán.
Việc này không chỉ là chuyện thời gian mà còn liên quan an toàn học viên.
This is not merely a scheduling issue; it also concerns student safety.

Công thức 3: 不是+光A，还+需要B.

Khai thác: xác định vai trò của từng thành phần, thử nêu điều kiện bắt buộc, đối chiếu với câu ở dưới. Nếu câu minh họa dùng một biến thể gần nhưng không hoàn toàn trùng mẫu, hãy coi đó là bài luyện phân tích chứ không phải chứng minh rằng mọi ô trong mẫu đều tùy ý thay thế.

课堂教学不是老师一个人讲，还需要学生积极参与。
Kètáng jiàoxué bú shì lǎoshī yíge rén jiǎng, hái xūyào xuésheng jī jí cān yǔ.
Giảng dạy trên lớp không phải thầy nói một mình, mà còn cần học viên tích cực tham gia.
Teaching is not just the instructor speaking; students must participate actively.

Công thức 4: 不是+只看A，还+看B.

Khai thác: xác định vai trò của từng thành phần, thử nêu điều kiện bắt buộc, đối chiếu với câu ở dưới. Nếu câu minh họa dùng một biến thể gần nhưng không hoàn toàn trùng mẫu, hãy coi đó là bài luyện phân tích chứ không phải chứng minh rằng mọi ô trong mẫu đều tùy ý thay thế.

我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。
Wǒmen bú shì méiyǒu zhǔnbèi, hái zhì dìng le liǎng tào bèi yòng fāngàn.
Không phải chúng tôi không chuẩn bị, chúng tôi còn lập hai phương án dự phòng.
It is not that we were unprepared; we even created two backup plans.

Công thức 5: 不是+只要A，还+要B.

Khai thác: xác định vai trò của từng thành phần, thử nêu điều kiện bắt buộc, đối chiếu với câu ở dưới. Nếu câu minh họa dùng một biến thể gần nhưng không hoàn toàn trùng mẫu, hãy coi đó là bài luyện phân tích chứ không phải chứng minh rằng mọi ô trong mẫu đều tùy ý thay thế.

解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。
Jiějué wèntí bú shì kào zhēng chǎo, hái děi kào zhèngjù hé hézuò.
Giải quyết vấn đề không dựa vào cãi vã mà còn cần chứng cứ và hợp tác.
Problems are not solved by arguing; evidence and cooperation are needed.

Công thức 6: 不是+结束，还+有+任务.

Khai thác: xác định vai trò của từng thành phần, thử nêu điều kiện bắt buộc, đối chiếu với câu ở dưới. Nếu câu minh họa dùng một biến thể gần nhưng không hoàn toàn trùng mẫu, hãy coi đó là bài luyện phân tích chứ không phải chứng minh rằng mọi ô trong mẫu đều tùy ý thay thế.

学习语法不是只会背公式，还要懂得在什么场合使用。
Xuéxí yǔfǎ bú shì zhǐ huì bèi gōngshì, hái yào dǒng de zài shén me chǎng hé shǐ yòng.
Học ngữ pháp không chỉ thuộc công thức mà còn hiểu dùng trong hoàn cảnh nào.
Grammar learning means more than memorizing formulas; it includes knowing when to use them.

Công thức 7: 不是+A，还是+B（phải xét ngữ cảnh）.

Khai thác: xác định vai trò của từng thành phần, thử nêu điều kiện bắt buộc, đối chiếu với câu ở dưới. Nếu câu minh họa dùng một biến thể gần nhưng không hoàn toàn trùng mẫu, hãy coi đó là bài luyện phân tích chứ không phải chứng minh rằng mọi ô trong mẫu đều tùy ý thay thế.

做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。
Zuò yánjiū bú shì yǒu le xiǎng fǎ jiù gòu le, hái xūyào rènzhēn yàn zhèng.
Làm nghiên cứu không phải có ý tưởng là đủ, còn phải kiểm chứng nghiêm túc.
Research needs more than ideas; it also requires careful validation.

Công thức 8: 不是+只有+结果，还+要+过程.
Khai thác: xác định vai trò của từng thành phần, thử nêu điều kiện bắt buộc, đối chiếu với câu ở dưới. Nếu câu minh họa dùng một biến thể gần nhưng không hoàn toàn trùng mẫu, hãy coi đó là bài luyện phân tích chứ không phải chứng minh rằng mọi ô trong mẫu đều tùy ý thay thế.
完成教材不是写完文字就算结束，还要经过多次校对。
Wánchéng jiào cái bú shì xiě wán wén zì jiù suàn jiéshù, hái yào jīngguò duō cì xiào duì.

Hoàn thành giáo trình không phải viết xong là đủ, còn phải soát lỗi nhiều lượt.

Finishing a textbook requires more than writing; it needs several rounds of proofreading.

Phần B. Mười hai thao tác triển khai câu dùng để mở rộng năng lực nói và viết; đây là bài tập vận dụng, không phải mười hai “quy tắc cú pháp” mới.

Thao tác 1: Đặt câu vào một thời gian và địa điểm cụ thể. Bắt đầu từ ví dụ số 4; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 2: Đổi người kể sang người chịu ảnh hưởng. Bắt đầu từ ví dụ số 7; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 3: Thêm thông tin đã được xác nhận. Bắt đầu từ ví dụ số 10; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 4: Đối chiếu hai phương án có thật. Bắt đầu từ ví dụ số 3; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 5: Nêu lý do cho một hành động. Bắt đầu từ ví dụ số 6; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 6: Thêm lời phản biện có căn cứ. Bắt đầu từ ví dụ số 9; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 7: Giải thích giới hạn của cách dùng. Bắt đầu từ ví dụ số 2; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 8: Đặt một câu hỏi yêu cầu làm rõ. Bắt đầu từ ví dụ số 5; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 9: Viết lại thành lời thông báo lịch sự. Bắt đầu từ ví dụ số 8; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 10: Đổi thành bản báo cáo khách quan. Bắt đầu từ ví dụ số 1; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 11: Giới thiệu rủi ro hoặc ngoại lệ. Bắt đầu từ ví dụ số 4; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

Thao tác 12: Kết thúc bằng bài học có thể vận dụng. Bắt đầu từ ví dụ số 7; giữ nguyên sự kiện và logic, chỉ thêm thông tin khi đã xác minh. Yêu cầu học viên viết câu mới bốn ngôn ngữ và giải thích cấu trúc có phù hợp hay không.

13. Khả năng kết hợp, tổ hợp từ và chuỗi biểu đạt thường dùng

Kết hợp 1: 不是+只有A，还+有B. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 2: 不是+单纯A，还+涉及B. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 3: 不是+光A，还+需要B. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 4: 不是+只看A，还+看B. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 5: 不是+只要A，还+要B. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 6: 不是+结束，还+有+任务. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 7: 不是+A，还是+B（phải xét ngữ cảnh）. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

Kết hợp 8: 不是+只有+结果，还+要+过程. Nêu chủ thể thích hợp, đối tượng và giới hạn ngữ cảnh; học viên tìm một câu chính xác trong mục 26 và sáng tạo một câu theo tình huống khác.

14. Từ ghép, họ từ và mạng lưới chủ đề giao tiếp

Tổ chức mạng lưới theo năm nhóm có thể học theo khối: đối tượng/nhân vật liên quan; hành động chính; điều kiện hay tiêu chuẩn; kết quả, tác động; phản hồi và phương án khác. Chủ đề thực hành là: Một nhóm giáo viên phản biện cách đánh giá khóa học: không chỉ cần điểm số, còn phải xét kỹ năng nói, sự tự tin và khả năng vận dụng.

Tư liệu ngữ cảnh 1: 学好中文不是只靠记单词，还需要不断练习交流。 – Học tốt tiếng Trung không chỉ dựa vào học từ mà còn cần luyện giao tiếp liên tục. – Learning Chinese takes more than memorizing words; it also requires regular communication practice.

Tư liệu ngữ cảnh 2: 评价一门课程不是只看分数，还要看学生能否实际运用。 – Đánh giá một khóa học không chỉ nhìn điểm, còn phải xét khả năng vận dụng. – Course quality is not judged by scores alone; practical application also matters.

Tư liệu ngữ cảnh 3: 这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。 – Việc này không chỉ là chuyện thời gian mà còn liên quan an toàn học viên. – This is not merely a scheduling issue; it also concerns student safety.

Tư liệu ngữ cảnh 4: 课堂教学不是老师一个人讲，还需要学生积极参与。 – Giảng dạy trên lớp không phải thầy nói một mình, mà còn cần học viên tích cực tham gia. – Teaching is not just the instructor speaking; students must participate actively.

Tư liệu ngữ cảnh 5: 我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。 – Không phải chúng tôi không chuẩn bị, chúng tôi còn lập hai phương án dự phòng. – It is not that we were unprepared; we even created two backup plans.

Tư liệu ngữ cảnh 6: 解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。 – Giải quyết vấn đề không dựa vào cãi vã mà còn cần chứng cứ và hợp tác. – Problems are not solved by arguing; evidence and cooperation are needed.

Tư liệu ngữ cảnh 7: 学习语法不是只会背公式，还要懂得在什么场合使用。 – Học ngữ pháp không chỉ thuộc công thức mà còn hiểu dùng trong hoàn cảnh nào. – Grammar learning means more than memorizing formulas; it includes knowing when to use them.

Tư liệu ngữ cảnh 8: 做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。 – Làm nghiên cứu không phải có ý tưởng là đủ, còn phải kiểm chứng nghiêm túc. – Research needs more than ideas; it also requires careful validation.

15. Hướng dẫn học chữ Hán theo bộ thủ và liên hệ cấu tạo

Đọc các thành tố trong trọng điểm, chỉ ra chữ nào là hư từ/chỉ chức năng, chữ nào là nội dung và chữ nào có thể thay đổi trong một tổ hợp cố định. Đối với số nét, bộ thủ và chữ phồn thể, chỉ chấp nhận dữ liệu đối chiếu chuẩn, không cho học viên học một cách nhớ hình chưa được kiểm chứng như một dữ kiện từ nguyên.

16. Mở rộng từ vựng và cách tự đặt câu theo mạng lưới

Nhóm 1: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

学好中文不是只靠记单词，还需要不断练习交流。
Xué hǎo zhōng wén bú shì zhǐ kào jì dān cí, hái xūyào bù duàn liànxí jiāoliú.
Học tốt tiếng Trung không chỉ dựa vào học từ mà còn cần luyện giao tiếp liên tục.
Learning Chinese takes more than memorizing words; it also requires regular communication practice.

Nhóm 2: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

评价一门课程不是只看分数，还要看学生能否实际运用。
Píng jià yì mén kèchéng bú shì zhǐ kàn fēn shù, hái yào kàn xuésheng néng fǒu shí jì yùn yòng.
Đánh giá một khóa học không chỉ nhìn điểm, còn phải xét khả năng vận dụng.
Course quality is not judged by scores alone; practical application also matters.

Nhóm 3: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

Bạn có thể tìm hiểu thêm về diễn đàn ngữ pháp tiếng Trung HSK 5.

这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。
Zhè jiàn shì bú shì jiǎn dān de shíjiān wèntí, hái shè jí xuésheng de ānquán.
Việc này không chỉ là chuyện thời gian mà còn liên quan an toàn học viên.
This is not merely a scheduling issue; it also concerns student safety.

Nhóm 4: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

课堂教学不是老师一个人讲，还需要学生积极参与。
Kètáng jiàoxué bú shì lǎoshī yíge rén jiǎng, hái xūyào xuésheng jī jí cān yǔ.
Giảng dạy trên lớp không phải thầy nói một mình, mà còn cần học viên tích cực tham gia.
Teaching is not just the instructor speaking; students must participate actively.

Nhóm 5: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。
Wǒmen bú shì méiyǒu zhǔnbèi, hái zhì dìng le liǎng tào bèi yòng fāngàn.
Không phải chúng tôi không chuẩn bị, chúng tôi còn lập hai phương án dự phòng.
It is not that we were unprepared; we even created two backup plans.

Nhóm 6: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。
Jiějué wèntí bú shì kào zhēng chǎo, hái děi kào zhèngjù hé hézuò.
Giải quyết vấn đề không dựa vào cãi vã mà còn cần chứng cứ và hợp tác.
Problems are not solved by arguing; evidence and cooperation are needed.

Nhóm 7: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

学习语法不是只会背公式，还要懂得在什么场合使用。
Xuéxí yǔfǎ bú shì zhǐ huì bèi gōngshì, hái yào dǒng de zài shén me chǎng hé shǐ yòng.
Học ngữ pháp không chỉ thuộc công thức mà còn hiểu dùng trong hoàn cảnh nào.
Grammar learning means more than memorizing formulas; it includes knowing when to use them.

Nhóm 8: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。
Zuò yánjiū bú shì yǒu le xiǎng fǎ jiù gòu le, hái xūyào rènzhēn yàn zhèng.
Làm nghiên cứu không phải có ý tưởng là đủ, còn phải kiểm chứng nghiêm túc.
Research needs more than ideas; it also requires careful validation.

Nhóm 9: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

完成教材不是写完文字就算结束，还要经过多次校对。
Wánchéng jiào cái bú shì xiě wán wén zì jiù suàn jiéshù, hái yào jīngguò duō cì xiào duì.
Hoàn thành giáo trình không phải viết xong là đủ, còn phải soát lỗi nhiều lượt.
Finishing a textbook requires more than writing; it needs several rounds of proofreading.

Nhóm 10: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

我们的目标不是只让学生说得更快，还是要让他们说得更准确。
Wǒmende mùbiāo bú shì zhǐ ràng xuésheng shuō de gèng kuài, háishì yào ràng tāmen shuō de gèng zhǔn què.
Mục tiêu của chúng ta không chỉ là cho học viên nói nhanh hơn, mà vẫn phải giúp họ nói chính xác hơn.
Our goal is not just faster speech; we still need to help students speak more accurately.

Nhóm 11: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

课程评估会上，有人建议只看期末考试分数。
Kèchéng píng gū huì shàng, yǒu rén jiànyì zhǐ kàn qī mò kǎoshì fēn shù.
Trong buổi đánh giá khóa, có người đề nghị chỉ xét điểm cuối kỳ.
At the course review, someone proposes judging quality only by final scores.

Nhóm 12: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

阮明武认为教学不是只讲理论，还要训练学生真实交流。
Ruǎn míng wǔ rènwèi jiàoxué bú shì zhǐ jiǎng lǐ lùn, hái yào xùn liàn xuésheng zhēnshí jiāoliú.
Nguyễn Minh Vũ cho rằng dạy học không chỉ giảng lý thuyết mà còn phải luyện giao tiếp thực tế.
Nguyen Minh Vu says teaching requires real communication practice, not just theory.

Nhóm 13: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

丁垂杨展示了学生的录音、讨论和写作进步记录。
Dīng chuí yáng zhǎn shì le xuésheng de lùyīn 、 tǎolùn hé xiě zuò jìn bù jìlù.
Đinh Thùy Dương đưa ghi âm, thảo luận và tiến bộ viết của học viên.
Dinh Thuy Duong presents recordings, discussions and writing progress.

Nhóm 14: phân tích danh từ, động từ và cụm bối cảnh trong câu; chọn từ phù hợp cùng trường nghĩa thay vì thay ngẫu nhiên.

大家同意把考试、交流能力和持续进步共同纳入评价。
Dàjiā tóngyì bǎ kǎoshì 、 jiāoliú nénglì hé chí xù jìn bù gòng tóng nà rù píng jià.
Mọi người đồng ý đưa thi cử, giao tiếp và tiến bộ liên tục vào đánh giá.
The team agrees to assess exams, communication skills and steady progress together.

17. Đồng nghĩa, gần nghĩa, trái nghĩa và khả năng thay thế

Cần làm rõ 还是 có thể là phó từ “vẫn”, liên từ chọn lựa trong câu hỏi hay khẳng định ý cũ; từng câu phải đúng quan hệ logic. Không khẳng định mọi mẫu 不是A，还B đều là tăng tiến chuẩn.

Muốn nói hai cấu trúc tương đương, trước hết thử giữ nguyên thời gian, chủ thể, vai giao tiếp, tính xác thực và mức độ lịch sự. Nếu một thành phần thay đổi làm đảo sắc thái hoặc làm câu không tự nhiên, cần ghi rõ đó là trường hợp không thay được.

这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。
Zhè jiàn shì bú shì jiǎn dān de shíjiān wèntí, hái shè jí xuésheng de ānquán.
Việc này không chỉ là chuyện thời gian mà còn liên quan an toàn học viên.
This is not merely a scheduling issue; it also concerns student safety.

做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。
Zuò yánjiū bú shì yǒu le xiǎng fǎ jiù gòu le, hái xūyào rènzhēn yàn zhèng.
Làm nghiên cứu không phải có ý tưởng là đủ, còn phải kiểm chứng nghiêm túc.
Research needs more than ideas; it also requires careful validation.

18. Phân biệt các cấu trúc dễ nhầm và bài học đúng–sai

Cần làm rõ 还是 có thể là phó từ “vẫn”, liên từ chọn lựa trong câu hỏi hay khẳng định ý cũ; từng câu phải đúng quan hệ logic. Không khẳng định mọi mẫu 不是A，还B đều là tăng tiến chuẩn.

Đối chiếu 1: Nếu bỏ hoặc thay trọng điểm trong câu sau, thông tin nào bị mất? Có chuyển từ câu được xác nhận sang câu phỏng đoán, hoặc từ kết quả sang trình tự thời gian không?

课堂教学不是老师一个人讲，还需要学生积极参与。
Kètáng jiàoxué bú shì lǎoshī yíge rén jiǎng, hái xūyào xuésheng jī jí cān yǔ.
Giảng dạy trên lớp không phải thầy nói một mình, mà còn cần học viên tích cực tham gia.
Teaching is not just the instructor speaking; students must participate actively.

Đối chiếu 2: Nếu bỏ hoặc thay trọng điểm trong câu sau, thông tin nào bị mất? Có chuyển từ câu được xác nhận sang câu phỏng đoán, hoặc từ kết quả sang trình tự thời gian không?

我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。
Wǒmen bú shì méiyǒu zhǔnbèi, hái zhì dìng le liǎng tào bèi yòng fāngàn.
Không phải chúng tôi không chuẩn bị, chúng tôi còn lập hai phương án dự phòng.
It is not that we were unprepared; we even created two backup plans.

Đối chiếu 3: Nếu bỏ hoặc thay trọng điểm trong câu sau, thông tin nào bị mất? Có chuyển từ câu được xác nhận sang câu phỏng đoán, hoặc từ kết quả sang trình tự thời gian không?

解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。
Jiějué wèntí bú shì kào zhēng chǎo, hái děi kào zhèngjù hé hézuò.
Giải quyết vấn đề không dựa vào cãi vã mà còn cần chứng cứ và hợp tác.
Problems are not solved by arguing; evidence and cooperation are needed.

Đối chiếu 4: Nếu bỏ hoặc thay trọng điểm trong câu sau, thông tin nào bị mất? Có chuyển từ câu được xác nhận sang câu phỏng đoán, hoặc từ kết quả sang trình tự thời gian không?

学习语法不是只会背公式，还要懂得在什么场合使用。
Xuéxí yǔfǎ bú shì zhǐ huì bèi gōngshì, hái yào dǒng de zài shén me chǎng hé shǐ yòng.
Học ngữ pháp không chỉ thuộc công thức mà còn hiểu dùng trong hoàn cảnh nào.
Grammar learning means more than memorizing formulas; it includes knowing when to use them.

Đối chiếu 5: Nếu bỏ hoặc thay trọng điểm trong câu sau, thông tin nào bị mất? Có chuyển từ câu được xác nhận sang câu phỏng đoán, hoặc từ kết quả sang trình tự thời gian không?

做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。
Zuò yánjiū bú shì yǒu le xiǎng fǎ jiù gòu le, hái xūyào rènzhēn yàn zhèng.
Làm nghiên cứu không phải có ý tưởng là đủ, còn phải kiểm chứng nghiêm túc.
Research needs more than ideas; it also requires careful validation.

19. Sắc thái ngữ nghĩa, cảm xúc và đánh giá trong lời nói

Với 不是……，还/还是……, sắc thái phải được suy ra từ ngữ cảnh và vai giao tiếp: Cần làm rõ 还是 có thể là phó từ “vẫn”, liên từ chọn lựa trong câu hỏi hay khẳng định ý cũ; từng câu phải đúng quan hệ logic. Không khẳng định mọi mẫu 不是A，还B đều là tăng tiến chuẩn. Một phát ngôn trực tiếp có thể thể hiện khen ngợi, phê bình, đề nghị hoặc thông tin; không gán chung một cảm xúc cho tất cả ví dụ chỉ vì cùng dùng từ trọng tâm.

阮明武认为教学不是只讲理论，还要训练学生真实交流。
Ruǎn míng wǔ rènwèi jiàoxué bú shì zhǐ jiǎng lǐ lùn, hái yào xùn liàn xuésheng zhēnshí jiāoliú.
Nguyễn Minh Vũ cho rằng dạy học không chỉ giảng lý thuyết mà còn phải luyện giao tiếp thực tế.
Nguyen Minh Vu says teaching requires real communication practice, not just theory.

大家同意把考试、交流能力和持续进步共同纳入评价。
Dàjiā tóngyì bǎ kǎoshì 、 jiāoliú nénglì hé chí xù jìn bù gòng tóng nà rù píng jià.
Mọi người đồng ý đưa thi cử, giao tiếp và tiến bộ liên tục vào đánh giá.
The team agrees to assess exams, communication skills and steady progress together.

20. Phạm vi, mức độ trang trọng và điều kiện lựa chọn

Kiểu văn bản cần thử: hướng dẫn khách, cuộc họp chuyên môn, trao đổi với học viên, báo cáo phân tích, đoạn kể chuyện. Câu ghép tăng tiến hoặc đính chính theo ngữ cảnh. Trong mỗi kiểu, học viên cân nhắc mức độ trực tiếp, có căn cứ và tính lịch sự rồi lựa chọn cách diễn đạt.

Tình huống kiểm thử: Một nhóm giáo viên phản biện cách đánh giá khóa học: không chỉ cần điểm số, còn phải xét kỹ năng nói, sự tự tin và khả năng vận dụng.

21. Khẩu ngữ, văn viết, chuyên ngành và tình huống thay đổi vai

Bài thực hành: cùng câu chuyện “Một nhóm giáo viên phản biện cách đánh giá khóa học: không chỉ cần điểm số, còn phải xét kỹ năng nói, sự tự tin và khả năng vận dụng.”, một người kể như nhân chứng, một người trình bày với lãnh đạo, một người giải thích cho người bị ảnh hưởng. Đối chiếu từ trọng tâm khi đổi giọng điệu. Không dùng khẩu ngữ cảm thán trong báo cáo nếu không phù hợp.

课程评估会上，有人建议只看期末考试分数。
Kèchéng píng gū huì shàng, yǒu rén jiànyì zhǐ kàn qī mò kǎoshì fēn shù.
Trong buổi đánh giá khóa, có người đề nghị chỉ xét điểm cuối kỳ.
At the course review, someone proposes judging quality only by final scores.

22. Thành ngữ, quán ngữ và kết cấu cố định có liên quan

Giảng viên phân biệt thành ngữ nguyên khối, kết cấu cố định có tính năng suất hạn chế và công thức ngữ pháp có thể tự do thay thành phần. Không sáng tác những tổ hợp A/B mới chỉ để tăng số lượng. Các cụm dưới đây phải được học kèm tình huống.

Cụm hoặc mô hình: 不是+只有A，还+有B.

Cụm hoặc mô hình: 不是+单纯A，还+涉及B.

Cụm hoặc mô hình: 不是+光A，还+需要B.

Cụm hoặc mô hình: 不是+只看A，还+看B.

Cụm hoặc mô hình: 不是+只要A，还+要B.

Cụm hoặc mô hình: 不是+结束，还+有+任务.

Cụm hoặc mô hình: 不是+A，还是+B（phải xét ngữ cảnh）.

Cụm hoặc mô hình: 不是+只有+结果，还+要+过程.

23. Mẫu câu giao tiếp – 30 phát ngôn bốn ngôn ngữ và kỹ thuật phát triển nội dung

Nhóm A: 14 câu tình huống gốc theo chủ điểm. Nhóm B: 16 phát ngôn luyện mở rộng có tái sử dụng chất liệu từ câu gốc; đây không phải 30 tình huống độc lập hoàn toàn.

Mẫu câu 1:
学好中文不是只靠记单词，还需要不断练习交流。

Xué hǎo zhōng wén bú shì zhǐ kào jì dān cí, hái xūyào bù duàn liànxí jiāoliú.

Học tốt tiếng Trung không chỉ dựa vào học từ mà còn cần luyện giao tiếp liên tục.

Learning Chinese takes more than memorizing words; it also requires regular communication practice.

Mẫu câu 2:
评价一门课程不是只看分数，还要看学生能否实际运用。

Píng jià yì mén kèchéng bú shì zhǐ kàn fēn shù, hái yào kàn xuésheng néng fǒu shí jì yùn yòng.

Đánh giá một khóa học không chỉ nhìn điểm, còn phải xét khả năng vận dụng.

Course quality is not judged by scores alone; practical application also matters.

Mẫu câu 3:
这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。

Zhè jiàn shì bú shì jiǎn dān de shíjiān wèntí, hái shè jí xuésheng de ānquán.

Việc này không chỉ là chuyện thời gian mà còn liên quan an toàn học viên.

This is not merely a scheduling issue; it also concerns student safety.

Mẫu câu 4:
课堂教学不是老师一个人讲，还需要学生积极参与。

Kètáng jiàoxué bú shì lǎoshī yíge rén jiǎng, hái xūyào xuésheng jī jí cān yǔ.

Giảng dạy trên lớp không phải thầy nói một mình, mà còn cần học viên tích cực tham gia.

Teaching is not just the instructor speaking; students must participate actively.

Mẫu câu 5:
我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。

Wǒmen bú shì méiyǒu zhǔnbèi, hái zhì dìng le liǎng tào bèi yòng fāngàn.

Không phải chúng tôi không chuẩn bị, chúng tôi còn lập hai phương án dự phòng.

It is not that we were unprepared; we even created two backup plans.

Mẫu câu 6:
解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。

Jiějué wèntí bú shì kào zhēng chǎo, hái děi kào zhèngjù hé hézuò.

Giải quyết vấn đề không dựa vào cãi vã mà còn cần chứng cứ và hợp tác.

Problems are not solved by arguing; evidence and cooperation are needed.

Mẫu câu 7:
学习语法不是只会背公式，还要懂得在什么场合使用。

Xuéxí yǔfǎ bú shì zhǐ huì bèi gōngshì, hái yào dǒng de zài shén me chǎng hé shǐ yòng.

Học ngữ pháp không chỉ thuộc công thức mà còn hiểu dùng trong hoàn cảnh nào.

Grammar learning means more than memorizing formulas; it includes knowing when to use them.

Mẫu câu 8:
做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。

Zuò yánjiū bú shì yǒu le xiǎng fǎ jiù gòu le, hái xūyào rènzhēn yàn zhèng.

Làm nghiên cứu không phải có ý tưởng là đủ, còn phải kiểm chứng nghiêm túc.

Research needs more than ideas; it also requires careful validation.

Mẫu câu 9:
完成教材不是写完文字就算结束，还要经过多次校对。

Wánchéng jiào cái bú shì xiě wán wén zì jiù suàn jiéshù, hái yào jīngguò duō cì xiào duì.

Hoàn thành giáo trình không phải viết xong là đủ, còn phải soát lỗi nhiều lượt.

Finishing a textbook requires more than writing; it needs several rounds of proofreading.

Mẫu câu 10:
我们的目标不是只让学生说得更快，还是要让他们说得更准确。

Wǒmende mùbiāo bú shì zhǐ ràng xuésheng shuō de gèng kuài, háishì yào ràng tāmen shuō de gèng zhǔn què.

Mục tiêu của chúng ta không chỉ là cho học viên nói nhanh hơn, mà vẫn phải giúp họ nói chính xác hơn.

Our goal is not just faster speech; we still need to help students speak more accurately.

Mẫu câu 11:
课程评估会上，有人建议只看期末考试分数。

Kèchéng píng gū huì shàng, yǒu rén jiànyì zhǐ kàn qī mò kǎoshì fēn shù.

Trong buổi đánh giá khóa, có người đề nghị chỉ xét điểm cuối kỳ.

At the course review, someone proposes judging quality only by final scores.

Mẫu câu 12:
阮明武认为教学不是只讲理论，还要训练学生真实交流。

Ruǎn míng wǔ rènwèi jiàoxué bú shì zhǐ jiǎng lǐ lùn, hái yào xùn liàn xuésheng zhēnshí jiāoliú.

Nguyễn Minh Vũ cho rằng dạy học không chỉ giảng lý thuyết mà còn phải luyện giao tiếp thực tế.

Nguyen Minh Vu says teaching requires real communication practice, not just theory.

Mẫu câu 13:
丁垂杨展示了学生的录音、讨论和写作进步记录。

Dīng chuí yáng zhǎn shì le xuésheng de lùyīn 、 tǎolùn hé xiě zuò jìn bù jìlù.

Đinh Thùy Dương đưa ghi âm, thảo luận và tiến bộ viết của học viên.

Dinh Thuy Duong presents recordings, discussions and writing progress.

Mẫu câu 14:
大家同意把考试、交流能力和持续进步共同纳入评价。

Dàjiā tóngyì bǎ kǎoshì 、 jiāoliú nénglì hé chí xù jìn bù gòng tóng nà rù píng jià.

Mọi người đồng ý đưa thi cử, giao tiếp và tiến bộ liên tục vào đánh giá.

The team agrees to assess exams, communication skills and steady progress together.

Mẫu câu 15:
这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。 这说明我们不能只看事情的表面。

Zhè jiàn shì bú shì jiǎn dān de shíjiān wèntí, hái shè jí xuésheng de ānquán. zhè shuōmíng wǒmen bùnéng zhǐ kàn shìqíng de biǎo miàn.

Việc này không chỉ là chuyện thời gian mà còn liên quan an toàn học viên. Điều này cho thấy không thể chỉ nhìn bề ngoài.

This is not merely a scheduling issue; it also concerns student safety. This shows why we cannot focus only on appearances.

Mẫu câu 16:
解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。 不过，最后的决定仍然需要负责人确认。

Jiějué wèntí bú shì kào zhēng chǎo, hái děi kào zhèngjù hé hézuò. bùguò, zuìhòu de juédìng réng rán xūyào fùzérén quèrèn.

Giải quyết vấn đề không dựa vào cãi vã mà còn cần chứng cứ và hợp tác. Tuy vậy, quyết định cuối vẫn cần người phụ trách xác nhận.

Problems are not solved by arguing; evidence and cooperation are needed. However, the final decision still needs approval from the person in charge.

Mẫu câu 17:
完成教材不是写完文字就算结束，还要经过多次校对。 我们还要考虑其他人的实际需要。

Wánchéng jiào cái bú shì xiě wán wén zì jiù suàn jiéshù, hái yào jīngguò duō cì xiào duì. wǒmen hái yào kǎo lǜ qítā rén de shí jì xūyào.

Hoàn thành giáo trình không phải viết xong là đủ, còn phải soát lỗi nhiều lượt. Chúng ta còn cần tính nhu cầu thực tế của người khác.

Finishing a textbook requires more than writing; it needs several rounds of proofreading. We must also consider other people’s practical needs.

Mẫu câu 18:
阮明武认为教学不是只讲理论，还要训练学生真实交流。 所以，大家先别急着作出判断。

Ruǎn míng wǔ rènwèi jiàoxué bú shì zhǐ jiǎng lǐ lùn, hái yào xùn liàn xuésheng zhēnshí jiāoliú. suǒyǐ, dàjiā xiān bié jí zhe zuòchū pànduàn.

Nguyễn Minh Vũ cho rằng dạy học không chỉ giảng lý thuyết mà còn phải luyện giao tiếp thực tế. Vì thế, mọi người đừng vội kết luận.

Nguyen Minh Vu says teaching requires real communication practice, not just theory. So nobody should rush to a conclusion.

Mẫu câu 19:
学好中文不是只靠记单词，还需要不断练习交流。 在解决问题之前，先弄清楚原因很重要。

Xué hǎo zhōng wén bú shì zhǐ kào jì dān cí, hái xūyào bù duàn liànxí jiāoliú. zài jiějué wèntí zhīqián, xiān nòng qīngchǔ yuányīn hěn zhòngyào.

Học tốt tiếng Trung không chỉ dựa vào học từ mà còn cần luyện giao tiếp liên tục. Trước khi giải quyết, hiểu rõ nguyên nhân rất quan trọng.

Learning Chinese takes more than memorizing words; it also requires regular communication practice. Understanding the cause is essential before solving the problem.

Mẫu câu 20:
课堂教学不是老师一个人讲，还需要学生积极参与。 如果条件改变，处理办法也可能不同。

Kètáng jiàoxué bú shì lǎoshī yíge rén jiǎng, hái xūyào xuésheng jī jí cān yǔ. rúguǒ tiáojiàn gǎibiàn, chùlǐ bàn fǎ yě kěnéng bù tóng.

Giảng dạy trên lớp không phải thầy nói một mình, mà còn cần học viên tích cực tham gia. Nếu điều kiện đổi, cách xử lý cũng có thể khác.

Teaching is not just the instructor speaking; students must participate actively. If the conditions change, the solution may change as well.

Mẫu câu 21:
学习语法不是只会背公式，还要懂得在什么场合使用。 我们需要把这个信息及时告诉相关人员。

Xuéxí yǔfǎ bú shì zhǐ huì bèi gōngshì, hái yào dǒng de zài shén me chǎng hé shǐ yòng. wǒmen xūyào bǎ zhège xìnxī jíshí gào sù xiāngguān rényuán.

Học ngữ pháp không chỉ thuộc công thức mà còn hiểu dùng trong hoàn cảnh nào. Chúng ta cần báo thông tin này kịp thời cho người liên quan.

Grammar learning means more than memorizing formulas; it includes knowing when to use them. We need to inform the relevant people promptly.

Mẫu câu 22:
我们的目标不是只让学生说得更快，还是要让他们说得更准确。 接下来应该检查这一安排是否真的有效。

Wǒmende mùbiāo bú shì zhǐ ràng xuésheng shuō de gèng kuài, háishì yào ràng tāmen shuō de gèng zhǔn què. jiē xiàlái yīnggāi jiǎnchá zhè yì ānpái shì fǒu zhēn de yǒu xiào.

Mục tiêu của chúng ta không chỉ là cho học viên nói nhanh hơn, mà vẫn phải giúp họ nói chính xác hơn. Tiếp theo nên kiểm tra sắp xếp này có thật hiệu quả không.

Our goal is not just faster speech; we still need to help students speak more accurately. Next we should check whether this arrangement actually works.

Mẫu câu 23:
丁垂杨展示了学生的录音、讨论和写作进步记录。 这并不意味着其他方案完全没有价值。

Dīng chuí yáng zhǎn shì le xuésheng de lùyīn 、 tǎolùn hé xiě zuò jìn bù jìlù. zhè bìng bù yì wèi zhe qítā fāngàn wánquán méiyǒu jià zhí.

Đinh Thùy Dương đưa ghi âm, thảo luận và tiến bộ viết của học viên. Điều đó không có nghĩa phương án khác không có giá trị.

Dinh Thuy Duong presents recordings, discussions and writing progress. That does not mean the other approaches have no value.

Mẫu câu 24:
评价一门课程不是只看分数，还要看学生能否实际运用。 现在至少可以确定，前面的准备没有白费。

Píng jià yì mén kèchéng bú shì zhǐ kàn fēn shù, hái yào kàn xuésheng néng fǒu shí jì yùn yòng. xiànzài zhì shǎo kěyǐ quèdìng, qiánmiàn de zhǔnbèi méiyǒu bái fèi.

Đánh giá một khóa học không chỉ nhìn điểm, còn phải xét khả năng vận dụng. Giờ ít nhất có thể chắc việc chuẩn bị trước không vô ích.

Course quality is not judged by scores alone; practical application also matters. At least we now know that the earlier preparation was not wasted.

Mẫu câu 25:
我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。 这也是为什么我们需要保留完整记录。

Wǒmen bú shì méiyǒu zhǔnbèi, hái zhì dìng le liǎng tào bèi yòng fāngàn. zhè yě shì wèishénme wǒmen xūyào bǎo liú wán zhěng jìlù.

Không phải chúng tôi không chuẩn bị, chúng tôi còn lập hai phương án dự phòng. Đây cũng là lý do cần giữ hồ sơ đầy đủ.

It is not that we were unprepared; we even created two backup plans. This is also why we need to keep complete records.

Mẫu câu 26:
做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。 我们可以把这次经验用到下一次活动中。

Zuò yánjiū bú shì yǒu le xiǎng fǎ jiù gòu le, hái xūyào rènzhēn yàn zhèng. wǒmen kěyǐ bǎ zhè cì jīngyàn yòng dào xià yícì huódòng zhōng.

Làm nghiên cứu không phải có ý tưởng là đủ, còn phải kiểm chứng nghiêm túc. Ta có thể dùng kinh nghiệm này cho hoạt động sau.

Research needs more than ideas; it also requires careful validation. We can apply this experience to our next event.

Mẫu câu 27:
课程评估会上，有人建议只看期末考试分数。 但是，不同的情形可能需要不同的说法。

Kèchéng píng gū huì shàng, yǒu rén jiànyì zhǐ kàn qī mò kǎoshì fēn shù. dànshì, bù tóng de qíng xíng kěnéng xūyào bù tóng de shuō fǎ.

Trong buổi đánh giá khóa, có người đề nghị chỉ xét điểm cuối kỳ. Nhưng tình huống khác có thể cần cách nói khác.

At the course review, someone proposes judging quality only by final scores. Different situations may require different wording, however.

Mẫu câu 28:
大家同意把考试、交流能力和持续进步共同纳入评价。 只有把信息核实清楚，大家才能放心。

Dàjiā tóngyì bǎ kǎoshì 、 jiāoliú nénglì hé chí xù jìn bù gòng tóng nà rù píng jià. zhǐyǒu bǎ xìnxī hé shí qīngchǔ, dàjiā cái néng fàng xīn.

Mọi người đồng ý đưa thi cử, giao tiếp và tiến bộ liên tục vào đánh giá. Chỉ khi xác minh thông tin rõ mọi người mới yên tâm.

The team agrees to assess exams, communication skills and steady progress together. Only by checking the facts can everyone feel reassured.

Mẫu câu 29:
这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。 这件事提醒我们，沟通同执行一样重要。

Zhè jiàn shì bú shì jiǎn dān de shíjiān wèntí, hái shè jí xuésheng de ānquán. zhè jiàn shì tí xǐng wǒmen, gōu tōng tóng zhí xíng yíyàng zhòngyào.

Việc này không chỉ là chuyện thời gian mà còn liên quan an toàn học viên. Việc này nhắc giao tiếp quan trọng như thực hiện.

This is not merely a scheduling issue; it also concerns student safety. This reminds us that communication matters as much as execution.

Mẫu câu 30:
解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。 我们还应当解释这样做可能带来的影响。

Jiějué wèntí bú shì kào zhēng chǎo, hái děi kào zhèngjù hé hézuò. wǒmen hái yīng dāng jiěshì zhè yàng zuò kěnéng dài lái de yǐngxiǎng.

Giải quyết vấn đề không dựa vào cãi vã mà còn cần chứng cứ và hợp tác. Ta còn nên giải thích tác động có thể xảy ra.

Problems are not solved by arguing; evidence and cooperation are needed. We should also explain the possible consequences.

Thực hành nâng cao: kể lại từng phát ngôn như một nhân chứng, nói lại cho người liên quan với giọng điệu lịch sự, nêu tình huống phản ví dụ và giải thích vì sao không thể tùy tiện đổi cấu trúc.

24. Đối chiếu và lựa chọn bản dịch Trung – Pinyin – Việt – Anh

Giá trị dịch cốt lõi: 不是……，还/还是…… / bú shì … hái/háishì … / không phải… mà còn/vẫn… / not just … but also/still …. Mọi bản dịch phải bảo toàn mức độ chắc chắn, người thực hiện và quan hệ thời gian, điều kiện hoặc đánh giá. Tiếng Việt và tiếng Anh có thể có hai cách diễn đạt nhưng không được làm mệnh đề giả định thành sự thật.

评价一门课程不是只看分数，还要看学生能否实际运用。
Píng jià yì mén kèchéng bú shì zhǐ kàn fēn shù, hái yào kàn xuésheng néng fǒu shí jì yùn yòng.
Đánh giá một khóa học không chỉ nhìn điểm, còn phải xét khả năng vận dụng.
Course quality is not judged by scores alone; practical application also matters.

我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。
Wǒmen bú shì méiyǒu zhǔnbèi, hái zhì dìng le liǎng tào bèi yòng fāngàn.
Không phải chúng tôi không chuẩn bị, chúng tôi còn lập hai phương án dự phòng.
It is not that we were unprepared; we even created two backup plans.

学习语法不是只会背公式，还要懂得在什么场合使用。
Xuéxí yǔfǎ bú shì zhǐ huì bèi gōngshì, hái yào dǒng de zài shén me chǎng hé shǐ yòng.
Học ngữ pháp không chỉ thuộc công thức mà còn hiểu dùng trong hoàn cảnh nào.
Grammar learning means more than memorizing formulas; it includes knowing when to use them.

我们的目标不是只让学生说得更快，还是要让他们说得更准确。
Wǒmende mùbiāo bú shì zhǐ ràng xuésheng shuō de gèng kuài, háishì yào ràng tāmen shuō de gèng zhǔn què.
Mục tiêu của chúng ta không chỉ là cho học viên nói nhanh hơn, mà vẫn phải giúp họ nói chính xác hơn.
Our goal is not just faster speech; we still need to help students speak more accurately.

25. Lỗi thường gặp, phân tích nguyên nhân và cách chữa

Lỗi 1: Dịch từng chữ. Cách sửa: 不是……，还/还是…… phải được hiểu theo chức năng ngữ pháp: Đề cương nêu 不是……还/还是…… trong nhóm tăng tiến; khi sử dụng phải xem cụ thể ý nghĩa “không chỉ…” hoặc điều chỉnh đánh giá. Nhiều câu khẩu ngữ tự nhiên thường dùng 不是……，而是…… để sửa sai và 不仅……还…… để thêm thông tin; không thể thay thế máy móc.

课堂教学不是老师一个人讲，还需要学生积极参与。
Kètáng jiàoxué bú shì lǎoshī yíge rén jiǎng, hái xūyào xuésheng jī jí cān yǔ.
Giảng dạy trên lớp không phải thầy nói một mình, mà còn cần học viên tích cực tham gia.
Teaching is not just the instructor speaking; students must participate actively.

Lỗi 2: Thay sai từ gần nghĩa. Cách sửa: Cần làm rõ 还是 có thể là phó từ “vẫn”, liên từ chọn lựa trong câu hỏi hay khẳng định ý cũ; từng câu phải đúng quan hệ logic. Không khẳng định mọi mẫu 不是A，还B đều là tăng tiến chuẩn.

我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。
Wǒmen bú shì méiyǒu zhǔnbèi, hái zhì dìng le liǎng tào bèi yòng fāngàn.
Không phải chúng tôi không chuẩn bị, chúng tôi còn lập hai phương án dự phòng.
It is not that we were unprepared; we even created two backup plans.

Lỗi 3: Sai vị trí. Cách sửa: Xác định thành phần bổ nghĩa hoặc mệnh đề liên kết; không đảo vị trí khi làm đổi phạm vi phủ định hay điều kiện.

解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。
Jiějué wèntí bú shì kào zhēng chǎo, hái děi kào zhèngjù hé hézuò.
Giải quyết vấn đề không dựa vào cãi vã mà còn cần chứng cứ và hợp tác.
Problems are not solved by arguing; evidence and cooperation are needed.

Lỗi 4: Lạm dụng ký hiệu A/B/X/Y. Cách sửa: Chỉ dùng cách kết hợp đã tự nhiên và đúng loại từ, không coi biến số là chỗ thay mọi từ.

学习语法不是只会背公式，还要懂得在什么场合使用。
Xuéxí yǔfǎ bú shì zhǐ huì bèi gōngshì, hái yào dǒng de zài shén me chǎng hé shǐ yòng.
Học ngữ pháp không chỉ thuộc công thức mà còn hiểu dùng trong hoàn cảnh nào.
Grammar learning means more than memorizing formulas; it includes knowing when to use them.

Lỗi 5: Thiếu bối cảnh. Cách sửa: Một câu ngắn có thể đúng ngữ pháp nhưng không phù hợp với thực tế nếu không có người, thời gian và điều kiện xác định.

做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。
Zuò yánjiū bú shì yǒu le xiǎng fǎ jiù gòu le, hái xūyào rènzhēn yàn zhèng.
Làm nghiên cứu không phải có ý tưởng là đủ, còn phải kiểm chứng nghiêm túc.
Research needs more than ideas; it also requires careful validation.

Lỗi 6: Lỗi Pinyin. Cách sửa: Kiểm tra từ đa âm, thanh nhẹ và biến thanh bằng cách đọc thành nhóm nghĩa, không chép Pinyin từng chữ.

完成教材不是写完文字就算结束，还要经过多次校对。
Wánchéng jiào cái bú shì xiě wán wén zì jiù suàn jiéshù, hái yào jīngguò duō cì xiào duì.
Hoàn thành giáo trình không phải viết xong là đủ, còn phải soát lỗi nhiều lượt.
Finishing a textbook requires more than writing; it needs several rounds of proofreading.

Lỗi 7: Bản dịch bỏ sắc thái. Cách sửa: Dịch cả thái độ, độ chắc chắn, mức độ hoặc quan hệ thông tin, không chỉ dịch chủ ngữ–động từ.

我们的目标不是只让学生说得更快，还是要让他们说得更准确。
Wǒmende mùbiāo bú shì zhǐ ràng xuésheng shuō de gèng kuài, háishì yào ràng tāmen shuō de gèng zhǔn què.
Mục tiêu của chúng ta không chỉ là cho học viên nói nhanh hơn, mà vẫn phải giúp họ nói chính xác hơn.
Our goal is not just faster speech; we still need to help students speak more accurately.

Lỗi 8: Câu hỏi và phủ định sai. Cách sửa: Đặt câu hỏi vào thông tin cần xác nhận; không tự thêm phủ định vào thành ngữ làm thay đổi nghĩa cố định.

课程评估会上，有人建议只看期末考试分数。
Kèchéng píng gū huì shàng, yǒu rén jiànyì zhǐ kàn qī mò kǎoshì fēn shù.
Trong buổi đánh giá khóa, có người đề nghị chỉ xét điểm cuối kỳ.
At the course review, someone proposes judging quality only by final scores.

26. Hệ thống 30 ví dụ bốn ngôn ngữ – tình huống gốc và phát ngôn phát triển

Ví dụ 1–14 thuộc 14 phát ngôn nền riêng theo chủ đề; ví dụ 15–30 là lời nói mở rộng để luyện quan hệ ngữ nghĩa, một phần lặp lại phát ngôn nền. Giáo viên nên yêu cầu học viên tự biên soạn thêm câu mới trong lớp.

Ví dụ 1:
学好中文不是只靠记单词，还需要不断练习交流。

Xué hǎo zhōng wén bú shì zhǐ kào jì dān cí, hái xūyào bù duàn liànxí jiāoliú.

Học tốt tiếng Trung không chỉ dựa vào học từ mà còn cần luyện giao tiếp liên tục.

Learning Chinese takes more than memorizing words; it also requires regular communication practice.

Ví dụ 2:
评价一门课程不是只看分数，还要看学生能否实际运用。

Píng jià yì mén kèchéng bú shì zhǐ kàn fēn shù, hái yào kàn xuésheng néng fǒu shí jì yùn yòng.

Đánh giá một khóa học không chỉ nhìn điểm, còn phải xét khả năng vận dụng.

Course quality is not judged by scores alone; practical application also matters.

Ví dụ 3:
这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。

Zhè jiàn shì bú shì jiǎn dān de shíjiān wèntí, hái shè jí xuésheng de ānquán.

Việc này không chỉ là chuyện thời gian mà còn liên quan an toàn học viên.

This is not merely a scheduling issue; it also concerns student safety.

Ví dụ 4:
课堂教学不是老师一个人讲，还需要学生积极参与。

Kètáng jiàoxué bú shì lǎoshī yíge rén jiǎng, hái xūyào xuésheng jī jí cān yǔ.

Giảng dạy trên lớp không phải thầy nói một mình, mà còn cần học viên tích cực tham gia.

Teaching is not just the instructor speaking; students must participate actively.

Ví dụ 5:
我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。

Wǒmen bú shì méiyǒu zhǔnbèi, hái zhì dìng le liǎng tào bèi yòng fāngàn.

Không phải chúng tôi không chuẩn bị, chúng tôi còn lập hai phương án dự phòng.

It is not that we were unprepared; we even created two backup plans.

Ví dụ 6:
解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。

Jiějué wèntí bú shì kào zhēng chǎo, hái děi kào zhèngjù hé hézuò.

Giải quyết vấn đề không dựa vào cãi vã mà còn cần chứng cứ và hợp tác.

Problems are not solved by arguing; evidence and cooperation are needed.

Ví dụ 7:
学习语法不是只会背公式，还要懂得在什么场合使用。

Xuéxí yǔfǎ bú shì zhǐ huì bèi gōngshì, hái yào dǒng de zài shén me chǎng hé shǐ yòng.

Học ngữ pháp không chỉ thuộc công thức mà còn hiểu dùng trong hoàn cảnh nào.

Grammar learning means more than memorizing formulas; it includes knowing when to use them.

Ví dụ 8:
做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。

Zuò yánjiū bú shì yǒu le xiǎng fǎ jiù gòu le, hái xūyào rènzhēn yàn zhèng.

Làm nghiên cứu không phải có ý tưởng là đủ, còn phải kiểm chứng nghiêm túc.

Research needs more than ideas; it also requires careful validation.

Ví dụ 9:
完成教材不是写完文字就算结束，还要经过多次校对。

Wánchéng jiào cái bú shì xiě wán wén zì jiù suàn jiéshù, hái yào jīngguò duō cì xiào duì.

Hoàn thành giáo trình không phải viết xong là đủ, còn phải soát lỗi nhiều lượt.

Finishing a textbook requires more than writing; it needs several rounds of proofreading.

Ví dụ 10:
我们的目标不是只让学生说得更快，还是要让他们说得更准确。

Wǒmende mùbiāo bú shì zhǐ ràng xuésheng shuō de gèng kuài, háishì yào ràng tāmen shuō de gèng zhǔn què.

Mục tiêu của chúng ta không chỉ là cho học viên nói nhanh hơn, mà vẫn phải giúp họ nói chính xác hơn.

Our goal is not just faster speech; we still need to help students speak more accurately.

Ví dụ 11:
课程评估会上，有人建议只看期末考试分数。

Kèchéng píng gū huì shàng, yǒu rén jiànyì zhǐ kàn qī mò kǎoshì fēn shù.

Trong buổi đánh giá khóa, có người đề nghị chỉ xét điểm cuối kỳ.

At the course review, someone proposes judging quality only by final scores.

Ví dụ 12:
阮明武认为教学不是只讲理论，还要训练学生真实交流。

Ruǎn míng wǔ rènwèi jiàoxué bú shì zhǐ jiǎng lǐ lùn, hái yào xùn liàn xuésheng zhēnshí jiāoliú.

Nguyễn Minh Vũ cho rằng dạy học không chỉ giảng lý thuyết mà còn phải luyện giao tiếp thực tế.

Nguyen Minh Vu says teaching requires real communication practice, not just theory.

Ví dụ 13:
丁垂杨展示了学生的录音、讨论和写作进步记录。

Dīng chuí yáng zhǎn shì le xuésheng de lùyīn 、 tǎolùn hé xiě zuò jìn bù jìlù.

Đinh Thùy Dương đưa ghi âm, thảo luận và tiến bộ viết của học viên.

Dinh Thuy Duong presents recordings, discussions and writing progress.

Ví dụ 14:
大家同意把考试、交流能力和持续进步共同纳入评价。

Dàjiā tóngyì bǎ kǎoshì 、 jiāoliú nénglì hé chí xù jìn bù gòng tóng nà rù píng jià.

Mọi người đồng ý đưa thi cử, giao tiếp và tiến bộ liên tục vào đánh giá.

The team agrees to assess exams, communication skills and steady progress together.

Ví dụ 15:
这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。 这说明我们不能只看事情的表面。

Zhè jiàn shì bú shì jiǎn dān de shíjiān wèntí, hái shè jí xuésheng de ānquán. zhè shuōmíng wǒmen bùnéng zhǐ kàn shìqíng de biǎo miàn.

Việc này không chỉ là chuyện thời gian mà còn liên quan an toàn học viên. Điều này cho thấy không thể chỉ nhìn bề ngoài.

This is not merely a scheduling issue; it also concerns student safety. This shows why we cannot focus only on appearances.

Ví dụ 16:
解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。 不过，最后的决定仍然需要负责人确认。

Jiějué wèntí bú shì kào zhēng chǎo, hái děi kào zhèngjù hé hézuò. bùguò, zuìhòu de juédìng réng rán xūyào fùzérén quèrèn.

Giải quyết vấn đề không dựa vào cãi vã mà còn cần chứng cứ và hợp tác. Tuy vậy, quyết định cuối vẫn cần người phụ trách xác nhận.

Problems are not solved by arguing; evidence and cooperation are needed. However, the final decision still needs approval from the person in charge.

Ví dụ 17:
完成教材不是写完文字就算结束，还要经过多次校对。 我们还要考虑其他人的实际需要。

Wánchéng jiào cái bú shì xiě wán wén zì jiù suàn jiéshù, hái yào jīngguò duō cì xiào duì. wǒmen hái yào kǎo lǜ qítā rén de shí jì xūyào.

Hoàn thành giáo trình không phải viết xong là đủ, còn phải soát lỗi nhiều lượt. Chúng ta còn cần tính nhu cầu thực tế của người khác.

Finishing a textbook requires more than writing; it needs several rounds of proofreading. We must also consider other people’s practical needs.

Ví dụ 18:
阮明武认为教学不是只讲理论，还要训练学生真实交流。 所以，大家先别急着作出判断。

Ruǎn míng wǔ rènwèi jiàoxué bú shì zhǐ jiǎng lǐ lùn, hái yào xùn liàn xuésheng zhēnshí jiāoliú. suǒyǐ, dàjiā xiān bié jí zhe zuòchū pànduàn.

Nguyễn Minh Vũ cho rằng dạy học không chỉ giảng lý thuyết mà còn phải luyện giao tiếp thực tế. Vì thế, mọi người đừng vội kết luận.

Nguyen Minh Vu says teaching requires real communication practice, not just theory. So nobody should rush to a conclusion.

Ví dụ 19:
学好中文不是只靠记单词，还需要不断练习交流。 在解决问题之前，先弄清楚原因很重要。

Xué hǎo zhōng wén bú shì zhǐ kào jì dān cí, hái xūyào bù duàn liànxí jiāoliú. zài jiějué wèntí zhīqián, xiān nòng qīngchǔ yuányīn hěn zhòngyào.

Học tốt tiếng Trung không chỉ dựa vào học từ mà còn cần luyện giao tiếp liên tục. Trước khi giải quyết, hiểu rõ nguyên nhân rất quan trọng.

Learning Chinese takes more than memorizing words; it also requires regular communication practice. Understanding the cause is essential before solving the problem.

Ví dụ 20:
课堂教学不是老师一个人讲，还需要学生积极参与。 如果条件改变，处理办法也可能不同。

Kètáng jiàoxué bú shì lǎoshī yíge rén jiǎng, hái xūyào xuésheng jī jí cān yǔ. rúguǒ tiáojiàn gǎibiàn, chùlǐ bàn fǎ yě kěnéng bù tóng.

Giảng dạy trên lớp không phải thầy nói một mình, mà còn cần học viên tích cực tham gia. Nếu điều kiện đổi, cách xử lý cũng có thể khác.

Teaching is not just the instructor speaking; students must participate actively. If the conditions change, the solution may change as well.

Ví dụ 21:
学习语法不是只会背公式，还要懂得在什么场合使用。 我们需要把这个信息及时告诉相关人员。

Xuéxí yǔfǎ bú shì zhǐ huì bèi gōngshì, hái yào dǒng de zài shén me chǎng hé shǐ yòng. wǒmen xūyào bǎ zhège xìnxī jíshí gào sù xiāngguān rényuán.

Học ngữ pháp không chỉ thuộc công thức mà còn hiểu dùng trong hoàn cảnh nào. Chúng ta cần báo thông tin này kịp thời cho người liên quan.

Grammar learning means more than memorizing formulas; it includes knowing when to use them. We need to inform the relevant people promptly.

Ví dụ 22:
我们的目标不是只让学生说得更快，还是要让他们说得更准确。 接下来应该检查这一安排是否真的有效。

Wǒmende mùbiāo bú shì zhǐ ràng xuésheng shuō de gèng kuài, háishì yào ràng tāmen shuō de gèng zhǔn què. jiē xiàlái yīnggāi jiǎnchá zhè yì ānpái shì fǒu zhēn de yǒu xiào.

Mục tiêu của chúng ta không chỉ là cho học viên nói nhanh hơn, mà vẫn phải giúp họ nói chính xác hơn. Tiếp theo nên kiểm tra sắp xếp này có thật hiệu quả không.

Our goal is not just faster speech; we still need to help students speak more accurately. Next we should check whether this arrangement actually works.

Ví dụ 23:
丁垂杨展示了学生的录音、讨论和写作进步记录。 这并不意味着其他方案完全没有价值。

Dīng chuí yáng zhǎn shì le xuésheng de lùyīn 、 tǎolùn hé xiě zuò jìn bù jìlù. zhè bìng bù yì wèi zhe qítā fāngàn wánquán méiyǒu jià zhí.

Đinh Thùy Dương đưa ghi âm, thảo luận và tiến bộ viết của học viên. Điều đó không có nghĩa phương án khác không có giá trị.

Dinh Thuy Duong presents recordings, discussions and writing progress. That does not mean the other approaches have no value.

Ví dụ 24:
评价一门课程不是只看分数，还要看学生能否实际运用。 现在至少可以确定，前面的准备没有白费。

Píng jià yì mén kèchéng bú shì zhǐ kàn fēn shù, hái yào kàn xuésheng néng fǒu shí jì yùn yòng. xiànzài zhì shǎo kěyǐ quèdìng, qiánmiàn de zhǔnbèi méiyǒu bái fèi.

Đánh giá một khóa học không chỉ nhìn điểm, còn phải xét khả năng vận dụng. Giờ ít nhất có thể chắc việc chuẩn bị trước không vô ích.

Course quality is not judged by scores alone; practical application also matters. At least we now know that the earlier preparation was not wasted.

Ví dụ 25:
我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。 这也是为什么我们需要保留完整记录。

Wǒmen bú shì méiyǒu zhǔnbèi, hái zhì dìng le liǎng tào bèi yòng fāngàn. zhè yě shì wèishénme wǒmen xūyào bǎo liú wán zhěng jìlù.

Không phải chúng tôi không chuẩn bị, chúng tôi còn lập hai phương án dự phòng. Đây cũng là lý do cần giữ hồ sơ đầy đủ.

It is not that we were unprepared; we even created two backup plans. This is also why we need to keep complete records.

Ví dụ 26:
做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。 我们可以把这次经验用到下一次活动中。

Zuò yánjiū bú shì yǒu le xiǎng fǎ jiù gòu le, hái xūyào rènzhēn yàn zhèng. wǒmen kěyǐ bǎ zhè cì jīngyàn yòng dào xià yícì huódòng zhōng.

Làm nghiên cứu không phải có ý tưởng là đủ, còn phải kiểm chứng nghiêm túc. Ta có thể dùng kinh nghiệm này cho hoạt động sau.

Research needs more than ideas; it also requires careful validation. We can apply this experience to our next event.

Ví dụ 27:
课程评估会上，有人建议只看期末考试分数。 但是，不同的情形可能需要不同的说法。

Kèchéng píng gū huì shàng, yǒu rén jiànyì zhǐ kàn qī mò kǎoshì fēn shù. dànshì, bù tóng de qíng xíng kěnéng xūyào bù tóng de shuō fǎ.

Trong buổi đánh giá khóa, có người đề nghị chỉ xét điểm cuối kỳ. Nhưng tình huống khác có thể cần cách nói khác.

At the course review, someone proposes judging quality only by final scores. Different situations may require different wording, however.

Ví dụ 28:
大家同意把考试、交流能力和持续进步共同纳入评价。 只有把信息核实清楚，大家才能放心。

Dàjiā tóngyì bǎ kǎoshì 、 jiāoliú nénglì hé chí xù jìn bù gòng tóng nà rù píng jià. zhǐyǒu bǎ xìnxī hé shí qīngchǔ, dàjiā cái néng fàng xīn.

Mọi người đồng ý đưa thi cử, giao tiếp và tiến bộ liên tục vào đánh giá. Chỉ khi xác minh thông tin rõ mọi người mới yên tâm.

The team agrees to assess exams, communication skills and steady progress together. Only by checking the facts can everyone feel reassured.

Ví dụ 29:
这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。 这件事提醒我们，沟通同执行一样重要。

Zhè jiàn shì bú shì jiǎn dān de shíjiān wèntí, hái shè jí xuésheng de ānquán. zhè jiàn shì tí xǐng wǒmen, gōu tōng tóng zhí xíng yíyàng zhòngyào.

Việc này không chỉ là chuyện thời gian mà còn liên quan an toàn học viên. Việc này nhắc giao tiếp quan trọng như thực hiện.

This is not merely a scheduling issue; it also concerns student safety. This reminds us that communication matters as much as execution.

Ví dụ 30:
解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。 我们还应当解释这样做可能带来的影响。

Jiějué wèntí bú shì kào zhēng chǎo, hái děi kào zhèngjù hé hézuò. wǒmen hái yīng dāng jiěshì zhè yàng zuò kěnéng dài lái de yǐngxiǎng.

Giải quyết vấn đề không dựa vào cãi vã mà còn cần chứng cứ và hợp tác. Ta còn nên giải thích tác động có thể xảy ra.

Problems are not solved by arguing; evidence and cooperation are needed. We should also explain the possible consequences.

27. Hội thoại tiếng Trung giao tiếp và đàm thoại theo chủ đề – Một nhóm giáo viên phản biện cách đánh giá khóa học: không chỉ cần điểm số, còn phải xét kỹ năng nói, sự tự tin và khả năng vận dụng.

Bối cảnh xuyên suốt: Một nhóm giáo viên phản biện cách đánh giá khóa học: không chỉ cần điểm số, còn phải xét kỹ năng nói, sự tự tin và khả năng vận dụng. Hội thoại chia ba cảnh: sự cố xuất hiện; phản biện và giải quyết; kiểm chứng kết quả và rút kinh nghiệm. Mỗi lượt là bốn dòng Trung–Pinyin–Việt–Anh, không chèn dòng trống bên trong.

ĐÀM THOẠI THEO CHỦ ĐỀ – CẢNH 1: Sự kiện bất ngờ và tìm bằng chứng

芳玲：请给我十分钟，我去确认最后一个问题。
Fāng Líng: Qǐng gěi wǒ shífēn zhōng, wǒ qù quèrèn zuìhòu yíge wèntí.
Phương Linh: Cho em mười phút để xác nhận vấn đề cuối.
Phuong Linh: Please give me ten minutes to verify the final issue.

阮明武：课程评估会上，有人建议只看期末考试分数。
Ruǎn Míng Wǔ: Kèchéng píng gū huì shàng, yǒu rén jiànyì zhǐ kàn qī mò kǎoshì fēn shù.
Nguyễn Minh Vũ: Trong buổi đánh giá khóa, có người đề nghị chỉ xét điểm cuối kỳ.
Nguyen Minh Vu: At the course review, someone proposes judging quality only by final scores.

丁垂杨：从结果来看，刚才的决定至少解决了一个难题。
Dīng Chuí Yáng: Cóng jiéguǒ lái kàn, gāngcái de juédìng zhì shǎo jiějué le yíge nán tí.
Đinh Thùy Dương: Xét kết quả, quyết định vừa rồi ít nhất đã giải quyết một khó khăn.
Dinh Thuy Duong: The result suggests our decision solved at least one problem.

黎云英：这次经历让我们明白，准备工作不能只靠运气。
Lí Yún Yīng: Zhè cì jīng lì ràng wǒmen míngbái, zhǔnbèi gōngzuò bùnéng zhǐ kào yùn qì.
Lê Vân Anh: Trải nghiệm này cho thấy chuẩn bị không thể chỉ trông may mắn.
Le Van Anh: This experience taught us not to rely on luck in preparation.

水仙：学好中文不是只靠记单词，还需要不断练习交流。
Shuǐ Xiān: Xué hǎo zhōng wén bú shì zhǐ kào jì dān cí, hái xūyào bù duàn liànxí jiāoliú.
Thủy Tiên: Học tốt tiếng Trung không chỉ dựa vào học từ mà còn cần luyện giao tiếp liên tục.
Thuy Tien: Learning Chinese takes more than memorizing words; it also requires regular communication practice.

芳玲：别忘了向受到影响的人道歉并说明情况。
Fāng Líng: Bié wàng le xiàng shòu dào yǐngxiǎng de rén dào qiàn bìng shuōmíng qíngkuàng.
Phương Linh: Đừng quên xin lỗi người bị ảnh hưởng và giải thích tình hình.
Phuong Linh: Do not forget to apologize to those affected and explain.

阮明武：如果继续这样下去，大家都会失去耐心。
Ruǎn Míng Wǔ: Rúguǒ jìxù zhè yàng xià qù, dàjiā dōu huì shī qù nài xīn.
Nguyễn Minh Vũ: Nếu cứ thế này, mọi người sẽ mất kiên nhẫn.
Nguyen Minh Vu: If this continues, everyone will lose patience.

丁垂杨：我觉得这个建议值得认真考虑，不能马上否定。
Dīng Chuí Yáng: Wǒ juéde zhège jiànyì zhí de rènzhēn kǎo lǜ, bùnéng mǎshàng fǒu dìng.
Đinh Thùy Dương: Em thấy ý này đáng xem xét kỹ, không nên bác ngay.
Dinh Thuy Duong: This suggestion deserves careful thought rather than immediate dismissal.

黎云英：评价一门课程不是只看分数，还要看学生能否实际运用。
Lí Yún Yīng: Píng jià yì mén kèchéng bú shì zhǐ kàn fēn shù, hái yào kàn xuésheng néng fǒu shí jì yùn yòng.
Lê Vân Anh: Đánh giá một khóa học không chỉ nhìn điểm, còn phải xét khả năng vận dụng.
Le Van Anh: Course quality is not judged by scores alone; practical application also matters.

水仙：真正困难的不是开始，而是把事情做好。
Shuǐ Xiān: Zhēnzhèng kùnnán de bú shì kāishǐ, ér shì bǎ shìqíng zuò hǎo.
Thủy Tiên: Khó thật sự không phải bắt đầu mà là làm tốt đến cùng.
Thuy Tien: The real challenge is not starting but doing the job well.

芳玲：还有谁愿意补充，我们要听到不同的意见。
Fāng Líng: Hái yǒu shéi yuàn yì bǔ chōng, wǒmen yào tīng dào bù tóng de yìjiàn.
Phương Linh: Ai muốn bổ sung nữa, chúng ta cần nghe ý kiến khác.
Phuong Linh: Who else would like to add something? We need different perspectives.

阮明武：这件事关系到很多人，我们必须谨慎处理。
Ruǎn Míng Wǔ: Zhè jiàn shì guān xì dào hěnduō rén, wǒmen bìxū jǐn shèn chùlǐ.
Nguyễn Minh Vũ: Việc này liên quan nhiều người, cần xử lý thận trọng.
Nguyen Minh Vu: This affects many people and must be handled carefully.

丁垂杨：这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。
Dīng Chuí Yáng: Zhè jiàn shì bú shì jiǎn dān de shíjiān wèntí, hái shè jí xuésheng de ānquán.
Đinh Thùy Dương: Việc này không chỉ là chuyện thời gian mà còn liên quan an toàn học viên.
Dinh Thuy Duong: This is not merely a scheduling issue; it also concerns student safety.

黎云英：先把能做的事情做好，剩下的再一起商量。
Lí Yún Yīng: Xiān bǎ néng zuò de shìqíng zuò hǎo, shèng xià de zài yìqǐ shāng liàng.
Lê Vân Anh: Cứ làm tốt việc làm được trước, phần còn lại cùng bàn.
Le Van Anh: Let us do what we can now and discuss the rest together.

水仙：比起一时的方便，长期的效果更加重要。
Shuǐ Xiān: Bǐ qǐ yì shí de fāng biàn, zhǎng qī de xiàoguǒ gèngjiā zhòngyào.
Thủy Tiên: So với tiện lợi nhất thời, hiệu quả lâu dài quan trọng hơn.
Thuy Tien: Long-term results matter more than short-term convenience.

芳玲：我会把今天的决定整理成一份清楚的通知。
Fāng Líng: Wǒ huì bǎ jīntiān de juédìng zhěnglǐ chéng yì fèn qīngchǔ de tōngzhī.
Phương Linh: Em sẽ soạn quyết định hôm nay thành thông báo rõ ràng.
Phuong Linh: I will turn today’s decision into a clear notice.

ĐÀM THOẠI THEO CHỦ ĐỀ – CẢNH 2: Xung đột phương án và quyết định xử lý

黎云英：现在大家可以分头行动，遇到困难随时联系。
Lí Yún Yīng: Xiànzài dàjiā kěyǐ fēn tóu xíng dòng, yù dào kùnnán suí shí liánxì.
Lê Vân Anh: Giờ mọi người chia việc, có khó cứ liên hệ.
Le Van Anh: We can split up the work now and stay in touch about problems.

水仙：阮明武认为教学不是只讲理论，还要训练学生真实交流。
Shuǐ Xiān: Ruǎn míng wǔ rènwèi jiàoxué bú shì zhǐ jiǎng lǐ lùn, hái yào xùn liàn xuésheng zhēnshí jiāoliú.
Thủy Tiên: Nguyễn Minh Vũ cho rằng dạy học không chỉ giảng lý thuyết mà còn phải luyện giao tiếp thực tế.
Thuy Tien: Nguyen Minh Vu says teaching requires real communication practice, not just theory.

芳玲：问题虽然还没完全结束，但我们已经找到了方向。
Fāng Líng: Wèntí suīrán hái méi wánquán jiéshù, dàn wǒmen yǐjīng zhǎodào le fāngxiàng.
Phương Linh: Dù việc chưa xong hẳn, chúng ta đã tìm thấy hướng giải quyết.
Phuong Linh: The issue is not fully resolved, but we have found a direction.

阮明武：我们还需要听听现场工作人员的实际意见。
Ruǎn Míng Wǔ: Wǒmen hái xūyào tīng tīng xiànchǎng gōngzuòrényuán de shí jì yìjiàn.
Nguyễn Minh Vũ: Ta vẫn cần nghe ý kiến thực tế của nhân viên hiện trường.
Nguyen Minh Vu: We still need practical input from the staff on site.

丁垂杨：课堂教学不是老师一个人讲，还需要学生积极参与。
Dīng Chuí Yáng: Kètáng jiàoxué bú shì lǎoshī yíge rén jiǎng, hái xūyào xuésheng jī jí cān yǔ.
Đinh Thùy Dương: Giảng dạy trên lớp không phải thầy nói một mình, mà còn cần học viên tích cực tham gia.
Dinh Thuy Duong: Teaching is not just the instructor speaking; students must participate actively.

黎云英：大家先休息一下，过十分钟再检查最后的结果。
Lí Yún Yīng: Dàjiā xiān xiūxi yíxià, guò shífēn zhōng zài jiǎnchá zuìhòu de jiéguǒ.
Lê Vân Anh: Mọi người nghỉ chút, mười phút nữa kiểm tra kết quả cuối.
Le Van Anh: Let us take a short break and review the final result in ten minutes.

水仙：这不只是一个技术问题，也涉及沟通和责任。
Shuǐ Xiān: Zhè bù zhǐshì yíge jìshù wèntí, yě shè jí gōu tōng hé zérèn.
Thủy Tiên: Đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật, còn liên quan giao tiếp và trách nhiệm.
Thuy Tien: This is not merely technical; it also concerns communication and responsibility.

芳玲：有了这些信息，我们终于可以作出更可靠的决定。
Fāng Líng: Yǒu le zhè xiē xìnxī, wǒmen zhōngyú kěyǐ zuòchū gèng kěkào de juédìng.
Phương Linh: Có các thông tin này, cuối cùng ta có thể quyết đáng tin hơn.
Phuong Linh: With this information, we can finally make a more reliable decision.

阮明武：我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。
Ruǎn Míng Wǔ: Wǒmen bú shì méiyǒu zhǔnbèi, hái zhì dìng le liǎng tào bèi yòng fāngàn.
Nguyễn Minh Vũ: Không phải chúng tôi không chuẩn bị, chúng tôi còn lập hai phương án dự phòng.
Nguyen Minh Vu: It is not that we were unprepared; we even created two backup plans.

丁垂杨：下次遇到类似问题，我们就知道应该从哪里开始了。
Dīng Chuí Yáng: Xià cì yù dào lèi sì wèntí, wǒmen jiù zhīdào yīnggāi cóng nǎ lǐ kāishǐ le.
Đinh Thùy Dương: Lần sau gặp việc tương tự, ta sẽ biết bắt đầu từ đâu.
Dinh Thuy Duong: Next time we face something similar, we will know where to start.

黎云英：谢谢大家坚持到最后，这次合作确实不容易。
Lí Yún Yīng: Xiè xiè dàjiā jiān chí dào zuìhòu, zhè cì hézuò quèshí bù róng yì.
Lê Vân Anh: Cảm ơn mọi người kiên trì đến cuối, lần hợp tác này không dễ.
Le Van Anh: Thank you for staying with it; this cooperation was not easy.

水仙：结果公布以后，我们还要主动征求反馈。
Shuǐ Xiān: Jiéguǒ gōng bù yǐhòu, wǒmen hái yào zhǔ dòng zhēng qiú fǎnkuì.
Thủy Tiên: Sau công bố kết quả, còn phải chủ động xin phản hồi.
Thuy Tien: After announcing the result, we should actively seek feedback.

芳玲：解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。
Fāng Líng: Jiějué wèntí bú shì kào zhēng chǎo, hái děi kào zhèngjù hé hézuò.
Phương Linh: Giải quyết vấn đề không dựa vào cãi vã mà còn cần chứng cứ và hợp tác.
Phuong Linh: Problems are not solved by arguing; evidence and cooperation are needed.

阮明武：我刚才想得太简单了，听完大家的意见需要调整。
Ruǎn Míng Wǔ: Wǒ gāngcái xiǎng de tài jiǎn dān le, tīng wán dàjiā de yìjiàn xūyào diàozhěng.
Nguyễn Minh Vũ: Vừa rồi em nghĩ đơn giản quá, nghe ý kiến xong cần điều chỉnh.
Nguyen Minh Vu: I oversimplified the situation; I need to adjust my view after hearing everyone.

丁垂杨：这次处理虽然有遗憾，但至少没有忽视最重要的原则。
Dīng Chuí Yáng: Zhè cì chùlǐ suīrán yǒu yí hàn, dàn zhì shǎo méiyǒu hū shì zuì zhòngyào de yuánzé.
Đinh Thùy Dương: Xử lý lần này còn tiếc nuối, nhưng ít nhất không bỏ nguyên tắc trọng yếu.
Dinh Thuy Duong: The outcome is imperfect, but we preserved the most important principle.

黎云英：丁垂杨展示了学生的录音、讨论和写作进步记录。
Lí Yún Yīng: Dīng chuí yáng zhǎn shì le xuésheng de lùyīn 、 tǎolùn hé xiě zuò jìn bù jìlù.
Lê Vân Anh: Đinh Thùy Dương đưa ghi âm, thảo luận và tiến bộ viết của học viên.
Le Van Anh: Dinh Thuy Duong presents recordings, discussions and writing progress.

ĐÀM THOẠI THEO CHỦ ĐỀ – CẢNH 3: Triển khai, kết quả, đánh giá và bài học

阮明武：希望大家把这个过程当成一次真正的学习机会。
Ruǎn Míng Wǔ: Xīwàng dàjiā bǎ zhège guòchéng dāng chéng yícì zhēnzhèng de xuéxí jīhuì.
Nguyễn Minh Vũ: Mong mọi người coi quá trình này là dịp học thực sự.
Nguyen Minh Vu: I hope everyone treats this process as a genuine learning opportunity.

丁垂杨：学习语法不是只会背公式，还要懂得在什么场合使用。
Dīng Chuí Yáng: Xuéxí yǔfǎ bú shì zhǐ huì bèi gōngshì, hái yào dǒng de zài shén me chǎng hé shǐ yòng.
Đinh Thùy Dương: Học ngữ pháp không chỉ thuộc công thức mà còn hiểu dùng trong hoàn cảnh nào.
Dinh Thuy Duong: Grammar learning means more than memorizing formulas; it includes knowing when to use them.

黎云英：请把自己的观察写下来，明天我们再作对照。
Lí Yún Yīng: Qǐng bǎ zìjǐ de guānchá xiě xiàlái, míngtiān wǒmen zài zuò duì zhào.
Lê Vân Anh: Hãy ghi quan sát của mình, mai ta đối chiếu.
Le Van Anh: Write down your observations and we will compare them tomorrow.

水仙：刚开始大家都不理解，现在至少有了共同的目标。
Shuǐ Xiān: Gāng kāishǐ dàjiā dōu bù lǐjiě, xiànzài zhì shǎo yǒu le gòng tóng de mùbiāo.
Thủy Tiên: Ban đầu ai cũng khó hiểu, giờ ít nhất đã có mục tiêu chung.
Thuy Tien: At first nobody understood, but now we have a common goal.

芳玲：做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。
Fāng Líng: Zuò yánjiū bú shì yǒu le xiǎng fǎ jiù gòu le, hái xūyào rènzhēn yàn zhèng.
Phương Linh: Làm nghiên cứu không phải có ý tưởng là đủ, còn phải kiểm chứng nghiêm túc.
Phuong Linh: Research needs more than ideas; it also requires careful validation.

阮明武：如果事实发生变化，我们也应该勇于修正原来的判断。
Ruǎn Míng Wǔ: Rúguǒ shìshí fāshēng biànhuà, wǒmen yě yīnggāi yǒng yú xiū zhèng yuánlái de pànduàn.
Nguyễn Minh Vũ: Nếu sự thật thay đổi, ta cũng nên dám sửa đánh giá ban đầu.
Nguyen Minh Vu: If the facts change, we should be willing to revise our judgment.

丁垂杨：先别急着决定，我们把已经确认的情况说清楚。
Dīng Chuí Yáng: Xiān bié jí zhe juédìng, wǒmen bǎ yǐjīng quèrèn de qíngkuàng shuō qīngchǔ.
Đinh Thùy Dương: Đừng vội quyết, chúng ta hãy nói rõ những điều đã xác nhận.
Dinh Thuy Duong: Let us not decide hastily; first clarify what has been verified.

黎云英：我负责把目前的情况记录下来，避免遗漏细节。
Lí Yún Yīng: Wǒ fù zé bǎ mùqián de qíngkuàng jìlù xiàlái, bì miǎn yí lòu xì jié.
Lê Vân Anh: Em sẽ ghi tình hình hiện tại để tránh bỏ sót chi tiết.
Le Van Anh: I will record the current situation so that no details are missed.

水仙：完成教材不是写完文字就算结束，还要经过多次校对。
Shuǐ Xiān: Wánchéng jiào cái bú shì xiě wán wén zì jiù suàn jiéshù, hái yào jīngguò duō cì xiào duì.
Thủy Tiên: Hoàn thành giáo trình không phải viết xong là đủ, còn phải soát lỗi nhiều lượt.
Thuy Tien: Finishing a textbook requires more than writing; it needs several rounds of proofreading.

芳玲：如果有不同意见，请说明具体原因。
Fāng Líng: Rúguǒ yǒu bù tóngyì jiàn, qǐng shuōmíng jù tǐ yuányīn.
Phương Linh: Nếu có ý kiến khác, xin hãy nêu lý do cụ thể.
Phuong Linh: If anyone disagrees, please give a specific reason.

阮明武：最重要的是不能因为着急就忽略安全。
Ruǎn Míng Wǔ: Zuì zhòngyào de shì bùnéng yīnwèi zhe jí jiù hū lüè ānquán.
Nguyễn Minh Vũ: Quan trọng nhất là không bỏ qua an toàn vì vội vàng.
Nguyen Minh Vu: Most importantly, we must not overlook safety just because we are in a hurry.

丁垂杨：这件事比我们原来想象的复杂一些。
Dīng Chuí Yáng: Zhè jiàn shì bǐ wǒmen yuánlái xiǎng xiàng de fù zá yīxiē.
Đinh Thùy Dương: Việc này phức tạp hơn chúng ta hình dung ban đầu.
Dinh Thuy Duong: This is a little more complicated than we first thought.

黎云英：我们的目标不是只让学生说得更快，还是要让他们说得更准确。
Lí Yún Yīng: Wǒmende mùbiāo bú shì zhǐ ràng xuésheng shuō de gèng kuài, háishì yào ràng tāmen shuō de gèng zhǔn què.
Lê Vân Anh: Mục tiêu của chúng ta không chỉ là cho học viên nói nhanh hơn, mà vẫn phải giúp họ nói chính xác hơn.
Le Van Anh: Our goal is not just faster speech; we still need to help students speak more accurately.

水仙：先问清楚对方的要求，再提出自己的方案。
Shuǐ Xiān: Xiān wèn qīngchǔ duìfāng de yàoqiú, zài tí chū zìjǐ de fāngàn.
Thủy Tiên: Hãy hỏi rõ yêu cầu bên kia rồi đề xuất phương án của mình.
Thuy Tien: We should clarify their needs before proposing our plan.

芳玲：我已经听明白了，不过还想确认一个细节。
Fāng Líng: Wǒ yǐjīng tīng míngbái le, bùguò hái xiǎng quèrèn yíge xì jié.
Phương Linh: Em đã hiểu rồi nhưng vẫn muốn xác nhận một chi tiết.
Phuong Linh: I understand, but I would like to confirm one detail.

阮明武：大家同意把考试、交流能力和持续进步共同纳入评价。
Ruǎn Míng Wǔ: Dàjiā tóngyì bǎ kǎoshì 、 jiāoliú nénglì hé chí xù jìn bù gòng tóng nà rù píng jià.
Nguyễn Minh Vũ: Mọi người đồng ý đưa thi cử, giao tiếp và tiến bộ liên tục vào đánh giá.
Nguyen Minh Vu: The team agrees to assess exams, communication skills and steady progress together.

Thực hành đóng vai: đổi người chịu trách nhiệm, bổ sung một chứng cứ mới và thay phương án cũ bằng cách xử lý khác. Giữ quan hệ logic của cấu trúc; khi tái hiện câu chuyện, không đọc nguyên văn 48 lượt.

28. Bốn bài văn ứng dụng tổng hợp – kể chuyện, phản biện và báo cáo theo bốn ngôn ngữ

Bài văn 1 – Kể lại sự cố từ góc nhìn người chứng kiến

课程评估会上，有人建议只看期末考试分数。
Kèchéng píng gū huì shàng, yǒu rén jiànyì zhǐ kàn qī mò kǎoshì fēn shù.
Trong buổi đánh giá khóa, có người đề nghị chỉ xét điểm cuối kỳ.
At the course review, someone proposes judging quality only by final scores.

学好中文不是只靠记单词，还需要不断练习交流。
Xué hǎo zhōng wén bú shì zhǐ kào jì dān cí, hái xūyào bù duàn liànxí jiāoliú.
Học tốt tiếng Trung không chỉ dựa vào học từ mà còn cần luyện giao tiếp liên tục.
Learning Chinese takes more than memorizing words; it also requires regular communication practice.

刚才的方法行不通，我们换一个角度试试。
Gāngcái de fāngfǎ xíng bù tōng, wǒmen huàn yíge jiǎo dù shì shì.
Cách vừa rồi không được, hãy thử từ góc khác.
That approach did not work; let us try another angle.

评价一门课程不是只看分数，还要看学生能否实际运用。
Píng jià yì mén kèchéng bú shì zhǐ kàn fēn shù, hái yào kàn xuésheng néng fǒu shí jì yùn yòng.
Đánh giá một khóa học không chỉ nhìn điểm, còn phải xét khả năng vận dụng.
Course quality is not judged by scores alone; practical application also matters.

从结果来看，刚才的决定至少解决了一个难题。
Cóng jiéguǒ lái kàn, gāngcái de juédìng zhì shǎo jiějué le yíge nán tí.
Xét kết quả, quyết định vừa rồi ít nhất đã giải quyết một khó khăn.
The result suggests our decision solved at least one problem.

这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。
Zhè jiàn shì bú shì jiǎn dān de shíjiān wèntí, hái shè jí xuésheng de ānquán.
Việc này không chỉ là chuyện thời gian mà còn liên quan an toàn học viên.
This is not merely a scheduling issue; it also concerns student safety.

别忘了向受到影响的人道歉并说明情况。
Bié wàng le xiàng shòu dào yǐngxiǎng de rén dào qiàn bìng shuōmíng qíngkuàng.
Đừng quên xin lỗi người bị ảnh hưởng và giải thích tình hình.
Do not forget to apologize to those affected and explain.

阮明武认为教学不是只讲理论，还要训练学生真实交流。
Ruǎn míng wǔ rènwèi jiàoxué bú shì zhǐ jiǎng lǐ lùn, hái yào xùn liàn xuésheng zhēnshí jiāoliú.
Nguyễn Minh Vũ cho rằng dạy học không chỉ giảng lý thuyết mà còn phải luyện giao tiếp thực tế.
Nguyen Minh Vu says teaching requires real communication practice, not just theory.

我觉得这个建议值得认真考虑，不能马上否定。
Wǒ juéde zhège jiànyì zhí de rènzhēn kǎo lǜ, bùnéng mǎshàng fǒu dìng.
Em thấy ý này đáng xem xét kỹ, không nên bác ngay.
This suggestion deserves careful thought rather than immediate dismissal.

课堂教学不是老师一个人讲，还需要学生积极参与。
Kètáng jiàoxué bú shì lǎoshī yíge rén jiǎng, hái xūyào xuésheng jī jí cān yǔ.
Giảng dạy trên lớp không phải thầy nói một mình, mà còn cần học viên tích cực tham gia.
Teaching is not just the instructor speaking; students must participate actively.

还有谁愿意补充，我们要听到不同的意见。
Hái yǒu shéi yuàn yì bǔ chōng, wǒmen yào tīng dào bù tóng de yìjiàn.
Ai muốn bổ sung nữa, chúng ta cần nghe ý kiến khác.
Who else would like to add something? We need different perspectives.

丁垂杨展示了学生的录音、讨论和写作进步记录。
Dīng chuí yáng zhǎn shì le xuésheng de lùyīn 、 tǎolùn hé xiě zuò jìn bù jìlù.
Đinh Thùy Dương đưa ghi âm, thảo luận và tiến bộ viết của học viên.
Dinh Thuy Duong presents recordings, discussions and writing progress.

Bài văn 2 – Cuộc thảo luận và phương án xử lý

我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。
Wǒmen bú shì méiyǒu zhǔnbèi, hái zhì dìng le liǎng tào bèi yòng fāngàn.
Không phải chúng tôi không chuẩn bị, chúng tôi còn lập hai phương án dự phòng.
It is not that we were unprepared; we even created two backup plans.

这件事关系到很多人，我们必须谨慎处理。
Zhè jiàn shì guān xì dào hěnduō rén, wǒmen bìxū jǐn shèn chùlǐ.
Việc này liên quan nhiều người, cần xử lý thận trọng.
This affects many people and must be handled carefully.

解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。
Jiějué wèntí bú shì kào zhēng chǎo, hái děi kào zhèngjù hé hézuò.
Giải quyết vấn đề không dựa vào cãi vã mà còn cần chứng cứ và hợp tác.
Problems are not solved by arguing; evidence and cooperation are needed.

比起一时的方便，长期的效果更加重要。
Bǐ qǐ yì shí de fāng biàn, zhǎng qī de xiàoguǒ gèngjiā zhòngyào.
So với tiện lợi nhất thời, hiệu quả lâu dài quan trọng hơn.
Long-term results matter more than short-term convenience.

阮明武认为教学不是只讲理论，还要训练学生真实交流。
Ruǎn míng wǔ rènwèi jiàoxué bú shì zhǐ jiǎng lǐ lùn, hái yào xùn liàn xuésheng zhēnshí jiāoliú.
Nguyễn Minh Vũ cho rằng dạy học không chỉ giảng lý thuyết mà còn phải luyện giao tiếp thực tế.
Nguyen Minh Vu says teaching requires real communication practice, not just theory.

现在大家可以分头行动，遇到困难随时联系。
Xiànzài dàjiā kěyǐ fēn tóu xíng dòng, yù dào kùnnán suí shí liánxì.
Giờ mọi người chia việc, có khó cứ liên hệ.
We can split up the work now and stay in touch about problems.

学习语法不是只会背公式，还要懂得在什么场合使用。
Xuéxí yǔfǎ bú shì zhǐ huì bèi gōngshì, hái yào dǒng de zài shén me chǎng hé shǐ yòng.
Học ngữ pháp không chỉ thuộc công thức mà còn hiểu dùng trong hoàn cảnh nào.
Grammar learning means more than memorizing formulas; it includes knowing when to use them.

我们还需要听听现场工作人员的实际意见。
Wǒmen hái xūyào tīng tīng xiànchǎng gōngzuòrényuán de shí jì yìjiàn.
Ta vẫn cần nghe ý kiến thực tế của nhân viên hiện trường.
We still need practical input from the staff on site.

做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。
Zuò yánjiū bú shì yǒu le xiǎng fǎ jiù gòu le, hái xūyào rènzhēn yàn zhèng.
Làm nghiên cứu không phải có ý tưởng là đủ, còn phải kiểm chứng nghiêm túc.
Research needs more than ideas; it also requires careful validation.

这不只是一个技术问题，也涉及沟通和责任。
Zhè bù zhǐshì yíge jìshù wèntí, yě shè jí gōu tōng hé zérèn.
Đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật, còn liên quan giao tiếp và trách nhiệm.
This is not merely technical; it also concerns communication and responsibility.

丁垂杨展示了学生的录音、讨论和写作进步记录。
Dīng chuí yáng zhǎn shì le xuésheng de lùyīn 、 tǎolùn hé xiě zuò jìn bù jìlù.
Đinh Thùy Dương đưa ghi âm, thảo luận và tiến bộ viết của học viên.
Dinh Thuy Duong presents recordings, discussions and writing progress.

下次遇到类似问题，我们就知道应该从哪里开始了。
Xià cì yù dào lèi sì wèntí, wǒmen jiù zhīdào yīnggāi cóng nǎ lǐ kāishǐ le.
Lần sau gặp việc tương tự, ta sẽ biết bắt đầu từ đâu.
Next time we face something similar, we will know where to start.

Bài văn 3 – Báo cáo kết quả và phản hồi

完成教材不是写完文字就算结束，还要经过多次校对。
Wánchéng jiào cái bú shì xiě wán wén zì jiù suàn jiéshù, hái yào jīngguò duō cì xiào duì.
Hoàn thành giáo trình không phải viết xong là đủ, còn phải soát lỗi nhiều lượt.
Finishing a textbook requires more than writing; it needs several rounds of proofreading.

有了这些信息，我们终于可以作出更可靠的决定。
Yǒu le zhè xiē xìnxī, wǒmen zhōngyú kěyǐ zuòchū gèng kěkào de juédìng.
Có các thông tin này, cuối cùng ta có thể quyết đáng tin hơn.
With this information, we can finally make a more reliable decision.

我们的目标不是只让学生说得更快，还是要让他们说得更准确。
Wǒmende mùbiāo bú shì zhǐ ràng xuésheng shuō de gèng kuài, háishì yào ràng tāmen shuō de gèng zhǔn què.
Mục tiêu của chúng ta không chỉ là cho học viên nói nhanh hơn, mà vẫn phải giúp họ nói chính xác hơn.
Our goal is not just faster speech; we still need to help students speak more accurately.

谢谢大家坚持到最后，这次合作确实不容易。
Xiè xiè dàjiā jiān chí dào zuìhòu, zhè cì hézuò quèshí bù róng yì.
Cảm ơn mọi người kiên trì đến cuối, lần hợp tác này không dễ.
Thank you for staying with it; this cooperation was not easy.

大家同意把考试、交流能力和持续进步共同纳入评价。
Dàjiā tóngyì bǎ kǎoshì 、 jiāoliú nénglì hé chí xù jìn bù gòng tóng nà rù píng jià.
Mọi người đồng ý đưa thi cử, giao tiếp và tiến bộ liên tục vào đánh giá.
The team agrees to assess exams, communication skills and steady progress together.

我刚才想得太简单了，听完大家的意见需要调整。
Wǒ gāngcái xiǎng de tài jiǎn dān le, tīng wán dàjiā de yìjiàn xūyào diàozhěng.
Vừa rồi em nghĩ đơn giản quá, nghe ý kiến xong cần điều chỉnh.
I oversimplified the situation; I need to adjust my view after hearing everyone.

学好中文不是只靠记单词，还需要不断练习交流。
Xué hǎo zhōng wén bú shì zhǐ kào jì dān cí, hái xūyào bù duàn liànxí jiāoliú.
Học tốt tiếng Trung không chỉ dựa vào học từ mà còn cần luyện giao tiếp liên tục.
Learning Chinese takes more than memorizing words; it also requires regular communication practice.

希望大家把这个过程当成一次真正的学习机会。
Xīwàng dàjiā bǎ zhège guòchéng dāng chéng yícì zhēnzhèng de xuéxí jīhuì.
Mong mọi người coi quá trình này là dịp học thực sự.
I hope everyone treats this process as a genuine learning opportunity.

解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。
Jiějué wèntí bú shì kào zhēng chǎo, hái děi kào zhèngjù hé hézuò.
Giải quyết vấn đề không dựa vào cãi vã mà còn cần chứng cứ và hợp tác.
Problems are not solved by arguing; evidence and cooperation are needed.

刚开始大家都不理解，现在至少有了共同的目标。
Gāng kāishǐ dàjiā dōu bù lǐjiě, xiànzài zhì shǎo yǒu le gòng tóng de mùbiāo.
Ban đầu ai cũng khó hiểu, giờ ít nhất đã có mục tiêu chung.
At first nobody understood, but now we have a common goal.

做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。
Zuò yánjiū bú shì yǒu le xiǎng fǎ jiù gòu le, hái xūyào rènzhēn yàn zhèng.
Làm nghiên cứu không phải có ý tưởng là đủ, còn phải kiểm chứng nghiêm túc.
Research needs more than ideas; it also requires careful validation.

先别急着决定，我们把已经确认的情况说清楚。
Xiān bié jí zhe juédìng, wǒmen bǎ yǐjīng quèrèn de qíngkuàng shuō qīngchǔ.
Đừng vội quyết, chúng ta hãy nói rõ những điều đã xác nhận.
Let us not decide hastily; first clarify what has been verified.

Bài văn 4 – Nhìn lại bài học sau sự kiện

课程评估会上，有人建议只看期末考试分数。
Kèchéng píng gū huì shàng, yǒu rén jiànyì zhǐ kàn qī mò kǎoshì fēn shù.
Trong buổi đánh giá khóa, có người đề nghị chỉ xét điểm cuối kỳ.
At the course review, someone proposes judging quality only by final scores.

我负责把目前的情况记录下来，避免遗漏细节。
Wǒ fù zé bǎ mùqián de qíngkuàng jìlù xiàlái, bì miǎn yí lòu xì jié.
Em sẽ ghi tình hình hiện tại để tránh bỏ sót chi tiết.
I will record the current situation so that no details are missed.

这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。
Zhè jiàn shì bú shì jiǎn dān de shíjiān wèntí, hái shè jí xuésheng de ānquán.
Việc này không chỉ là chuyện thời gian mà còn liên quan an toàn học viên.
This is not merely a scheduling issue; it also concerns student safety.

最重要的是不能因为着急就忽略安全。
Zuì zhòngyào de shì bùnéng yīnwèi zhe jí jiù hū lüè ānquán.
Quan trọng nhất là không bỏ qua an toàn vì vội vàng.
Most importantly, we must not overlook safety just because we are in a hurry.

我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。
Wǒmen bú shì méiyǒu zhǔnbèi, hái zhì dìng le liǎng tào bèi yòng fāngàn.
Không phải chúng tôi không chuẩn bị, chúng tôi còn lập hai phương án dự phòng.
It is not that we were unprepared; we even created two backup plans.

先问清楚对方的要求，再提出自己的方案。
Xiān wèn qīngchǔ duìfāng de yàoqiú, zài tí chū zìjǐ de fāngàn.
Hãy hỏi rõ yêu cầu bên kia rồi đề xuất phương án của mình.
We should clarify their needs before proposing our plan.

丁垂杨展示了学生的录音、讨论和写作进步记录。
Dīng chuí yáng zhǎn shì le xuésheng de lùyīn 、 tǎolùn hé xiě zuò jìn bù jìlù.
Đinh Thùy Dương đưa ghi âm, thảo luận và tiến bộ viết của học viên.
Dinh Thuy Duong presents recordings, discussions and writing progress.

谁来负责联系，谁来负责检查，我们得分清楚。
Shéi lái fù zé liánxì, shéi lái fù zé jiǎnchá, wǒmen défēn qīngchǔ.
Ai liên hệ, ai kiểm tra, chúng ta phải phân rõ.
We need to separate who will contact people and who will check things.

完成教材不是写完文字就算结束，还要经过多次校对。
Wánchéng jiào cái bú shì xiě wán wén zì jiù suàn jiéshù, hái yào jīngguò duō cì xiào duì.
Hoàn thành giáo trình không phải viết xong là đủ, còn phải soát lỗi nhiều lượt.
Finishing a textbook requires more than writing; it needs several rounds of proofreading.

我担心大家只看到了好处，没有考虑风险。
Wǒ dānxīn dàjiā zhǐ kàn dào le hǎo chù, méiyǒu kǎo lǜ fēngxiǎn.
Em lo mọi người chỉ thấy lợi ích mà chưa tính rủi ro.
I worry that we are seeing only the benefits, not the risks.

大家同意把考试、交流能力和持续进步共同纳入评价。
Dàjiā tóngyì bǎ kǎoshì 、 jiāoliú nénglì hé chí xù jìn bù gòng tóng nà rù píng jià.
Mọi người đồng ý đưa thi cử, giao tiếp và tiến bộ liên tục vào đánh giá.
The team agrees to assess exams, communication skills and steady progress together.

先拿出可以验证的信息，不要凭感觉猜测。
Xiān ná chū kěyǐ yàn zhèng de xìnxī, bùyào píng gǎn jué cāi cè.
Trước hết đưa ra thông tin kiểm chứng được, đừng đoán theo cảm giác.
First present verifiable information instead of guessing.

29. Phân tích sâu bài văn ứng dụng và kỹ thuật giảng dạy

Bài văn 1: Hãy xác định diễn biến chính, hai nhân vật liên quan, câu chứa 不是……，还/还是……, mốc thời gian, nguyên nhân và kết quả. Cho học viên phân biệt thông tin trực tiếp với suy luận của người kể; dùng Cần làm rõ 还是 có thể là phó từ “vẫn”, liên từ chọn lựa trong câu hỏi hay khẳng định ý cũ; từng câu phải đúng quan hệ logic. Không khẳng định mọi mẫu 不是A，还B đều là tăng tiến chuẩn. làm tiêu chí đánh giá phép thay. Thảo luận: nếu đảo thứ tự hai câu, logic có còn đúng? Nêu một chi tiết chưa được kiểm chứng và cách viết để tránh khẳng định quá mức.

Bài luyện nói sau bài văn 1: Nhóm 1 giải thích sự kiện như người tổ chức; nhóm 2 như người bị ảnh hưởng; nhóm 3 phản biện. Mỗi nhóm tạo hai câu mới có 不是……，还/还是…… khi phù hợp, trình bày Pinyin và bản dịch Việt–Anh.

Bài văn 2: Hãy xác định diễn biến chính, hai nhân vật liên quan, câu chứa 不是……，还/还是……, mốc thời gian, nguyên nhân và kết quả. Cho học viên phân biệt thông tin trực tiếp với suy luận của người kể; dùng Cần làm rõ 还是 có thể là phó từ “vẫn”, liên từ chọn lựa trong câu hỏi hay khẳng định ý cũ; từng câu phải đúng quan hệ logic. Không khẳng định mọi mẫu 不是A，还B đều là tăng tiến chuẩn. làm tiêu chí đánh giá phép thay. Thảo luận: nếu đảo thứ tự hai câu, logic có còn đúng? Nêu một chi tiết chưa được kiểm chứng và cách viết để tránh khẳng định quá mức.

Bài luyện nói sau bài văn 2: Nhóm 1 giải thích sự kiện như người tổ chức; nhóm 2 như người bị ảnh hưởng; nhóm 3 phản biện. Mỗi nhóm tạo hai câu mới có 不是……，还/还是…… khi phù hợp, trình bày Pinyin và bản dịch Việt–Anh.

Bài văn 3: Hãy xác định diễn biến chính, hai nhân vật liên quan, câu chứa 不是……，还/还是……, mốc thời gian, nguyên nhân và kết quả. Cho học viên phân biệt thông tin trực tiếp với suy luận của người kể; dùng Cần làm rõ 还是 có thể là phó từ “vẫn”, liên từ chọn lựa trong câu hỏi hay khẳng định ý cũ; từng câu phải đúng quan hệ logic. Không khẳng định mọi mẫu 不是A，还B đều là tăng tiến chuẩn. làm tiêu chí đánh giá phép thay. Thảo luận: nếu đảo thứ tự hai câu, logic có còn đúng? Nêu một chi tiết chưa được kiểm chứng và cách viết để tránh khẳng định quá mức.

Bài luyện nói sau bài văn 3: Nhóm 1 giải thích sự kiện như người tổ chức; nhóm 2 như người bị ảnh hưởng; nhóm 3 phản biện. Mỗi nhóm tạo hai câu mới có 不是……，还/还是…… khi phù hợp, trình bày Pinyin và bản dịch Việt–Anh.

Bài văn 4: Hãy xác định diễn biến chính, hai nhân vật liên quan, câu chứa 不是……，还/还是……, mốc thời gian, nguyên nhân và kết quả. Cho học viên phân biệt thông tin trực tiếp với suy luận của người kể; dùng Cần làm rõ 还是 có thể là phó từ “vẫn”, liên từ chọn lựa trong câu hỏi hay khẳng định ý cũ; từng câu phải đúng quan hệ logic. Không khẳng định mọi mẫu 不是A，还B đều là tăng tiến chuẩn. làm tiêu chí đánh giá phép thay. Thảo luận: nếu đảo thứ tự hai câu, logic có còn đúng? Nêu một chi tiết chưa được kiểm chứng và cách viết để tránh khẳng định quá mức.

Bài luyện nói sau bài văn 4: Nhóm 1 giải thích sự kiện như người tổ chức; nhóm 2 như người bị ảnh hưởng; nhóm 3 phản biện. Mỗi nhóm tạo hai câu mới có 不是……，还/还是…… khi phù hợp, trình bày Pinyin và bản dịch Việt–Anh.

30. 40 bài tập ứng dụng chuyên sâu: hiểu, tạo câu, phân biệt, phiên dịch và diễn vai

Bài tập 1 – phân tích cú pháp: Trong “学好中文不是只靠记单词，还需要不断练习交流。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 2 – phân tích cú pháp: Trong “评价一门课程不是只看分数，还要看学生能否实际运用。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 3 – phân tích cú pháp: Trong “这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 4 – phân tích cú pháp: Trong “课堂教学不是老师一个人讲，还需要学生积极参与。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 5 – phân tích cú pháp: Trong “我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 6 – phân tích cú pháp: Trong “解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 7 – phân tích cú pháp: Trong “学习语法不是只会背公式，还要懂得在什么场合使用。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 8 – phân tích cú pháp: Trong “做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 9 – phân tích cú pháp: Trong “完成教材不是写完文字就算结束，还要经过多次校对。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 10 – phân tích cú pháp: Trong “我们的目标不是只让学生说得更快，还是要让他们说得更准确。”, xác định chủ ngữ, vị ngữ, vị trí và phạm vi tác động của cấu trúc; phân biệt nghĩa từ với ý nghĩa toàn câu.

Bài tập 11 – sửa và phát triển: Dựa trên “学好中文不是只靠记单词，还需要不断练习交流。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 12 – sửa và phát triển: Dựa trên “评价一门课程不是只看分数，还要看学生能否实际运用。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 13 – sửa và phát triển: Dựa trên “这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 14 – sửa và phát triển: Dựa trên “课堂教学不是老师一个人讲，还需要学生积极参与。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 15 – sửa và phát triển: Dựa trên “我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 16 – sửa và phát triển: Dựa trên “解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 17 – sửa và phát triển: Dựa trên “学习语法不是只会背公式，还要懂得在什么场合使用。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 18 – sửa và phát triển: Dựa trên “做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 19 – sửa và phát triển: Dựa trên “完成教材不是写完文字就算结束，还要经过多次校对。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 20 – sửa và phát triển: Dựa trên “我们的目标不是只让学生说得更快，还是要让他们说得更准确。”, giải thích điều kiện dùng; tạo một biến thể về chủ thể hoặc mốc thời gian mà không làm thay đổi bản chất ngữ pháp.

Bài tập 21 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm giáo viên phản biện cách đánh giá khóa học: không chỉ cần điểm số, còn phải xét kỹ năng nói, sự tự tin và khả năng vận dụng.”, đóng vai thành viên 1, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 22 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm giáo viên phản biện cách đánh giá khóa học: không chỉ cần điểm số, còn phải xét kỹ năng nói, sự tự tin và khả năng vận dụng.”, đóng vai thành viên 2, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 23 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm giáo viên phản biện cách đánh giá khóa học: không chỉ cần điểm số, còn phải xét kỹ năng nói, sự tự tin và khả năng vận dụng.”, đóng vai thành viên 3, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 24 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm giáo viên phản biện cách đánh giá khóa học: không chỉ cần điểm số, còn phải xét kỹ năng nói, sự tự tin và khả năng vận dụng.”, đóng vai thành viên 4, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 25 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm giáo viên phản biện cách đánh giá khóa học: không chỉ cần điểm số, còn phải xét kỹ năng nói, sự tự tin và khả năng vận dụng.”, đóng vai thành viên 5, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 26 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm giáo viên phản biện cách đánh giá khóa học: không chỉ cần điểm số, còn phải xét kỹ năng nói, sự tự tin và khả năng vận dụng.”, đóng vai thành viên 1, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 27 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm giáo viên phản biện cách đánh giá khóa học: không chỉ cần điểm số, còn phải xét kỹ năng nói, sự tự tin và khả năng vận dụng.”, đóng vai thành viên 2, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 28 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm giáo viên phản biện cách đánh giá khóa học: không chỉ cần điểm số, còn phải xét kỹ năng nói, sự tự tin và khả năng vận dụng.”, đóng vai thành viên 3, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 29 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm giáo viên phản biện cách đánh giá khóa học: không chỉ cần điểm số, còn phải xét kỹ năng nói, sự tự tin và khả năng vận dụng.”, đóng vai thành viên 4, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 30 – luyện nói theo vai: Từ tình huống “Một nhóm giáo viên phản biện cách đánh giá khóa học: không chỉ cần điểm số, còn phải xét kỹ năng nói, sự tự tin và khả năng vận dụng.”, đóng vai thành viên 5, đưa ra phương án hoặc lời phản biện; dùng cấu trúc trọng tâm trong một câu tự nhiên rồi tự dịch sang Việt–Anh.

Bài tập 31 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “学好中文不是只靠记单词，还需要不断练习交流。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 32 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “评价一门课程不是只看分数，还要看学生能否实际运用。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 33 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 34 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “课堂教学不是老师一个人讲，还需要学生积极参与。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 35 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 36 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 37 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “学习语法不是只会背公式，还要懂得在什么场合使用。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 38 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 39 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “完成教材不是写完文字就算结束，还要经过多次校对。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

Bài tập 40 – viết/dịch tổng hợp: Viết một câu mới có liên hệ thực tế nhưng không chép ví dụ “我们的目标不是只让学生说得更快，还是要让他们说得更准确。”, ghi Pinyin và dịch hai ngôn ngữ; so sánh với một cấu trúc gần nghĩa và giải thích vì sao thay được hoặc không.

31. Đáp án, lời giải thích và hướng dẫn chấm bài tập

Đáp án phân tích bài 1: 学好中文不是只靠记单词，还需要不断练习交流。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Học tốt tiếng Trung không chỉ dựa vào học từ mà còn cần luyện giao tiếp liên tục. / Learning Chinese takes more than memorizing words; it also requires regular communication practice.. Chức năng trọng tâm: Câu ghép tăng tiến hoặc đính chính theo ngữ cảnh. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 2: 评价一门课程不是只看分数，还要看学生能否实际运用。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Đánh giá một khóa học không chỉ nhìn điểm, còn phải xét khả năng vận dụng. / Course quality is not judged by scores alone; practical application also matters.. Chức năng trọng tâm: Câu ghép tăng tiến hoặc đính chính theo ngữ cảnh. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 3: 这件事不是简单的时间问题，还涉及学生的安全。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Việc này không chỉ là chuyện thời gian mà còn liên quan an toàn học viên. / This is not merely a scheduling issue; it also concerns student safety.. Chức năng trọng tâm: Câu ghép tăng tiến hoặc đính chính theo ngữ cảnh. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 4: 课堂教学不是老师一个人讲，还需要学生积极参与。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Giảng dạy trên lớp không phải thầy nói một mình, mà còn cần học viên tích cực tham gia. / Teaching is not just the instructor speaking; students must participate actively.. Chức năng trọng tâm: Câu ghép tăng tiến hoặc đính chính theo ngữ cảnh. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 5: 我们不是没有准备，还制定了两套备用方案。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Không phải chúng tôi không chuẩn bị, chúng tôi còn lập hai phương án dự phòng. / It is not that we were unprepared; we even created two backup plans.. Chức năng trọng tâm: Câu ghép tăng tiến hoặc đính chính theo ngữ cảnh. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 6: 解决问题不是靠争吵，还得靠证据和合作。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Giải quyết vấn đề không dựa vào cãi vã mà còn cần chứng cứ và hợp tác. / Problems are not solved by arguing; evidence and cooperation are needed.. Chức năng trọng tâm: Câu ghép tăng tiến hoặc đính chính theo ngữ cảnh. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 7: 学习语法不是只会背公式，还要懂得在什么场合使用。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Học ngữ pháp không chỉ thuộc công thức mà còn hiểu dùng trong hoàn cảnh nào. / Grammar learning means more than memorizing formulas; it includes knowing when to use them.. Chức năng trọng tâm: Câu ghép tăng tiến hoặc đính chính theo ngữ cảnh. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 8: 做研究不是有了想法就够了，还需要认真验证。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Làm nghiên cứu không phải có ý tưởng là đủ, còn phải kiểm chứng nghiêm túc. / Research needs more than ideas; it also requires careful validation.. Chức năng trọng tâm: Câu ghép tăng tiến hoặc đính chính theo ngữ cảnh. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 9: 完成教材不是写完文字就算结束，还要经过多次校对。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Hoàn thành giáo trình không phải viết xong là đủ, còn phải soát lỗi nhiều lượt. / Finishing a textbook requires more than writing; it needs several rounds of proofreading.. Chức năng trọng tâm: Câu ghép tăng tiến hoặc đính chính theo ngữ cảnh. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Đáp án phân tích bài 10: 我们的目标不是只让学生说得更快，还是要让他们说得更准确。
Ý nghĩa ngữ cảnh: Mục tiêu của chúng ta không chỉ là cho học viên nói nhanh hơn, mà vẫn phải giúp họ nói chính xác hơn. / Our goal is not just faster speech; we still need to help students speak more accurately.. Chức năng trọng tâm: Câu ghép tăng tiến hoặc đính chính theo ngữ cảnh. Muốn đạt điểm tối đa, học viên phải chỉ ra quan hệ cú pháp và sự kiện cụ thể mà câu đang diễn tả, không chỉ ghi một bản dịch ngắn.

Bài 11: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 1, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 12: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 2, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 13: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 3, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 14: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 4, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 15: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 5, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 16: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 6, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 17: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 7, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 18: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 8, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 19: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 9, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 20: Không có một câu chuyển đổi duy nhất. Đáp án đạt cần giữ đúng thông tin từ câu nguồn số 10, không tự thêm dữ kiện trái ngược, tuân thủ điều kiện kết hợp đã nêu ở phần 10 và 12. Viết đủ bốn ngôn ngữ và giải thích vì sao biến thể vẫn hợp lệ.

Bài 21: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 22: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 23: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 24: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 25: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 26: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 27: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 28: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 29: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 30: Đóng vai đạt yêu cầu khi có (1) một mục tiêu giao tiếp cụ thể, (2) ít nhất một căn cứ, (3) một phát ngôn tự nhiên phù hợp vai, (4) phản hồi hợp lý cho người đối thoại, (5) dịch chính xác; tránh biến câu chuyện thành màn hỏi đáp về định nghĩa.

Bài 31: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 32: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 33: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 34: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 35: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 36: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 37: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 38: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 39: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

Bài 40: Chấp nhận nhiều cách diễn đạt khi chuẩn ngữ pháp; điểm tham khảo gồm: vị trí cấu trúc 25%, tính tự nhiên 25%, Pinyin chính xác 25%, bản dịch Việt–Anh 25%. Cần giải thích cụ thể nếu từ gần nghĩa không thể thay.

32. Tổng hợp trọng điểm kiến thức cốt lõi để giảng dạy

Nhớ bản chất: 不是……，还/还是…… (bú shì … hái/háishì …) – không phải… mà còn/vẫn… – not just … but also/still ….

Phân loại: Câu ghép tăng tiến hoặc đính chính theo ngữ cảnh. Đề cương nêu 不是……还/还是…… trong nhóm tăng tiến; khi sử dụng phải xem cụ thể ý nghĩa “không chỉ…” hoặc điều chỉnh đánh giá. Nhiều câu khẩu ngữ tự nhiên thường dùng 不是……，而是…… để sửa sai và 不仅……还…… để thêm thông tin; không thể thay thế máy móc.

Phân biệt: Cần làm rõ 还是 có thể là phó từ “vẫn”, liên từ chọn lựa trong câu hỏi hay khẳng định ý cũ; từng câu phải đúng quan hệ logic. Không khẳng định mọi mẫu 不是A，还B đều là tăng tiến chuẩn.

Thành thạo không phải đọc thuộc 30 câu; học viên phải chỉ ra đúng ngữ cảnh, đặt được câu độc lập, dùng được trong hội thoại và giải thích lỗi sai.

33. Phương pháp liên tưởng, phát triển từ vựng và học theo logic

Bước 1: Hình dung câu chuyện “Một nhóm giáo viên phản biện cách đánh giá khóa học: không chỉ cần điểm số, còn phải xét kỹ năng nói, sự tự tin và khả năng vận dụng.”. Bước 2: Xác định đúng nhu cầu diễn đạt “không phải… mà còn/vẫn…”. Bước 3: Đối chiếu hai lựa chọn ngôn ngữ và xác định giới hạn. Bước 4: Thay người nói/người nghe để xem sắc thái có thay đổi không. Bước 5: Đặt hai câu hoàn toàn mới, kiểm tra Pinyin và bản dịch trước khi luyện nói.

34. Lộ trình giảng dạy chuyên sâu, thực hành và ôn tập mở rộng

Giai đoạn đầu: dành thời gian cho tổng quan và tám chiều phân tích ngữ pháp; học viên phải nêu được bản chất, cấu tạo và điều kiện dùng. Giai đoạn hai: phân tích tám công thức được kiểm soát và luyện ba mươi mẫu câu; tránh giảng công thức không có ví dụ đủ sức chứng minh.

Giai đoạn ba: diễn ba cảnh hội thoại 48 lượt, thay đổi tình tiết ở lượt phản biện và yêu cầu tự nghĩ lời mới. Giai đoạn bốn: phân tích bốn bài đọc, mỗi nhóm viết một bài 250–350 chữ Hán cùng bản dịch; dùng cấu trúc mới và các điểm HSK cũ hợp lý.

Ôn tập theo chu kỳ ngày 1, 3, 7, 14; yêu cầu người học sửa một lỗi sai, tạo hai câu độc lập, hội thoại hai phút và viết bài phản ánh trải nghiệm thực tế. Đánh giá không dựa trên độ dài câu, mà dựa trên tính chính xác và khả năng giao tiếp.